© 2026 JrKripto. Tüm hakları saklıdır.
Haberler
Altcoin Haberleri
Altcoin Haberleri
Altcoin ile ilgili tüm makale ve haberlere göz atın. Altcoin hakkında en son haberler, analizler ve görüşler.
Trump’ın Kripto Ajandasında Temmuz Ayı Belirleyici: GENIUS ve CLARITY'e Dikkat!
ABD’de, kripto para düzenlemelerine yönelik uzun zamandır beklenen yasal çerçeve için geri sayım başladı. ABD’de Beyaz Saray’ın “kripto sorumlusu” “kripto çarı” olarak anılan David Sacks, sosyal medya üzerinden yaptığı duyuruda, iki önemli yasanın, CLARITY ve GENIUS Act’lerin Temmuz ayında sırasıyla imzalanıp Senato gündemine tanışacağına işaret etti.GENIUS Act: ABD için ulusal stablecoin standardı sağlıyorGENIUS (Guaranteed Electronic National Innovation for the US) Act, stablecoinlere yönelik kapsamlı bir ulusal düzenleme geirmeyi hedefliyor. Bu yasa, ABD doları gibi fiat para birimlerine sabitlenmiş kripto para birimlerinin nasıl ihraç edileceğine, rezerv güvencelerine ve yasal sorumluluklarına dair net bir çerçeve çiziyor. Sacks’in ifadesiyle bu yasa, yerli şirketlere daha güvenli bir düzenleme ortamı sunacak. Bunun yanı sıra, ABD’nin yabancı finans teknolojilerine olan bağımlılığında azalma sağlayacak.Stablecoin piyasasının hızla büyümesi, düzenleyici belirsizlikleri daha görünür hale getirmişti. GENIUS Act’in yürürlüğe girmesiyle birlikte, USDC ve USDT gibi stabil kripto paraların ABD topraklarında daha şeffaf ve denetimli bir şekilde faaliyet göstermesi hedefleniyor. CLARITY Act: Kripto paralar için “hukuki netlik”CLARITY (Cryptocurrency Legal Accountability and Regulatory Transparency for Innovation and Yield) Act ise daha geniş kapsamlı bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Bu yasa, kripto paraların menkul kıymet mi yoksa emtia mı olduğuna dair net tanımlar getirerek, yıllardır süren hukuki belirsizliğe son vermeyi amaçlıyor. Özellikle SEC ve CFTC gibi kurumların yetki alanlarının netleştirilmesi, büyük yatırımcıların beklediği adımlar arasında yer alıyordu.Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott ve Dijital Varlıklar Alt Komitesi Başkanı Cynthia Lummis tarafından desteklenen yasa tasarısı, Temmuz ayında Senato’ya sunulacak ve Eylül ayına kadar yasalaştırılması hedeflenecek. Lummis, yaptığı açıklamada CLARITY Act’in Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen tasarıya büyük ölçüde benzediğini ve kripto yenilikçilerine “daha dostane” bir düzenleyici ortam yaratacağını söyledi.Temmuz ayı, oldukça yoğun geçecekPayPal geçmişiyle tanınan Sacks, sadece kripto değil yapay zeka gibi ileri teknoloji alanlarında da danışmanlık yapıyor. Trump’ın seçim kampanyasında kripto odaklı söylemlerinin artması, bu yasal süreçlerle somut bir stratejiye dönüşmüş durumda.Temmuz ayı yalnızca kripto düzenlemeleri açısından değil, aynı zamanda ticaret politikaları bakımından da hareketli geçecek gibi görünüyor. Trump’ın 8–9 Temmuz tarihlerinde açıklaması beklenen yeni gümrük tarifeleri ve 4 Temmuz’da sunulması planlanan vergi harcamaları paketi, ABD’nin küresel teknoloji liderliği iddiasını şekillendirecek diğer başlıklar arasında yer alıyor.
·
27 Haz 2025
EigenLayer (EIGEN) Nedir?
Ethereum'un gelişimiyle birlikte, bu ağın üzerine inşa edilen katmanlar da giderek daha sofistike hâle geliyor. Bu katmanlardan biri olan EigenLayer, büyük ve teknik bir inovasyon. Aynı zamanda blockchain güvenliği ve sermaye verimliliği konularında yepyeni bir paradigma sunuyor. 2021 yılında ortaya çıkan bu protokol, halihazırda Ethereum üzerinde stake edilmiş ETH'lerin güvenliğini yeniden kullanıma açarak (yani “restaking” yoluyla) birden fazla protokole aynı anda güvenlik sağlamayı mümkün kılıyor. Bu sayede, yalnızca Ethereum’un değil, tüm Web3 dünyasının güvenlik mimarisi daha esnek ve verimli bir yapıya bürünüyor. Peki, EigenLayer tam olarak nedir, nasıl çalışır ve neden bu kadar konuşuluyor? Gelin, bu yenilikçi protokolün detaylarına birlikte bakalım.EigenLayer'ın Tanımı ve Ortaya ÇıkışıEigenLayer nedir sorusuna cevap vermek gerekirse, EigenLayer Ethereum blockchaini üzerine kurulmuş yenilikçi bir modüler güvenlik ve yeniden staking (restaking) protokolüdür. Bu protokolün temel çalışma prensibi, halihazırda stake haldeki ETH'nin güvenlik değerini çeşitli protokollere aktarabilme kabiliyeti üzerine inşa edildi. Peki, restaking nedir? Bunun en basit tanımı şu: Ethereum ağında hâlihazırda stake edilmiş olan ETH'yi, stake ödüllerinden feragat etmeden başka protokollere de güvenlik sağlamak için kullanabilme imkânı. Bu yaklaşım, aynı miktarda sermaye ile birden fazla protokole güvenlik sağlayarak, kripto ekosisteminde sermaye verimliliğini önemli ölçüde artırma potansiyeline sahip.EigenLayer, 2021 yılında Sreeram Kannan tarafından geliştirilmeye başlandı. Geleneksel Ethereum staking modelinde, stake edilen ETH yalnızca Ethereum ağının güvenliğini sağlamak için kullanılmaktaydı. Ancak Kannan'ın vizyoner yaklaşımı ile ortaya çıkan EigenLayer, bu modeli yeniden tanımladı. Zira, aynı stake edilmiş ETH'nin birden fazla protokole güvenlik sağlayabilmesini mümkün kıldı. Protokolün temel amacı, Ethereum'un güçlü güvenlik altyapısını diğer protokollere esnek bir şekilde aktarabilmek ve böylece tüm blockchain ekosistemi için daha sağlam bir güvenlik yapısı oluşturmak. EigenLayer'ın restaking konsepti. Kaynak: LinkedIn/Akash Kumar Jha Eigenlayer nasıl çalışır sorusunu detaylı incelediğimizde, protokolün teknik açıdan oldukça yenilikçi bir mekanizmaya sahip olduğunu görebiliriz. Sistem, kullanıcıların ETH stake etme işleminden elde ettikleri güvenlik değerinin bir kopyasını çıkararak, bu değeri başka protokollere güvenlik sağlamak için kullanabilmelerini mümkün kılmakta. Bu sayede, stake edilmiş ETH'nin güvenlik değeri katlanarak artmakta ve farklı protokollere dağıtılabilmekte. Modüler güvenlik katmanı olarak tasarlanan bu yapı, Ethereum ekosistemindeki güvenlik modelini daha esnek, verimli ve ölçeklenebilir hale getirmekte. Kullanıcılar, stake ettikleri ETH üzerinden hem Ethereum'dan temel stake ödüllerini almaya devam ederken, hem de EigenLayer üzerinden ek gelir elde etme şansına sahip olmakta.EigenLayer'ın Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıEigenLayer'ın gelişim sürecini incelediğimizde, projenin birkaç önemli dönüm noktasıyla şekillendiğini görebiliriz. 2021 yılında, Sreeram Kannan’ın harekete geçmesiyle protokole start verildi. Pek bilinmeyen bir isim olan ve Washington Üniversitesi'nde bilgisayar mühendisliği profesörü olarak görev yapan Kannan, restaking Ethereum kavramını ortaya attığında, bu fikir kripto topluluğunda büyük bir ilgiyle karşılandı. Konsept duyurusu ve ardından yayınlanan teknik makaleler, Ethereum ekosisteminde yeni bir dönemin başlangıcına işaret ediyordu. Bu dönemde, web3 protokol güvenliği alanında yaşanan zorluklar ve sermaye verimliliği sorunlarına çözüm arayışı, EigenLayer projesinin temelini oluşturdu.2023 yılına gelindiğinde, EigenLayer projesi teorik aşamadan pratik uygulamalara geçiş yapmaya başladı. Alpha sürümün başlatılması ve test ağ uygulamalarının devreye alınması, projenin teknik altyapısının sağlamlaştırılması açısından kritik öneme sahipti. Bu dönemde, EigenLayer staking mekanizmaları test edilmeye başlandı ve protokolün temel işlevleri netleştirildi. Test sürecinde elde edilen veriler ve kullanıcı geri bildirimleri, protokolün daha da geliştirilmesi ve optimizasyonu için değerli bilgiler sağladı. EigenLayer ekosistemi, bu dönemde organik bir şekilde büyümeye başladı ve protokolün potansiyel kullanım alanları genişledi. İlk başta dağıtılan tokenların yüzde 45'i topluluğa, yüzde 29.5'i yatırımcılara ve yüzde 25.5'i erkenden projeye katkı sağlayanlara dağıtıldı. Kaynak: Nethermind 2024 yılı, EigenLayer için tam anlamıyla bir atılım yılı oldu. Ana ağ aktivasyonları, uzun zamandır beklenen EIGEN token duyurusu ve airdrop süreci ile proje tam anlamıyla faaliyete geçti. EIGEN token nedir sorusu, bu dönemde kripto topluluğunun en çok merak ettiği konulardan biri haline geldi. EIGEN token, protokolün yönetişim ve teşvik mekanizmalarının merkezinde yer alan, kullanıcıların protokolün gelişim sürecinde söz sahibi olmalarını sağlayan önemli bir unsur olarak tanıtıldı. Eigenlayer airdrop süreci, protokolün erken destekçilerine ve test aşamasına katkıda bulunanlara bir ödül niteliğinde gerçekleştirildi ve bu süreç, topluluğun projeye olan ilgisini daha da artırdı.EIGEN token çeşitleri ve kullanımlarıBu gelişim sürecinde, EigenLayer ekosistemi de hızla genişledi. Oracle'lar, veri erişim katmanları, köprüler ve çeşitli defi altyapı projeleri gibi farklı işlevlere sahip modüller, EigenLayer protokolüne entegre olmaya başladı. Her yeni modül, EigenLayer'ın kullanım alanlarını genişletti ve protokolün değerini artırdı. Özellikle DeFi alanında faaliyet gösteren projeler, EigenLayer'ın sunduğu modüler güvenlik yaklaşımını benimseyerek, daha güvenli ve verimli bir şekilde çalışma imkânı buldular. Bu durum, protokolün ekosistem içindeki konumunu güçlendirdi ve daha fazla projenin EigenLayer'ı tercih etmesine zemin hazırladı. EigenLayer'ın modül entegrayonu için geliştirici kılavuzu. Kaynak: ChainSecurity EigenLayer Neden Değerli?Eigenlayer ne işe yarar ve neden kripto ekosisteminde bu kadar değerli bir konuma sahip? Bu sorunun cevabını anlamak için, protokolün sunduğu benzersiz avantajları detaylı bir şekilde incelemek gerekiyor. Sermaye verimliliğini artırıyor İlk olarak, EigenLayer sermaye verimliliğini önemli ölçüde artırıyor. Geleneksel blockchain sistemlerinde, bir varlık yalnızca tek bir protokolün güvenliğini sağlamak için kullanılıyor. Ancak EigenLayer'ın yenilikçi restaking mekanizması sayesinde, stake edilmiş ETH birden fazla protokole güvenlik sağlayabiliyor. Bu, aynı miktarda sermaye ile daha fazla getiri potansiyeli sunmakta. Örneğin, Ethereum ağında stake ettiğiniz ETH ile hem Ethereum'dan temel stake ödüllerini almaya devam ederken, hem de EigenLayer üzerinden çeşitli protokollere güvenlik sağlayarak ek gelir elde edebilirsiniz.Modüler altyapı ve güvenlik katmanıİkinci olarak, EigenLayer güvenliği paylaşan modüler altyapı protokolleri oluşturulmasını sağlamakta. Modüler güvenlik katmanı olarak tasarlanan EigenLayer, yeni projelerin sıfırdan kendi güvenlik mekanizmalarını oluşturmak zorunda kalmadan, Ethereum'un güçlü güvenlik altyapısından faydalanabilmelerini mümkün kılıyor. Bu, özellikle başlangıç aşamasındaki projeler için büyük bir avantaj sunmakta, çünkü güvenlik sistemlerinin tasarlanması ve uygulanması hem maliyetli hem de zaman alıcı bir süreç. EigenLayer sayesinde, projeler bu süreçleri atlayarak, doğrudan Ethereum'un güvenlik gücünden yararlanabiliyor ve kaynaklarını inovasyona ve kullanıcı deneyimini geliştirmeye odaklayabiliyor.ETH ekosisteminde gelir elde etmek için çığır açan yeni sistemÜçüncü önemli değer noktası, EigenLayer'ın ETH ekosistemi içinde pasif gelir elde etmenin yeni bir yolunu sunması. Eigenlayer staking mekanizması, kullanıcılara stake ettikleri ETH üzerinden çoklu gelir akışları oluşturma imkânı tanımakta. Bu, özellikle uzun vadeli ETH yatırımcıları için çekici bir fırsat sunuyor, çünkü zaten ellerinde tuttukları ve stake ettikleri ETH'den ek gelir elde etme şansına sahipler. Pasif gelir stratejileri, kripto piyasasının volatilitesini dengelemek ve düzenli gelir akışları oluşturmak açısından önemli. EigenLayer, bu stratejilere yeni bir boyut kazandırarak, yatırımcılara daha fazla finansal özgürlük ve esneklik sunuyor.EIGEN ile yönetişimDördüncü olarak, Eigen governance (yönetişim) sistemi ve EIGEN token ile yönetişim, teşvik ve ağ katkısı dengeleniyor. EIGEN token sahipleri, protokolün gelişim sürecinde söz sahibi olma, önemli kararlarda oy kullanma ve protokolün geleceğini şekillendirme hakkına sahipler. Bu demokratik yönetişim modeli, protokolün topluluk odaklı gelişimini sağlıyor ve kullanıcıların protokole olan bağlılığını artırıyor. Ayrıca, token sahiplerine çeşitli teşvikler ve ödüller sunularak, protokolün büyümesine ve gelişmesine katkıda bulunmaları için motivasyon sağlanıyor. Ölçeklenebilirliğe çözümEigenLayer'ın değerini sağlayan bir diğer nokta, EigenLayer'ın blockchain teknolojilerinin karşılaştığı en önemli zorluklardan biri olan ölçeklenebilirlik sorununa da dolaylı bir çözüm sunma potansiyeli. Modüler güvenlik yaklaşımı, farklı ölçeklenebilirlik çözümlerinin daha verimli ve güvenli bir şekilde uygulanmasına olanak tanıyor. Bu, Ethereum ekosisteminin bir bütün olarak daha hızlı, daha verimli ve daha ölçeklenebilir hale gelmesine katkıda sağlıyor.EigenLayer Ekosistemi ve Kullanım AlanlarıSon olarak, EigenLayer'ın değerini anlamak için ekosistemine detaylıca bakmakta fayda var. EigenLayer'ın modüler güvenlik yaklaşımı, çeşitli blockchain projelerinin ve uygulamalarının daha güvenli, verimli ve ölçeklenebilir hale gelmesine olanak tanımakta. EigenLayer ekosisteminin çeşitli bileşenlerini ve protokolün potansiyel kullanım alanlarını detaylı bir şekilde incelemeliyiz. İlk olarak, DeFi altyapı projeleri EigenLayer'ın sunduğu modüler güvenlik yapısından önemli ölçüde faydalanabiliyor. DeFi protokolleri, genellikle güvenlik açısından yüksek riskler taşıyor ve geçmişte birçok protokol, güvenlik açıkları nedeniyle büyük kayıplar yaşadı. EigenLayer, bu protokollere Ethereum'un güçlü güvenlik altyapısını kullanma imkânı sunarak, potansiyel saldırılara karşı daha dirençli olmalarını sağlıyor. Bu, DeFi kullanıcıları için daha güvenli bir ortam yaratırken, protokollerin de kaynaklarını güvenlik sistemleri geliştirmek yerine, yenilikçi finansal ürünler ve hizmetler sunmaya odaklanmalarına olanak tanıyor. EigenLayer’ın bu güvenlik adımı “Aktif Olarak Doğrulanmış Hizmetler (AVS)” olarak bilinmekte.AVS’nin ve dolayısıyla EigenLayer’ın diğer kullanım alanı, köprü protokolleri. Farklı blockchain'ler arasında varlık transferi sağlayan köprüler, genellikle hack saldırılarının hedefi oluyor. EigenLayer, bu köprülere ek bir güvenlik katmanı sağlayarak, cross-chain işlemlerin daha güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak tanıyor. Bu, blockchain'ler arası birlikte çalışabilirliği artırarak, kullanıcıların farklı blockchain ekosistemlerindeki varlıklarını daha güvenli bir şekilde yönetmelerine yardımcı olmakBir diğer kullanım alanı, oracle servisleri. Oracle'lar, blockchain dışındaki verileri blockchain üzerine taşıyan kritik bileşenler ve birçok DeFi uygulaması için hayati öneme sahip. Ancak, oracle'lar da çeşitli güvenlik riskleri taşıyor ve manipülasyona açık olabiliyorlar. EigenLayer, oracle servislerine ek bir güvenlik katmanı sağlayarak, bu riskleri azaltmakta ve daha güvenilir veri akışı sağlıyor. Bu, özellikle fiyat besleme oracle'ları gibi kritik veri sağlayıcıları için büyük önem taşıyor.Öne çıkan son kullanım alanı, veri erişim katmanları. Blockchain verilerine hızlı ve güvenli erişim, geliştiriciler ve uygulamalar için büyük öneme sahip. EigenLayer, veri erişim katmanlarına ek güvenlik sağlayarak, daha hızlı ve daha güvenilir veri erişimi sağlıyor. Bu, özellikle büyük veri setleriyle çalışan uygulamalar için önemli bir avantaj sunmakta.EigenLayer'ın Kurucusu Kim?Eigenlayer kurucusu kim sorusunun cevabı, Sreeram Kannan. Peki, Sreeram Kannan kimdir? Kannan, akademiden girişimciliğe geçen bir isim. Hindistan’ın Chennai kentinde büyüdü, ardından ABD’ye taşınıp matematik ve mühendislik alanlarında yüksek lisans ve doktora yaptı. Önceleri DNA modellemeleri gibi yapay zekâ ve biyoloji alanlarında çalıştı. Ancak yapay zekânın kendi uzmanlık alanını altüst etmesiyle yönünü değiştirdi. 2017’de Bitcoin’in yükselişiyle kriptoya ilgi duymaya başladı. Yuval Noah Harari’nin Sapiens kitabından ilhamla, insanlığın en büyük gücünün "koordinasyon" olduğunu düşündü. Ona göre blockchain, bu koordinasyonu dijital dünyada güvenle sağlama potansiyeline sahipti. Kariyerinde dönüm noktası olan fikir ise yukarıda bahsettiğimiz “restaking” yani stake edilen Ethereum varlıklarını başka ağlarda güvenlik sağlamak için yeniden kullanma fikriydi. Bu fikir, Ethereum’un güvenliğini paylaşan ve yeni projelere aktarılmasını sağlayan EigenLayer’ı doğurdu.EigenLayer, kısa sürede 100 milyon doları aşkın yatırım aldı ve henüz resmi olarak faaliyete geçmeden milyonlarca dolarlık mevduat topladı. Bu ilgi, büyük ölçüde “puan sistemi” sayesinde oluştu. Zira kullanıcılar, ileride EIGEN token airdrop’u alacaklarını umarak erken katılım gösterdi. Ancak EIGEN token’ın duyurulması beklentileri karşılamadı. Token’lar kilitli geldi, bazı ülkeler dışlandı, özellikler yavaş yayımlandı ve tüm bunlara, şirket içi çıkar çatışmaları iddiaları da eklendi.Tüm eleştirilere rağmen Kannan’ın akademik prestiji ve restaking vizyonu, onu sektörde etkili bir figüre dönüştürdü. Ethereum’daki DeFi hareketini ayı piyasasında bile canlandıran önemli isimlerden biri oldu. Ancak Kannan’ın karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, akademik yaklaşımını topluluk beklentileriyle dengelemekti. Akademik projelerdeki homojen ekip yapısının aksine, EigenLayer için daha çeşitli becerilere sahip bir ekip gerektiğini fark etti: iletişimciler, topluluk yöneticileri, ürün geliştiriciler. Zamanla Kannan, artık sadece “bir startup kurucusu” değil, “sektör lideri” olarak algılanmaya başlandı.EigenLayer projesi, Kannan'ın yaklaşımı ve güçlü akademik geçmişinin yanı sıra, kripto dünyasının önde gelen yatırımcılarının da desteğini aldı. LayerZero, Coinbase Ventures ve a16z (Andreessen Horowitz) gibi kurumsal yatırımcılar, projeye finansal destek sağlıyor.EigenLayer ekosistemi, bu temel kullanım alanlarının yanı sıra, sürekli olarak genişlemekte ve yeni modüller ekliyor. Bu modüller, farklı ihtiyaçlara ve kullanım senaryolarına yönelik olarak tasarlanıyor ve protokolün kapsamını genişletiyor. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)EigenLayer hakkında daha derinlemesine bilgi edinmek isteyenler için, sıkça merak edilen bazı soruları derledik. Aşağıda, restaking kavramından EIGEN token’ın rolüne kadar pek çok temel konuya yönelik kısa ve net cevaplar bulabilirsiniz:EigenLayer nedir ve nasıl çalışır?: EigenLayer, Ethereum ağı üzerine inşa edilmiş modüler bir yeniden staking (restaking) protokolüdür. Temel amacı, Ethereum’da stake edilmiş olan ETH’nin güvenliğini sadece Ethereum için değil, başka protokoller için de erişilebilir hale getirmektir. Bunu yaparken kullanıcılar, stake ettikleri ETH’yi ikinci kez "restake" ederek diğer sistemlere güvenlik katkısı sağlar ve karşılığında ekstra ödüller kazanabilir. Böylece ağ güvenliği daha geniş bir alana yayılırken, sermaye verimliliği de ciddi şekilde artar. Bu sistem sayesinde, sıfırdan yeni güvenlik havuzları oluşturmak zorunda kalan projeler, doğrudan Ethereum’un yüksek güvenlik düzeyinden faydalanabilir.Restaking nedir ve neden önemli?: Restaking, halihazırda Ethereum ağına stake edilmiş ETH'nin, başka protokollere de güvenlik sağlamak için kullanılabilmesidir. Bu yöntem, hem güvenlik hem de getiri açısından verimliliği artırır; çünkü kullanıcılar ekstra ödüller elde edebilirken, protokoller de Ethereum'un güçlü güvenlik altyapısından faydalanır.EIGEN token ne işe yarar?: EIGEN, EigenLayer ekosisteminin yerel token’ıdır ve protokolün yönetişiminde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Kullanıcılar EIGEN ile yönetişim süreçlerine katılabilir, protokol parametrelerini oylayabilir ve ileride ek işlevler kazanması beklenmektedir. Ancak, lansman tarihi itibarıyla EIGEN token henüz tamamen işlevsel değildir.EigenLayer hangi projeleri destekliyor?: EigenLayer, DeFi protokollerinden oracle hizmetlerine, veri kullanılabilirliği katmanlarından rollup çözümlerine kadar pek çok projeye altyapı desteği sağlar. Örneğin, EigenDA (veri kullanılabilirlik modülü) gibi alt protokoller ve diğer Layer-2 çözümleri EigenLayer üzerinden yeniden stake edilen güvenliği kullanabiliyor.ETH stake eden biri bu sistemden nasıl faydalanabilir?: Ethereum'da zaten stake etmiş bir kullanıcı, ETH’sini EigenLayer’a restake ederek ek ödüller kazanma şansını elde edebilir. Bu işlem, doğrudan bir EigenLayer node’u aracılığıyla yapılabileceği gibi, Lido veya Rocket Pool gibi likit staking sağlayıcıları üzerinden de gerçekleştirilebilir. Böylece kullanıcılar, Ethereum’dan aldıkları staking getirisine ek olarak, restaking yapılan protokollerin sunduğu teşviklerden de faydalanabilir. Özetle, kullanıcılar ellerindeki aynı ETH ile birden fazla sistemden gelir elde ederken, güvenliği de merkeziyetsiz bir şekilde yaygınlaştırmış olurlar.Ethereum ekosisteminin güvenliğini yeniden tanımlayan EigenLayer hakkında daha fazlası için JR Kripto Rehber serimizi takip etmeye devam edin.
·
27 Haz 2025
AAVE Yorum ve Fiyat Analizi 27 Haziran 2025
AAVE Teknik AnalizAAVE'ye günlük grafikte baktığımızda 2024 yılının sonundan bugüne kadar gelen düşen trendin yanı sıra, Nisan 2024 yılından gelen yükseliş trendini aynı anda görüyoruz. Zamanla daralan bir yapıya bürünen AAVE için kırılım her geçen gün yaklaşıyor. Daralan Üçgen Yapısı İlk etapta 247$ - 261$ bölgesi önemli bir alandı. Bu bölgenin üzerine çıktıktan sonra 307$ seviyesine kadar yükseliş gördük ancak burda uzun süreli kalıcılık sağlayamadı ve yeniden 247$ - 261$ desteğine geri çekildi. Bu bölgeden alacağı tepkiye bağlı olarak yukarı yönlü senaryoda ilk hedef, hem trend hem de yatay direnç olan 307$ bölgesine teması ve bu uzun süreli düşen trendin kırılımı olacaktır.Aşağı yönlü senaryoda ise 247$ seviyesinin kaybedilmesi demek önce 213$, sonrasında ise 184$ desteğini getiriyor. Bu bölgede güçlü alıcı bulabileceği destek alanı bizi karşılıyor. Şu an için önemli alan 247$ - 261$ destek bölgesi olarak karşımıza çıkıyor.Yatırım tavsiyesi sunmayan bu analizler, piyasa koşullarına göre kısa ve orta vadede işlem fırsatları oluşturabileceği düşünülen destek ve direnç seviyelerine odaklanmaktadır. Ancak, işlem yapma ve risk yönetimi sorumluluğu tamamen kullanıcıya aittir. Ayrıca, paylaşılan işlemlerle ilgili olarak stop loss kullanılması kesinlikle tavsiye edilmektedir.
·
27 Haz 2025
PancakeSwap (CAKE) Nedir?
Kripto para dünyası, geleneksel finansı dönüştürürken kullanıcıların merkezsiz çözümlere olan ilgisi de katlanarak artıyor. Özellikle merkeziyetsiz borsalar (DEX’ler), aracısız işlem yapmayı mümkün kılan yapılarıyla DeFi ekosisteminin bel kemiği haline geldi. Bu alandaki en popüler isimlerden biri ise hiç şüphesiz PancakeSwap. 2020 yılında Binance Smart Chain (BSC) üzerinde doğan bu renkli protokol, yalnızca bir “DEX borsa örneği” olmakla kalmadı, aynı zamanda CAKE token’ı etrafında şekillenen çok yönlü bir DeFi evrenine dönüştü. “PancakeSwap nedir?”, “CAKE coin nedir?”, “PancakeSwap nasıl çalışır?” gibi soruların cevabını arayanlar için bu platform; düşük işlem ücretleri, hızlı alım satım imkânı, NFT pazaryeri, staking ve farming gibi birçok özelliği bir araya getiriyor. Üstelik tüm bunları yaparken kullanıcı dostu arayüzü, oyunlaştırılmış DeFi özellikleri ve topluluk odaklı yapısıyla öne çıkıyor. Bu yazıda PancakeSwap’ı detaylarıyla inceleyecek; nasıl çalıştığını, neden bu kadar popüler olduğunu ve CAKE token’ın kullanım alanlarını adım adım keşfedeceğiz.PancakeSwap’ın Tanımı ve Ortaya ÇıkışıKripto dünyasında merkeziyetsizlik artık sadece bir ideal değil, giderek daha fazla kullanıcının benimsediği bir pratik haline geliyor. Özellikle merkeziyetsiz borsalar (DEX), kullanıcıların cüzdan kontrolünü ellerinde tutarak doğrudan takas yapmasına olanak tanıyor ve bu alanda öne çıkan platformlardan biri de PancakeSwap. 2020 yılında Binance Smart Chain (BSC) üzerinde hayat bulan bu protokol, anonim bir geliştirici ekibi tarafından başlatıldı ve kısa sürede BSC ekosisteminin temel taşlarından biri durumuna geldi. PancakeSwap, kullanıcılarına Uniswap tarzı bir deneyim sunarken, bunu Ethereum yerine daha hızlı ve ucuz olan Binance Smart Chain üzerinde gerçekleştirmesiyle farklılaştı.PancakeSwap’ın temelinde yer alan model Automated Market Maker (AMM) sistemi. Bu sistemde klasik emir defterleri yok; yani “bir kullanıcı satış emri girsin, diğeri satın alsın” gibi eşleşmeler yerine, likidite havuzları devreye giriyor. Kullanıcılar bu havuzlara belirli token çiftlerini (örneğin BNB/USDT, CAKE/BUSD gibi) yatırıyor ve karşılığında “LP token” alıyorlar. Sonrasında, PancakeSwap arayüzünü kullanan başka bir kullanıcı bu havuzdan doğrudan takas (swap) gerçekleştirebiliyor. Bu işlem sırasında ödenen küçük işlem ücretleri, havuzda likidite sağlayan kullanıcılar arasında paylaştırılıyor. Yani hem sistemin işlem akışı devam ediyor hem de kullanıcılar katkıları oranında ödüllendiriliyor. PancakeSwap'in alım-satım odaklı ana sayfası Platformun yerel tokenı olan CAKE coin, PancakeSwap’ın ekosisteminde kilit rol oynuyor. CAKE; staking yapmak, yield farming’e katılmak, yönetişimde oy kullanmak, NFT ve lotarya gibi DeFi uygulamalarına erişmek için kullanılıyor. Yani sadece ödül kazanmak için değil, platformun sunduğu geniş hizmet yelpazesine katılmak için de temel araç. CAKE token’ın teşvik mekanizması sayesinde kullanıcılar havuzlara daha fazla likidite sağlıyor, bu da takas işlemlerini daha verimli hale getiriyor.Binance Smart Chain’in sunduğu hızlı blok süresi ve düşük işlem maliyetleri ise PancakeSwap’ı Ethereum tabanlı rakiplerine göre oldukça avantajlı kılıyor. Özellikle gas ücretlerinin 2021’de Ethereum'da rekor seviyelere çıktığı dönemlerde PancakeSwap, düşük ücretli bir alternatif olarak kullanıcı akınına uğradı.PancakeSwap’ın Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıPancakeSwap sadece bir DEX değil; aynı zamanda Binance Smart Chain üzerinde doğmuş ve DeFi dünyasının evrimini yakından şekillendirmiş bir başarı hikayesi. 2020 yılında sessiz sedasız başlatılan bu projede ilk başta yalnızca token takası yapılabiliyorken, zamanla staking, farming, lotarya, NFT pazaryeri, IFO modülü ve çoklu zincir desteği gibi onlarca farklı özellik eklenerek adeta bir DeFi süper uygulamasına dönüştü. Elbette bu dönüşüm bir günde olmadı. PancakeSwap’ın yolculuğu, merkeziyetsiz finans dünyasındaki trendleri takip etmekle kalmayıp, zaman zaman bu trendleri bizzat belirleyen adımlar atmasıyla dikkat çekti. Her yeni özellik, PancakeSwap topluluğunun taleplerine kulak veren, teknik olarak sağlam ve kullanıcı dostu bir altyapının sonucu olarak geldi. Bu başlık altında, projenin çıkış anından bugüne kadar geçirdiği önemli güncellemeleri ve dönüm noktalarını yıl yıl inceleyecek, neden bugün bu kadar güçlü bir ekosistem haline geldiğini birlikte göreceğiz.2020: Lansman ve CAKE token’ın doğuşuPancakeSwap, Eylül 2020’de kripto dünyasına giriş yaptığında pek çok kişi bu tatlı isimli DEX’in bu kadar büyüyeceğini tahmin etmiyordu. Uniswap’in popülaritesi tavan yapmışken, Binance Smart Chain üzerine kurulu yeni bir “automated market maker”, yani “otomatik piyasa yapıcı” projesi olarak sahneye çıkan PancakeSwap, düşük işlem ücretleri ve hızlı onay süreleriyle kısa sürede dikkatleri üzerine çekti. AMM modeliyle çalışan bu sistemde kullanıcılar, klasik emir defteri yerine, doğrudan likidite havuzları aracılığıyla token alım satımı yapabiliyordu.Aynı dönemde CAKE token da tanıtıldı. Başlangıçta yalnızca platformun yerel tokenı olarak konumlanan CAKE, zamanla staking, farming, NFT alımı ve yönetişim gibi çok sayıda işlemin merkezine yerleşti. Token’ın başlangıç fiyatı oldukça düşüktü ve ilk kullanıcılar, sağladıkları likidite karşılığında büyük miktarda CAKE kazanma şansı elde etti. Bu da platforma büyük bir kullanıcı akışı sağladı.2021: DeFi özellikleri genişledi2021 yılı PancakeSwap’ın “sadece bir DEX” olmaktan çıkıp tam anlamıyla bir DeFi ekosistemine dönüşmesinin başlangıcı oldu. Bu dönemde Syrup Pool adı verilen havuzlar aracılığıyla PancakeSwap staking sistemi devreye alındı. Kullanıcılar yalnızca CAKE token stake ederek farklı token ödülleri kazanabiliyordu. Öte yandan PancakeSwap farming özelliği de aktifti; bu da kullanıcıların likidite havuzlarına katkıda bulunarak çiftçilik (yield farming) yapmasına olanak tanıdı.Aynı yılın ortalarında bir başka dikkat çekici özellik tanıtıldı: lotarya sistemi. Kullanıcılar CAKE karşılığında piyango biletleri satın alarak düzenli olarak gerçekleşen çekilişlerde büyük ödüller kazanma şansı yakalıyordu. Bu özellik, protokolün sadece finansal işlemlere değil, eğlenceli deneyimlere de kapı araladığını gösterdi.2022: NFT pazaryeri ve IFO modülünün entegrasyonu2022 yılı, PancakeSwap için görsel dünyaya adım atılan bir yıl oldu. Bu dönemde PancakeSwap NFT pazaryeri yayına alındı. Kullanıcılar PancakeSwap temalı koleksiyonlara göz atabilir, NFT'leri satın alabilir ve hatta belirli NFT'leri kullanarak ekstra avantajlar elde edebilirdi. Bu hamle, projeyi GameFi ve metaverse gibi yeni nesil Web3 alanlarına taşıma konusunda atılan ilk adımlardan biriydi. PancakeSwap'in NFT pazaryeri ve satışta olan bazı koleksiyonlar Aynı yıl PancakeSwap ekibi bir başka kritik yeniliği daha hayata geçirdi: IFO modülü (Initial Farm Offering). Bu sistem sayesinde yeni projeler PancakeSwap üzerinden ilk satışlarını gerçekleştirebiliyor, yatırımcılar da erken aşamada bu projelere CAKE-BNB LP token’ları ile yatırım yapabiliyordu. Yani klasik ICO modeline alternatif olarak, DeFi odaklı, topluluğa dayalı bir yatırım modeli doğmuştu. PancakeSwap'teki en son IFO projesi, LTP idi. 2023–2024: PancakeSwap V3 ve çoklu zincir genişlemesi2023’ün ikinci çeyreğinde PancakeSwap, uzun süredir beklenen PancakeSwap V3 sürümünü devreye aldı. Bu güncelleme ile birlikte AMM modeli daha da optimize edildi. Artık likidite sağlayıcıları likiditelerini belli fiyat aralıklarında yoğunlaştırabiliyor (concentrated liquidity), farklı işlem ücretleri seviyeleri (%0.01, %0.05, %0.25) arasında tercih yapabiliyordu. Bu, kullanıcılara daha esnek bir likidite yönetimi imkânı sundu ve işlem verimliliğini önemli ölçüde artırdı.2023 aynı zamanda çoklu zincir desteği açısından da kritik bir yıl oldu. PancakeSwap, Ethereum ağına açıldı ve ardından Base, Arbitrum, zkSync Era, Linea ve Polygon zkEVM gibi Layer-2 ağlarına entegre edildi. Bu hamleyle birlikte yalnızca Binance Smart Chain üzerinde değil, çok sayıda blockchain üzerinde faaliyet gösteren bir protokol oldu.PancakeSwap Neden Değerli?PancakeSwap, ilk bakışta yalnızca token takası yapılan bir DEX gibi görünse de, derinlemesine bakıldığında onu benzerlerinden ayıran pek çok güçlü yönü olduğu görülüyor. Özellikle Binance Smart Chain üzerine inşa edilmiş olması, hem işlem hızı hem de maliyet açısından kullanıcıya ciddi avantajlar sağlıyor. Ancak PancakeSwap’ı değerli kılan sadece teknik altyapısı değil. CAKE token’ın sunduğu staking ve farming gibi pasif gelir fırsatları, kullanıcı dostu arayüzü, topluluk odaklı yönetişim yapısı ve NFT pazaryeri ile Web3’e entegre olma başarısı da projeyi farklı bir noktaya taşıyor. Ayrıca 2023’ten itibaren çoklu zincir desteğiyle birlikte yalnızca BSC kullanıcılarına değil, Ethereum ve Layer-2 ağ kullanıcılarına da ulaşmayı başardı. Bu başlık altında, PancakeSwap’ın neden değerli bir DeFi projesi olduğunu madde madde detaylandıracağız.BSC altyapısı ile düşük işlem ücretleriPancakeSwap, Ethereum gibi yoğun ağlara kıyasla çok daha düşük işlem maliyetleri sunan Binance Smart Chain (BSC) üzerinde çalıştığı için kullanıcılar arasında oldukça popüler hale geldi. Ortalama bir swap işlemi Ethereum’da birkaç dolar ile 20 dolar arasında değişebilirken, BSC’de bu rakam genellikle birkaç cent ile sınırlı kalıyor. Özellikle küçük miktarlarla işlem yapan kullanıcılar için bu, ciddi bir maliyet avantajı anlamına geliyor. Düşük işlem ücreti demek, daha fazla deneme yapabilmek ve daha az kayıpla öğrenme fırsatı demek.Likidite havuzlarıyla pasif gelir elde etmePancakeSwap’ın sunduğu likidite havuzları, kripto varlık sahiplerinin coinlerini atıl bir şekilde cüzdanda tutmak yerine değerlendirebilmesini sağlıyor. Kullanıcılar bu havuzlara katkı sağlayarak işlem ücretlerinden pay alabiliyor. Ayrıca LP token’lar aracılığıyla PancakeSwap farming özelliği kullanılarak ek CAKE ödülleri kazanılabiliyor. Bu sistem, uzun vadeli yatırım yapan kullanıcılar için “CAKE ile pasif gelir” fırsatını doğuruyor.CAKE Token Utility: Çok yönlü kullanım alanlarıCAKE token, yalnızca bir ödül aracı değil; aynı zamanda PancakeSwap ekosisteminin merkezinde duran çok işlevli bir varlık. Kullanıcılar CAKE token’ları ileStaking havuzlarını değerlendirerek ekstra ödüller kazanabilirIFO’lara katılarak yeni projelere yatırım yapabilirLotarya sisteminde bilet alarak büyük ödüller için şansını deneyebilirNFT pazaryerinde alım-satım işlemleri gerçekleştirebilirTopluluk yönetişiminde oy kullanarak protokol kararlarında söz sahibi olabilirBu geniş kullanım alanları sayesinde CAKE token ne işe yarar sorusunun cevabı oldukça zengin bir listeye dönüşüyor.Geniş kullanıcı tabanı ve işlem hacmiPancakeSwap, sadece BSC’de değil, Ethereum ve Layer-2 ağlarda da kullanılabilen çok zincirli bir DEX oldu. Günlük yüz milyonlarca dolarlık işlem hacmiyle Uniswap’ten sonra en çok kullanılan DEX’lerden biri olma unvanını uzun süredir koruyor. Özellikle DeFi’ye yeni giren kullanıcılar için PancakeSwap, kullanıcı dostu arayüzü ve düşük işlem maliyetleri sayesinde adeta giriş kapısı işlevi görüyor. Ayrıca geniş topluluk yapısı, Telegram ve Discord gibi sosyal platformlarda da aktif bir destek ortamı sağlıyor.Düzenli token yakımı (burn mechanism)CAKE token’ın toplam arzının artışını dengelemek amacıyla PancakeSwap, düzenli aralıklarla token yakımı gerçekleştiriyor. Bu mekanizma sayesinde piyasadaki CAKE miktarı azaltılarak deflasyonist bir ekonomi yaratılmaya çalışılıyor. Örneğin, platform gelirlerinin belli bir yüzdesiyle CAKE token’lar geri alınıp yakılıyor. Bu sayede arz talep dengesi korunuyor ve uzun vadede token değerinin istikrarı hedefleniyor. En son, PancakeSwap, 31 Mart’ta coin yakımı gerçekleştirerek 20. “burn” sürecini tamamladı. Platformun konuya yönelik paylaştığı bilgiler şu şekilde: Kaynak: Blog.PancakeSwap PancakeSwap’ın Kurucusu Kim?Kripto para dünyasında alışıldık girişimci tiplemeleri genellikle şu şekilde: LinkedIn'de parlayan bir isim, birkaç röportaj, güçlü yatırımcılar, bir sürü basın açıklaması... Ama PancakeSwap bu klasik senaryoyu tamamen tersine çeviriyor. Zira bu platformun arkasında ne bir "tech bro" var ne de ekran karşısında boy gösteren bir CEO. PancakeSwap tamamen anonim bir geliştirici topluluğu tarafından kuruldu. Yani ortada bireysel bir "kurucu" değil, topluluk tarafından şekillenen bir yapı var. İlk başta birçok kişi bu durumu garip karşılasa da, aslında bu anonimlik PancakeSwap’ın “merkeziyetsizlik” felsefesiyle örtüşüyor.Zamanla bu anonim ekip “PancakeSwap Labs” adı altında organize oldu ve projeyi daha profesyonel bir yapıya kavuşturdu. Geliştirmeler, güncellemeler ve topluluk kararları bu ekip tarafından yürütülüyor ama asıl karar gücü CAKE token sahiplerinin elinde. Çünkü PancakeSwap, yönetişim modelinde kullanıcılarına söz hakkı tanıyor; yani protokolün geleceği hakkında alınacak kararlarda CAKE token ile oy kullanmak mümkün. Bu da platformu klasik “şirket kuruculuğu” modelinden ayırıyor ve daha katılımcı, topluluğa dayalı bir ekosistem yaratıyor.Peki bu anonimlik güven sorunu yaratıyor mu? Aslında hayır. Çünkü PancakeSwap hem açık kaynaklı olması hem de sıkı denetim süreçlerinden (audit’lerden) geçmesiyle topluluk nezdinde güven inşa etmeyi başardı. Ayrıca binlerce geliştirici ve kullanıcı tarafından aktif olarak kullanılması, bir anlamda kendi kendini denetleyen bir yapının da oluşmasına yol açtı. Kısacası, “PancakeSwap kurucusu” sorusunun net bir adı olmasa da, projenin arkasındaki topluluk sağlam temellere dayanıyor.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)PancakeSwap hakkında çok fazla teknik terim, özellik ve kullanım alanı duyduysanız kafanızın karışması gayet normal. Özellikle yeni başlayanlar için bu ekosistem bazen karmaşık görünebilir. İşte tam da bu yüzden, en çok merak edilen soruları toparladık:PancakeSwap nedir, nasıl çalışır?: PancakeSwap, Binance Smart Chain (BSC) üzerinde çalışan bir DEX borsasıdır. Otomatik Piyasa Yapıcı (AMM) modeli sayesinde aracılara ihtiyaç duymadan işlem yapar. Kullanıcılar likidite havuzlarına token yatırarak takas yapabilir ve işlem ücretlerinden pay alabilirler. Örneğin birisi BNB ile USDT takası yapmak istediğinde, PancakeSwap havuzlarındaki likidite sayesinde doğrudan bu işlemi gerçekleştirir. İşlemler BSC’ye ait akıllı sözleşmeler aracılığıyla otomatik olarak yürütülür.CAKE token ile ne yapılabilir?: CAKE, PancakeSwap’ın yerel tokenıdır ve çok yönlü işlevlere sahiptir. Bu token ile platformda ücret ödeyebilir, likidite sağlayarak havuzlara katkıda bulunabilir ve bu sayede ödüller kazanabilirsiniz. CAKE sahipleri ayrıca PancakeSwap yönetişiminde oy kullanma hakkına sahip olur; böylece yeni projeler veya güncellemeler hakkında karar sürecine katılır. Ek olarak, CAKE token’ları lotarya bileti almak veya PancakeSwap’ın NFT pazaryerinden NFT satın almak için de kullanabilirsiniz. Kısacası CAKE token ödül ve yönetişim aracı olarak tasarlanmıştır.PancakeSwap’ta staking/farming nasıl yapılır?: PancakeSwap’ta farming için kullanıcılar önce likidite havuzlarına katılmalı (örneğin BNB/CAKE havuzuna token yatırmalı) ve karşılığında LP token’ları almalıdır. Alınan LP token’lar daha sonra PancakeSwap’ın farm havuzlarına yatırılır. Farm havuzlarına likidite yatıran her kullanıcı, yatırdığı miktar oranında CAKE token olarak ödül kazanır. Örneğin 100 BNB/CAKE likiditesi eklediyseniz, LP token’larınızı ilgili farm havuzuna koyarak zaman içinde CAKE kazanmaya başlarsınız. Ayrıca PancakeSwap Syrup Pool’larında sadece CAKE tutarak da ödül kazanabilirsiniz (bu staking işlemidir). Tüm süreç PancakeSwap arayüzü üzerinden kolayca yönetilir; kullanıcılar cüzdanlarını bağlayıp ilgili havuz seçeneklerini seçerek staking/farming yapabilir.Binance Smart Chain ile ilişkisi nedir?: PancakeSwap tamamen Binance Smart Chain (şimdiki adıyla BNB Chain) üzerine kurulmuştur. BSC, Ethereum’un EVM uyumlu bir alternatifi olarak geliştirilmiştir. Ethereum’da olduğu gibi akıllı sözleşmeler üzerinden çalışır, ancak daha düşük işlem ücretleri ve hızlı onay süreleri sunar. Bu sayede PancakeSwap, yoğun ağlarda daha az maliyetle işlem yapma imkânı sağlar. Özetle, PancakeSwap BSC ekosisteminin bir parçasıdır ve BSC’nin avantajlarından (hız, düşük ücret) faydalanır.Anonim geliştiriciler güvenilir mi?: PancakeSwap’ın arkasındaki geliştiriciler anonimdir, ancak bu kripto dünyasında sık rastlanan bir durumdur. Anonimlik, merkeziyetsizlik felsefesinin bir parçası olarak görülür. Projenin kodları açık kaynaklı olduğu için herkes inceleyebilir; ayrıca topluluk yönetişimi sayesinde önemli kararlar her bir CAKE sahibinin oyu ile alınır. Bu yapılar şeffaflığı ve güveni artırır. Ayrıca PancakeSwap düzenli denetimlerden (audit) geçmiş ve bug bounty programları ile güvenlik sürekli test edilmektedir. Dolayısıyla, anonim geliştiricilere rağmen PancakeSwap, DeFi standartlarına uygun güvenlik ve şeffaflığa sahip bir projedir.Merkeziyetsiz borsa deneyimini keşfetmek ve CAKE token ile DeFi ekosistemine adım atmak için JR Kripto Rehber serimize göz atın.
·
27 Haz 2025
SushiSwap (SUSHI) Nedir?
DeFi dünyası hızla büyürken, yeni protokoller de kendi tarzlarını ortaya koyuyor. SushiSwap ise bu alandaki en dikkat çekici projelerden biri. Her ne kadar Uniswap’in bir klonu (fork'u) olarak başlamış olsa da, zamanla kendi ayakları üzerinde durmayı başardı ve yepyeni özelliklerle donatıldı. Artık sadece bir takas platformu değil; staking, farming, borç alma-verme, hatta çapraz zincir transferleri bile mümkün. Bu yazıda, SushiSwap’in ne işe yaradığını, nasıl çalıştığını ve neden DeFi dünyasında öne çıktığını adım adım inceleyeceğiz.SushiSwap’ın Tanımı ve Ortaya ÇıkışıSushiSwap’i en basit haliyle, emir defteri olmadan çalışan bir kripto para borsası olarak düşünebiliriz. Yani kullanıcılar, al-sat işlemlerini merkezi bir yapı olmadan, likidite havuzları üzerinden yapar. Bu modele “otomatik piyasa yapıcı” ya da kısaca AMM deniyor. Sisteme token yatıran kullanıcılar da “likidite sağlayıcıları” olarak işlem ücretlerinden pay alıyor. SushiSwap, 2020 yılında anonim geliştirici “Chef Nomi” tarafından başlatıldı. Bu, bir tür takma ad kullanan geliştiricinin kimliğinin başlangıçta bilinmediği anlamına geliyor. Chef Nomi'nin adı, Twitter profilinde kullandığı fotoğrafta yer alan 'Chef Nomi' adlı Hearthstone kartından geliyor. Geliştirici hakkında çok az şey biliniyor ve hesapları SushiSwap'in lansmanıyla hemen hemen aynı zamanda oluşturulmuş. SushiSwap arayüzü. Kaynak: Sushi.com Platform, Uniswap'in açık kaynak kodunun bir forku olarak doğdu. Uniswap de Ethereum blockchaini üzerine kurulu popüler bir merkeziyetsiz borsa (DEX) idi. Fork, bir blockchainin protokolünde yapılan bir değişiklik sonucu blockchainin ikiye ayrılması anlamına geliyor. Chef Nomi ve ekibi, Uniswap protokolünü alıp üzerine kendi "benzersiz dokunuşlarını" ekleyerek SushiSwap'i yarattılar. Bu dokunuşlar arasında, platformun yerel token'ı olan SUSHI aracılığıyla ek staking özellikleri ve yönetişim seçenekleri bulunuyordu.SushiSwap, merkezi bir otorite veya aracı olmadan kullanıcılar arasında doğrudan token takası sağlar. Yani, tamamen merkeziyetsiz bir yapıya sahip. Bu da onu tipik bir DEX coin örneği yapıyor. Zamanla SushiSwap, sadece bir AMM olmanın ötesine geçerek, toplayıcı (aggregator), AMM ve token staking mekanizmaları gibi çeşitli DeFi ürünleri sunan çok yönlü bir ekosisteme dönüştü. Kullanıcılara daha fazla kontrol ve kazanç fırsatları sunmayı hedefledi.SushiSwap’ın Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıSushiSwap’in geçmişi, DeFi tarihindeki en ilginç ve inişli çıkışlı hikayelerden biri. Her şey 2020 yazında başladı. Uniswap’in açık kaynak kodu temel alınarak oluşturulan SushiSwap, “vampir madencilik” diye adlandırılan agresif bir stratejiyle sektöre giriş yaptı. Bu strateji şuydu: Uniswap’e likidite sağlayan kullanıcılar, LP token’larını SushiSwap’e taşıdıklarında ek olarak SUSHI token kazanıyorlardı. Bu durum milyarlarca dolarlık likiditenin SushiSwap’e akmasına neden oldu. Uniswap topluluğu neye uğradığını şaşırırken, SushiSwap daha ilk günlerinde tüm dikkatleri üzerine çekti.2020 - Lansman ve Uniswap likiditesi “vampir madencilik” yöntemiyle çekildiSushiSwap, Ağustos 2020'de Uniswap'in protokolünü forklayarak piyasaya sürüldü. Başlangıçta hızla dikkat çekti. Bunun temel nedeni, likidite sağlayıcılarını SUSHI yönetişim token'ı ile ödüllendiren cazip teşvik sistemiydi. SushiSwap, Uniswap'e karşı "vampir saldırısı" veya "vampir madencilik" olarak adlandırılan benzersiz bir strateji uyguladı. Bu stratejide, Uniswap'e likidite sağlayan kullanıcılar, LP token'larını SushiSwap'e yatırarak ek SUSHI token'ları kazanmaya teşvik edildi. Chef Nomi, Uniswap'in açık kaynak protokolünü forklayarak ve "topluluk odaklı" özellikler ekleyerek Uniswap'ten milyarlarca dolarlık likiditeyi kendi platformuna çekti. Bu durum, DeFi alanında rekabetin doğasını değiştiren bir vaka çalışması haline geldi. Uniswap topluluğu neye uğradığını şaşırırken, SushiSwap daha ilk günlerinde tüm dikkatleri üzerine çekti.Ama sonra bir kriz patlak verdi. Kurucu Chef Nomi, 27 milyon dolarlık SUSHI fonunu bir anda cüzdanına çekince “exit scam” paniği başladı. Topluluk ayağa kalktı.Chef Nomi olayıLansmanın hemen ardından, Chef Nomi'nin yaklaşık 27 milyon dolarlık SUSHI token'ı geliştirme fonlarını çektiği ortaya çıktı. Bu durum, DeFi topluluğunda büyük endişeye ve "exit scam" (dolandırıcılık) iddialarına yol açtı. Bu tartışma, SUSHI fiyatının düşmesine neden oldu. Ancak, topluluğun yoğun tepkisi üzerine Chef Nomi, fonları geri verdi. 11 Eylül 2020'de 14 milyon dolar (fon cinsinden) değerindeki ETH'yi hazineye iade etti. Özür diledi ve kararının bekleneni karşılamadığını söyledi. Bu olay, SushiSwap'in "tartışmalı geçmişi" olarak anılıyor. Sushi daha sonra toparlansa da, Chef Nomi'nin 2020 yılındaki tartışmalı hareketleri, TVL'nin sert şekilde düşmesine neden olmuştu. Bu krizin ardından, Chef Nomi projeyi artık kendisinin yönetemeyeceğini duyurdu ve kontrolü o dönemin yükselen figürü Sam Bankman-Fried’a devretti. FTX ve Alameda Research’ün kurucusu olan SBF, kısa süreliğine “yeni master chef” rolünü üstlendi. Bu geçiş, projeye bir süreliğine istikrar kazandırdı. Ardından kontrol, topluluk oylamalarıyla Sushi DAO’ya yani topluluğun kendisine geçti. 2022’de ise Jared Grey, “Head Chef” olarak projeye liderlik etmeye başladı.İlginç bir şekilde, SushiSwap'in ilk dönemlerinde projeye kısa süreliğine liderlik eden Sam Bankman-Fried (SBF), daha sonra kripto para dünyasının en büyük skandallarından birinin merkezinde yer aldı. Kurucusu olduğu FTX borsası, Kasım 2022'de iflas etti ve milyarlarca dolarlık müşteri fonunun kaybolduğu ortaya çıktı. Bu gelişmelerin ardından SBF, dolandırıcılık ve kara para aklama dahil olmak üzere çeşitli suçlamalarla yargılandı ve 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.2021–2023 ve sonrası: SushiXSwap, Kashi lending, Furo, NFT pazaryeri ve zincir çözümleriTartışmalı başlangıcına rağmen, SushiSwap önemli ölçüde büyüdü ve gelişti. Mayıs 2021'de yaklaşık 30 milyar dolarlık işlem hacmine ulaştı. Kasım 2021'de platformdaki kilitlenen toplam değer (TVL) 8 milyar doları aştı. SushiSwap, sürekli yenilik yaparak ürün yelpazesini genişletti. Bu genişleme, çapraz zincir entegrasyonlarını, ödüllü farming araçlarını ve çeşitli DeFi modüllerini içeriyordu. SushiXSwap, kullanıcılara farklı blockchainler arasında sorunsuz varlık transferi sağlayan bir çapraz zincir swap aracıdır. V2 sürümü ile desteklenen ağlar artırıldı ve USDC'nin Cross-Chain Transfer Protocol (CCTP) entegrasyonu ile çapraz zincir işlemler daha da kolaylaştı.Ayrıca, akıllı sözleşmeler için bir kasa olan BentoBox, BentoBox üzerinde çalışan bir lending protokolü olan Kashi (kullanıcılar teminatlı borç alıp verebilir) ve zamanlanmış ödemeler ve token hak edişleri için kullanılan Furo gibi DeFi modülleri ekosisteme derinlik kattı. Furo, her üyenin pozisyonunu bir non-fungible token (NFT) olarak tokenleştirerek çalışır. Kashi’nin 2023’ün başlarında uygulamadan kalktığının altını çizmekte fayda var.Diğer yandan SushiSwap, merkeziyetsiz finans (DeFi) alanındaki yenilikçi yaklaşımını NFT pazarına taşıyarak Shoyu adlı NFT platformunu geliştirdi. Shoyu, sanatçılar ve içerik üreticileri için kullanıcı dostu bir deneyim sunmayı hedefleyen bir NFT pazaryeridir. Platform, mevcut NFT pazarlarının sınırlamalarını aşmayı amaçlayarak, daha geniş dosya formatları desteği, gelişmiş görsel sunum seçenekleri ve Ethereum üzerindeki yüksek işlem ücretlerini azaltma gibi özellikler üzerinde çalışmakta.SushiSwap Neden Değerli?SushiSwap, “sadece bir DEX” olmanın çok ötesine geçmiş, geniş bir DeFi protokolü haline gelmiş durumda. Kullanıcılara sunduğu geniş ürün yelpazesi, yönetişim modeli, çapraz zincir desteği ve pasif gelir fırsatlarıyla, sektördeki diğer AMM projelerinden ciddi şekilde ayrışıyor. Peki, SushiSwap’i bu kadar özel kılan şeyler neler? SushiSwap nasıl çalışır? Gelin, hep birlikte bakalım…Otomatik Piyasa Yapıcı (AMM) modeli üzerine kurulu güçlü altyapıSushiSwap’in temelinde, geleneksel emir defteri yapısını ortadan kaldıran AMM modeli yer alıyor. Bu yapı sayesinde kullanıcılar, herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan token alım-satımı yapabiliyor.Sistemdeki likidite, kullanıcılar tarafından sağlanıyor ve her takas işleminden doğrudan pay alıyorlar. Bu, likidite sağlayıcıları için gerçek bir kazan-kazan ortamı yaratıyor. Ayrıca, AMM tabanlı bu yapı sayesinde SushiSwap, sürekli likidite ve fiyat kayması açısından düşük bir oran sunabiliyor.SUSHI token ile yönetişim gücü, staking ve gelir paylaşımıSUSHI coin nedir? SUSHI, SushiSwap platformunun yerel yönetişim token’ıdır ve ekosistemin merkezinde yer alır. Bu token, sadece bir kripto para birimi değil; aynı zamanda platformun işleyişinde söz sahibi olmayı ve kazanç elde etmeyi mümkün kılan çok işlevli bir araç.Peki, SUSHI token ne işe yarar? Öncelikle, SushiSwap’in geleceğini şekillendiren topluluk oylamalarına katılma hakkı verir. Kullanıcılar, SUSHI token’ları aracılığıyla yeni özellik tekliflerine oy verebilir, geliştirme fonlarının nasıl dağıtılacağına karar verebilir veya yönetişimle ilgili diğer protokol güncellemelerine katkı sağlayabilirler.Bu noktada önemli bir detay devreye giriyor: Yönetişim hakları doğrudan SUSHI sahiplerine değil, bu token’ları stake eden kullanıcılara aittir. Kullanıcılar, ellerindeki SUSHI token’ları SushiBar üzerinden stake ederek karşılığında xSUSHI alırlar. Bu xSUSHI, yalnızca yönetişim gücü sağlamakla kalmaz; aynı zamanda SushiSwap’in işlem hacminden elde ettiği protokol gelirlerinin bir kısmına ortak olma imkânı sunar. Bu sistem, SUSHI coin staking işlemini daha da cazip kılar. Zamanla protokol üzerinde yapılan işlemlerden elde edilen ücretler birikir ve bunlar, xSUSHI sahiplerine otomatik olarak dağıtılır. Bu da kullanıcılar için aktif işlem yapmadan gelir elde etme imkânı anlamına gelir. Kısacası, SushiSwap ekosisteminde passive income DeFi yani pasif gelir elde etmek mümkün hale gelir.Ayrıca, platform sadece staking yoluyla değil, likidite sağlama yoluyla da kullanıcılarına kazanç fırsatları sunar. Kullanıcılar, belirli token çiftlerini havuzlara yatırarak hem işlem ücretlerinden pay alırlar hem de “Onsen” olarak adlandırılan özel havuzlarda SUSHI ödülleri kazanabilirler. Bu çift yönlü teşvik modeli, hem yatırımcıları hem de DeFi meraklılarını SushiSwap’e çeken önemli bir unsur.Geliştirici topluluğu tarafından sürekli güncellenen açık kaynaklı platformSushiSwap, başlangıçta Uniswap'in açık kaynak kodunun bir forku olsa da, zamanla kendi benzersiz özelliklerini geliştirdi. Platform, merkeziyetsiz bir otonom organizasyon (DAO) olan Sushi DAO tarafından yönetilir. Bu, SUSHI token sahiplerinin platformun geleceği hakkında karar verme yetkisine sahip olduğu bir SushiSwap yönetişim modeli. Projenin arkasındaki topluluk tabanlı DeFi yapısı, sürekli inovasyona ve yeni özelliklerin eklenmesine olanak tanır. Chef Nomi'nin fonları geri vermesinden sonra kontrolün topluluğa devredilmesi de bu topluluk yapısını güçlendirdi.Çapraz zincir desteği, ödüllü farming modelleri ve farklı DeFi modülleriSushiSwap, ilk bakışta sadece bir DEX gibi görünse de, sunduğu ürün yelpazesiyle DeFi alanında çok daha fazlasını vaat ediyor. Platform, sadece token takasıyla sınırlı kalmayarak, kullanıcılarına zincirler arası işlem imkânı, likidite teşvikleri ve borç alma-verme çözümleri sunan çok yönlü bir DeFi ekosistemi haline gelmiş durumda. En dikkat çekici özelliklerinden biri olan SushiXSwap, SushiSwap’in gerçek anlamda cross-chain DEX yapısına kavuşmasını sağlıyor. Bu modül sayesinde kullanıcılar, Ethereum, Arbitrum, Optimism, Polygon, Binance Smart Chain ve daha birçok blockchain arasında, köprüleme (bridging) ya da token sarma (wrapping) işlemlerine ihtiyaç duymadan, doğrudan token takası yapabiliyor. Özellikle SushiXSwap v2 ile birlikte desteklenen ağ sayısı arttı, transfer süreleri kısaldı ve kullanıcı deneyimi daha da sadeleşti.Bu çapraz zincir yapı, farklı blockchain ekosistemleri arasında sermaye hareketliliğini kolaylaştırarak SushiSwap’i çok zincirli DeFi dünyasında öne çıkan bir oyuncu haline getiriyor. Ayrıca platform, Circle’ın Cross-Chain Transfer Protocol (CCTP) gibi entegrasyonlarla özellikle USDC gibi stablecoin'lerin zincirler arası kullanımını daha da sorunsuz hale getiriyor. Kullanıcıların kaynak zincirdeki işlem ücretlerini doğrudan karşılayabilmesini sağlayan Payload Executors gibi yenilikçi bileşenler de, çapraz zincir işlemleri daha sezgisel ve erişilebilir bir hale getiriyor.Öte yandan, SushiSwap sadece kullanıcı dostu bir takas deneyimi değil; aynı zamanda kazanç odaklı mekanizmalar da sunuyor. Platformun sunduğu SushiSwap farming modelleri, kullanıcıların likidite sağlayarak pasif gelir elde etmelerine olanak tanıyor. Bu sistemde, kullanıcılar çeşitli token çiftlerini SushiSwap havuzlarına yatırarak likidite sağlayıcısı (LP) konumuna geliyor. Bu yatırımlar karşılığında hem işlem ücretlerinden pay alıyorlar hem de "Onsen" olarak adlandırılan özel havuzlarda ek SUSHI token ödülleri kazanabiliyorlar.SushiSwap farming sistemini diğerlerinden ayıran en önemli detaylardan biri ise 2x Rewards Farms adı verilen çift ödüllü teşvik mekanizması. Bu modellerde kullanıcılar yalnızca SUSHI değil, aynı zamanda o havuzun bulunduğu blockchain’in yerel token’ını da kazanabiliyor. Örneğin Arbitrum ağındaki bir havuza katkıda bulunan kullanıcı, hem SUSHI hem de ARB token ile ödüllendiriliyor. Bu sistem, sadece kazancı artırmakla kalmıyor, aynı zamanda zincir çeşitliliğini teşvik ederek DeFi katılımını daha da demokratikleştiriyor.SushiSwap’in DeFi çözümleri bununla da sınırlı değil. BentoBox adlı altyapı kasası üzerine inşa edilen SushiSwap lending modülleri, platformun finansal hizmetler tarafını daha da derinleştiriyor. Bu kapsamda en öne çıkan modül ise Kashi idi. 2023’te faaliyetleri sona eren Kashi, kullanıcıların çeşitli kripto varlıkları teminat göstererek borç alıp verebildiği, izole riskli lending havuzları sunan bir sistem idi. Her havuz farklı risk profillerine sahip olduğundan, kullanıcılar kendi tercih ve stratejilerine göre pozisyon alabiliyordu.Bunun yanında, zamanlanmış token ödemeleri ve hak ediş sistemleri için geliştirilen Furo, özellikle DAO’lar, yatırım fonları ya da düzenli ödeme yapan projeler için oldukça işlevsel bir araç. Furo üzerinden yapılan ödemeler birer NFT olarak temsil ediliyor, bu da işlemlerin şeffaf ve takip edilebilir olmasını sağlıyor.Geniş token desteğiSushiSwap, Ethereum tabanlı ERC-20 token'ları başta olmak üzere birçok farklı kripto parayı destekliyor. Böylece 11.000'den fazla işlem çiftini işleyecek hale geldi. Bu çeşitlilik, kullanıcılara geniş bir işlem yelpazesi sunuyor.Güvenlik önlemleriÇoklu imza (multi-sig) cüzdanları, hata ödülü programları (bug bounties) ve FailSafe sistemi gibi çeşitli güvenlik önlemleriyle kullanıcı varlıklarını korumayı hedefler. Düzenli güvenlik denetimleri de yapılır. Multi-sig sistemi, işlem onayı için birden fazla yetkilinin onayını gerektirerek yetkisiz erişimi zorlaştırır.SushiSwap’ın Kurucusu Kim?Daha önce de belirttiğimiz gibi, SushiSwap Chef Nomi takma adlı anonim geliştirici tarafından başlatıldı. Chef Nomi kimdir sorusunun tam bir cevabı olmasa da, bu takma adın Hearthstone kartından geldiğini biliyoruz. Ayrıca hesaplarının projenin lansmanıyla aynı zamanda oluşturulduğunu da. Chef Nomi, Uniswap protokolünü forklayarak SushiSwap'i yarattı. Ancak, Chef Nomi'nin geliştirme fonlarını çekmesiyle ortaya çıkan tartışma sonrasında, fonları iade etti ve projenin kontrolünü topluluğa devretti. Başlangıçta kontrol Sam Bankman-Fried'e geçici olarak devredilmiş olsa da, platform daha sonra tamamen topluluğun yönetimine geçti.Günümüzde SushiSwap, merkeziyetsiz bir otonom organizasyon (DAO) olan Sushi DAO tarafından yönetiliyor. Bu SushiSwap yönetişim modeli ile SUSHI token sahipleri, platformun geleceği, protokol değişiklikleri ve gelişim yönleri hakkında karar verme yetkisine sahip. Önemli kararlar, fon tahsisi gibi, topluluk oylamasına tabi. Bu, SushiSwap'in gerçekten topluluk tabanlı DeFi odaklı bir protokol olmasını sağlar. Yani, projenin "kurucusu" anonim olsa da, platformun yönetimi artık merkeziyetsiz bir yapıda, token sahiplerinin elinde.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)SushiSwap oldukça kapsamlı bir DeFi protokolü olduğu için, yeni başlayanlar veya platforma geri dönen kullanıcılar açısından bazı temel soruların yanıtları önem taşıyor. Aşağıda, en çok merak edilen konuları derledik:SushiSwap nedir ve nasıl çalışır?: SushiSwap, Ethereum ve diğer ağlarda çalışan bir merkeziyetsiz borsa (DEX)’tır. Emir defteri yerine otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelini kullanır; kullanıcılar likidite havuzları aracılığıyla token takası yapar.SUSHI token ne işe yarar?: SUSHI, SushiSwap’in yönetişim token’ıdır. Sahiplerine oy kullanma hakkı, staking yoluyla pasif gelir ve platformun protokol gelirlerinden pay alma imkânı sunar.SushiSwap ile Uniswap arasındaki fark nedir?: SushiSwap, Uniswap’in fork’u olarak başlamış ama daha sonra yönetişim özellikleri, farming teşvikleri, staking ve cross-chain swap gibi ek modüllerle kendine özgü bir yapıya kavuşmuştur.Chef Nomi kimdir ve neden anonim?: Chef Nomi, SushiSwap’in 2020’deki kurucusudur. Gerçek kimliği bilinmiyor; takma adı, Hearthstone’daki bir karakterden alınmış. Projeyi başlattıktan kısa süre sonra topluluğa devretti.SushiSwap’ta pasif gelir nasıl elde edilir?: Kullanıcılar, SUSHI token’larını stake ederek xSUSHI kazanabilir ve protokol gelirlerinden pay alabilir. Ayrıca, likidite sağlayarak işlem ücretlerinden ve farming ödüllerinden ek gelir elde edebilirler. DeFi dünyasında topluluk odaklı projelerin gücünü görmek ve SUSHI token ile pasif gelir fırsatlarını keşfetmek için JR Kripto Rehber serimize göz atın.
·
27 Haz 2025
Ripple-SEC Davası Kızışıyor: Mahkemeden Özel Uzlaşma Talebine Ret
Kripto para piyasasının en uzun soluklu ve en çok tartışılan hukuk mücadelesi olan Ripple ile ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) davası, tam bitiyor derken yeni bir dönemece girdi. ABD Bölge Yargıcı Analisa Torres, tarafların sunduğu ve davanın daha önceki kararlarını geçersiz kılabilecek özel uzlaşma talebini resmen reddetti. Bu gelişme, Ripple'ın davadaki pozisyonunu karmaşık hale getirdi ve XRP fiyatında da kısa vadeli dalgalanmalara neden oldu.Ripple ve SEC davasında kritik talebe ret geldiSEC ve Ripple, mahkemeye ortak bir başvuru yaparak, kamuya açık kararın özel bir anlaşmayla bertaraf edilmesini talep etmişti. Ancak Yargıç Torres, bu tür özel uzlaşmaların, hukuki olarak alınmış nihai kararları geçersiz kılamayacağını net şekilde vurguladı. Kararında, "Hukuk temelinde alınmış bir yargı kararını yalnızca yasa değişirse yeniden değerlendirebilirim. Tarafların kendi aralarında vardığı anlaşmalar, mahkeme kararlarını yok sayamaz" ifadelerine yer verdi. Bu karar, Ripple'ın 125 milyon dolarlık para cezası ve kurumsal satışlar üzerindeki hukuki kısıtlamalarla yüzleşmeye devam edeceği anlamına geliyor. Ayrıca dava süreci 2026 sonlarına ya da 2027 başlarına kadar sürebilir. Ancak uzmanlara göre tarafların bu kadar uzun bir yargı süreci yerine temmuz sonu ya da ağustos başında bir uzlaşmaya varması daha olası bir senaryo.Kripto avukatı Fred Rispoli, sosyal medyada yaptığı açıklamada, her iki tarafın da 2. Daire Temyiz Mahkemesi’ne ağustos ayında dava sürecine dair bir güncelleme sunması gerektiğini belirtti. Rispoli’ye göre bu güncellemede ya temyiz sürecine devam edileceği ya da uzlaşma sağlandığı açıklanacak. Ripple'ın geçmiş aylarda daha geniş bir uzlaşma talep ettiği, ancak mahkemenin buna sıcak bakmadığı biliniyor.XRP ETF’ine onay gelme olasılığı yükselmiştiRipple’ın SEC ile olan hukuki mücadelesi, sadece şirketin geleceğini değil, aynı zamanda XRP’nin piyasa görünümünü ve ETF onay ihtimallerini de etkiliyor. Bloomberg’in yakın zamanda yayımladığı bir rapora göre, XRP’nin 2025 yılında bir ETF onayı alma olasılığı yüzde 85’e yükseldi. Bu iyimserliğin temelinde kurumsal yatırımcıların artan ilgisi ve ABD'deki kripto düzenlemelerinde netliğe doğru atılan adımlar yatıyor.Öte yandan, Ripple’ın karşılaştığı yasal engellere rağmen XRP, yoğun şekilde işlem görmeye devam ediyor. Yargıç Torres de kararında, SEC’in mevcut durumda XRP işlemlerine müdahale etmediğini, dolayısıyla bu aşamada piyasa faaliyetlerinin sekteye uğramayacağını belirtti. Yine de XRP fiyatı karar sonrası yüzde 4’lük bir düşüş yaşayarak 2,09 dolara kadar gerilese de kısa sürede 2,10 dolar civarında denge kazandı.
·
27 Haz 2025
ZRO Yorum ve Fiyat Analizi 26 Haziran 2025
ZRO Teknik Analiz: İkili Dip Formasyonu ZRO, son haftalardaki düşüş trendi sonrası kritik bir destek seviyesi altında ikili dip formasyonu oluşturarak teknik anlamda dikkat çekici bir destek alanı oluşturdu. Grafik üzerinde net şekilde görülen 1,55-1,60$ bölgesi, hem likidite bırakılmış hem de kritik destek altında dönüş bölgesi olarak ikinci kez çalışarak ikili dip formasyonu oluşturmuş bir bölge olarak karşımıza çıkıyor. İkili Dip Formasyonu Fiyatın bu bölgeye temas etmesiyle birlikte 1,72$ seviyelerine kadar bir tepki yükselişi oluşmuş durumda. Bu yükselişin destek-direnç dönüşümü gerçekleşen hatta kadar devamı retest olarak yorumlanabilir. Eğer retest dokunuşu gerçekleşirse düşüş onaylanmış olur. Burada pozitif momentum için bekleyeceğimiz hareket önceki mumlarda gördüğümüz gibi bu alanın hacimli bir şekilde kırılımı olacaktır.Yukarı yönlü hareketlerde fiyatın karşılaşacağı ilk güçlü direnç bölgesi 2,00-2,20$ arasıdır. Eğer fiyat bu bölgeyi kırıp üzerinde kalıcılık sağlayabilirse, bir sonraki hedef 2,73$ direnci olabilir. Bu bölge ise önceki tepe ve güçlü satış bölgesi olduğu için oldukça kritik öneme sahiptir. Öte yandan, 1,60$ altına sarkmalar olması durumunda ikili dip formasyonu geçersiz sayılır ve satış baskısı artabilir. Bu senaryoda ise 1,40-1,35$ aralığı yeni destek alanı olarak devreye girer.Özetle, ZRO, ikili dip formasyonu ile teknik olarak potansiyel bir dönüş alanında bulunuyor. Ancak formasyonun çalışabilmesi için 2,00$ üzeri kapanışlar şart. Aksi halde destek hattı kırılırsa düşüş trendi devam edebilir.Yatırım tavsiyesi sunmayan bu analizler, piyasa koşullarına göre kısa ve orta vadede işlem fırsatları oluşturabileceği düşünülen destek ve direnç seviyelerine odaklanmaktadır. Ancak, işlem yapma ve risk yönetimi sorumluluğu tamamen kullanıcıya aittir. Ayrıca, paylaşılan işlemlerle ilgili olarak stop loss kullanılması kesinlikle tavsiye edilmektedir.
·
26 Haz 2025
Pudgy Penguins (PENGU) Nedir?
Web3 evreninde sadece bir NFT koleksiyonu olmaktan çıkıp, küresel bir marka haline gelen Pudgy Penguins, dijital koleksiyon ekonomisinin en dikkat çekici başarı hikâyelerinden biri olarak öne çıkıyor. Başlangıçta sevimli penguen illüstrasyonlarından oluşan bir NFT serisi olarak yola çıkan bu proje, zamanla güçlü bir topluluk, etkileyici marka iş birlikleri ve kendi token'ı olan PENGU ile Web3’ün dinamik oyuncularından biri haline geldi. İster NFT’lere yatırım yapmak isteyen bir koleksiyoner olun, ister dijital dünyada bir marka inşa etmeyi hedefleyen bir girişimci ya da bu sevimli evrene katılmak isteyen yeni bir topluluk üyesi… Pudgy Penguins’in hikayesi, Web3’ün sunduğu fırsatları ve dönüşüm potansiyelini yakından keşfetmeniz için ilham verici bir başlangıç noktası sunuyor.Gelin şimdi bu ikonik projenin NFT markalaşma örneği olarak nasıl doğduğuna, neden bu kadar değerli görüldüğüne ve gelecekte neler vadettiğine birlikte göz atalım.Pudgy Penguins’in Tanımı ve Ortaya ÇıkışıPudgy Penguins, ilk bakışta sadece sevimli penguen çizimlerinden oluşan bir NFT koleksiyonu gibi görünse de, işin aslı çok daha derin. 2021 yılında Ethereum ağı üzerinde hayata geçirilen bu proje, toplamda 8.888 adet benzersiz pengueniyle piyasaya çıktı ve kısa sürede dijital koleksiyon dünyasında kendine sağlam bir yer edindi. Ama hikâyesi burada bitmiyor. Çünkü Pudgy Penguins zamanla sadece bir NFT projesi olmaktan çıkıp; oyuncaklardan lisans anlaşmalarına, sosyal medya etkileşimlerinden metaverse'e kadar uzanan kocaman bir Web3 markasına dönüştü. “Web3 oyuncak markası”, “Lisanslı NFT gelir modeli”, “Ethereum NFT projeleri” denilince akla gelen isimlerden oldu.Pudgy Penguins’in çıkış noktası, “NFT’ler sadece profil fotoğraflarından ibaret değil” fikrinden besleniyor. Yani bu proje, sahip olduğunuz dijital varlıkların aynı zamanda markalaştırılabilir, lisanslanabilir ve gerçek dünya ürünlerine dönüştürülebilir olduğunu gösteren ilk örneklerden biri. Sevimli mi sevimli penguen figürleriyle başlasa da arkasındaki vizyon; dijital koleksiyonları herkesin erişebileceği ve benimseyebileceği bir kültür haline getirmek.Pudgy Penguins ilk olarak 2021’in Temmuz ayında mint edildi ve kısa sürede büyük bir ilgiyle karşılaştı. Her biri farklı kıyafet, aksesuar ve yüz ifadesine sahip bu penguenler, NFT camiasında koleksiyoncu ilgisini çekmeyi başardı. Bu dönemde NFT dünyasında yaşanan genel patlamanın da etkisiyle, Pudgy Penguins hızla trend olan projelerden biri haline geldi. Ancak zamanla pek çok rakibinin aksine, sadece hype ile sınırlı kalmadı—topluluğunu büyüttü, vizyonunu geliştirdi.Projenin ilk dönemlerinde bazı yönetim problemleri yaşansa da, 2022’de Luca Netz’in projeyi satın almasıyla işler değişti. Bu sahiplik değişikliği, Pudgy Penguins için adeta yeni bir dönemin kapısını araladı. Artık odakta sadece NFT sahipleri değil, Web3 dışındaki kullanıcılar da vardı.Sadece NFT mi?Bugün Pudgy Penguins'e baktığımızda elimizde sadece bir dijital koleksiyon değil, aynı zamanda fiziksel dünyaya taşınan bir marka görüyoruz. Oyuncaklar, peluşlar, lisanslı ürünler ve hatta çocuk kitapları bile bu ekosistemin bir parçası. 2023 itibarıyla Walmart gibi büyük perakende zincirlerinde Pudgy Penguins oyuncakları yerini aldı. Üstelik bu oyuncakların her biriyle birlikte, “Pudgy World” adlı dijital evrene bağlanmak mümkün. Kısacası NFT sahipliği sadece ekrandan ibaret değil; fiziksel dünyada da bir yansıması var. Son 3 ayda en yüksek fiyatlardan satılan bazı Pudgy Penguins NFT'leri. Kaynak: NFTPriceFloor Sosyal medya tarafında da oldukça aktif bir topluluk var. Proje ekibi, sadece yatırımcılara değil, aynı zamanda Web3'e ilgisi olan ama teknik konulara hâkim olmayan kişilere de ulaşmayı hedefliyor. Mizahi içerikler, viral tweet’ler ve herkesin anlayabileceği bir dil kullanmaları da bu yüzden. Böylece sadece kripto topluluğuna hitap etmiyorlar - Web3’ü halkla buluşturmaya çalışıyorlar.2024 yılında Pudgy Penguins evrenine yepyeni bir katman daha eklendi: PENGU coin. Peki, PENGU coin nedir? Ayrıca PENGU token ne işe yarar? PENGU, Pudgy Penguins markasının dijital ve fiziksel dünyadaki varlığını güçlendiren bir araçtır. Topluluk katılımını teşvik ederken, kullanıcıların ekosistemle daha derin bir etkileşim kurmasını sağlar. Ayrıca, staking ve ödül programları aracılığıyla yatırımcılara ek gelir fırsatları sunar. Ayrıca PENGU, Pudgy World içindeki oyunlaştırma ve dijital etkileşimler için kullanılabilecek bir araç olarak düşünülüyor. Yani iş artık sadece NFT sahipliğiyle sınırlı değil; projenin ekonomisine doğrudan katılım da mümkün hale geliyor.PENGU token’ın çıkışıyla birlikte, projenin “play-to-own” ve “social-fi” gibi kavramlarla da kesişmesi bekleniyor. Peki bu noktaya nasıl gelindi? Şimdi, projenin en başına dönelim ve Pudgy Penguins’in dikkat çeken tarihçesine yakından bakalım.Pudgy Penguins’in Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıPudgy Penguins, az önce de bahsettiğimiz gibi Ethereum blockchain’inde Temmuz 2021’de çıkarılmış, aralarında koleksiyoncu ruhu taşıyan 8.888 sevimli penguen avatarından oluşan bir NFT serisi. Her bir NFT, çıkışında yaklaşık 0.03 ETH (o zamanki değeriyle yaklaşık 90 dolar) fiyatla saniyeler içinde satıldı. Koleksiyon, kısa sürede çığ gibi büyüdü: Ağustos 2021’de New York Times’ta bile yer alarak taban fiyatını 6.000 doların üzerine taşıdı. Başlangıçta eğlenceli dijital resimler olarak doğan bu proje, zamanla birer marka öyküsüne dönüşerek sadece NFT’den öte bir ekosisteme dönüştü.Pudgy Penguins, ilk ortaya çıktığında sadece bir NFT koleksiyonu olarak başlasa da, bugün çok daha geniş bir yapının parçası hâline geldi. PMI Toys iş birliğiyle geliştirilen lisanslı “Pudgy Toys” oyuncak serileri, showroomlardan raflara uzandı. Ayrıca yıllar içinde sosyal medyada milyonlarca takipçiye ve devasa bir görünürlüğe ulaştı (1,7 milyon Instagram takipçisi, 39 milyar GIF paylaşımı gibi). Bu gelişmeler, Pudgy Penguins’ı sanal sanat dünyasının ötesine taşıyarak gerçek dünyaya da köprü kuran bir Web3 markası haline getirdi. Özetle, Pudgy Penguins yalnızca bir NFT koleksiyonu değil; sahiplerine özgü haklar sunan, oyuncaklar ve oyunlar üreten ve kendi token’ı PENGU’ya sahip zengin bir ekosistem. Tarihçesini şu şekilde de özetleyebiliriz:Temmuz 2021: Pudgy Penguins serisi 8.888 rastgele üretilmiş penguen NFT’si olarak Ethereum’da piyasaya sürüldü. Her NFT 0.03 ETH’den satışa çıktı ve kısa sürede tükendi. Ağustos 2021’de New York Times’ta yer alarak müthiş bir ilgi gördü. Bu sayede koleksiyonun taban fiyatı birkaç ay içinde 6.000 doların üzerine fırladı.2022 Başları: NFT piyasası yavaşlayınca Pudgy Penguins de değer kaybetmeye başladı. Topluluk içinde proje kurucusu Cole Villemain (takma adıyla ColeThereum) hakkında yönetim eleştirileri arttı. 2022 başında yapılan bir topluluk oylamasıyla Villemain görevden alındı. Sonraki aylarda Luca Schnetzler (sosyal medyada Luca Netz olarak tanınıyor) liderliğindeki yatırımcı grubu, projenin anahtarlarını 750 ETH (yaklaşık 2,5 milyon dolar) ödeyerek devraldı. Luca Netz’in yönetimi devralmasıyla koleksiyon tekrar değer kazandı (duyurudan sonraki birkaç günde taban fiyat 4.300 dolardan 8.900 dolara çıktı).2022 Sonbahar – 2023: Yeni yönetim hızlıca yol haritasını genişletti. 2022 yılı ortalarında PMI Toys ortaklığıyla “Pudgy Toys” isimli fiziksel oyuncak serisi ilan edildi ve NFT sahiplerinin tasarımlarının lisanslı ürünlere dönüştürülmesine olanak tanındı. NFT’ler, OverpassIP platformu aracılığıyla lisanslandı ve böylece oyuncak satışlarından gelirin önemli bir kısmı NFT sahiplerine aktarıldı. Mayıs 2023’te ilk oyuncak serisi Amazon’dan satışa çıktı; sonrasında Walmart, Target, Walgreens gibi dünya devlerinde de yer aldı. Bu serinin ilk yılında 750.000’den fazla ürün satıldı ve 10 milyon doların üzerinde gelir elde edildi. Aynı dönemde sosyal medya takipçi sayısı inanılmaz bir ivme yakaladı (2022 Temmuz’dan 2023 sonuna kadar Instagram takipçileri 100 binden 1,7 milyona ulaştı) ve Pudgy Penguins’ın marka değeri pekişti. 2023 içinde ekip 9 milyon dolar yatırım aldı ve WME ajansıyla anlaştı.2024 – PENGU Token: Kasım 2024’te Pudgy Penguins, kendi ekosistem token’ı PENGU’yu çıkaracağını duyurdu. Bu token, öncelikle pudgy NFT sahipleri ve diğer Web3 katılımcıları için Solana ağında dağıtıldı. Aralık 2024’te her NFT’ye sahibine 1,7 milyon PENGU token bölüştürüldü. Böylece Pudgy topluluğu bir token ekonomisiyle de ödüllendirildi. PENGU token dağıtım haritası 2025 ve Ötesi: Nisan 2025’te PENGU ekosistemi Solana ağında bir “PENGU Validator” doğrulayıcısı hizmete girdi. NFT ve token çabaları sürerken, Igloo Inc. şirketi altında “Pudgy World” adlı bir Pudgy Penguins metaverse projesi ve oyunu üzerine çalışıyorlar. Eğlenceli ve erişilebilir bir Web3 oyunu olarak tasarlanan oyun, milyonlarca insanı blockchain alanına dahil etmeyi hedefliyor. Oyuncular dijital penguen karakterlerini keşfedip özelleştirebilir, görevleri tamamlayabilir ve bir toplulukla bağlantı kurabilirler. Mythical Games ile geliştirilmekte olan “Pudgy Party” adlı bir mobil oyun gibi yeni projeler de yolda. Pudgy Party, çeşitli parkurlarda gezinen penguen temalı avatarların yer aldığı, işbirlikçi ve rekabetçi oynanışa odaklanan sosyal, parti tabanlı bir oyun olarak tanıtılıyor. Oyun, her beceri seviyesinden oyuncunun eğlenceye katılmasına olanak tanıyan "topla ve oyna" mekaniğini vurguluyor.PENGU Neden Değerli?PENGU, sadece bir kripto token olmanın ötesine geçerek, Pudgy Penguins ekosisteminin temel yapı taşlarından biri haline geldi. Aralık 2024’te Solana ağı üzerinde piyasaya sürülen PENGU token, topluluğu genişletmek, kullanıcı bağlılığını artırmak ve Pudgy markasını hem Web3 hem de geleneksel mecralarda daha güçlü bir hale getirmek amacıyla tasarlandı. Ancak PENGU’yu değerli kılan unsurlar, teknik altyapısının çok daha ötesine uzanıyor.NFT sahiplerine ödül, erişim ve gelir paylaşımıPENGU token, Pudgy Penguins NFT sahiplerine özel ayrıcalıklar sunmak üzere kurgulandı. Bu ayrıcalıklar arasında topluluk içi oylamalara katılım, staking yoluyla pasif gelir elde etme ve sadakat programları yer alıyor. Aynı zamanda gelecekte planlanan lisans geliri paylaşımı, NFT sahiplerinin sahip oldukları karakterlerden pasif gelir kazanmasına da imkân tanıyabilir. Bu model, NFT’yi sadece bir koleksiyon öğesi değil, aynı zamanda gelir potansiyeli taşıyan bir dijital varlık haline getiriyor. Böylece yatırımcıların elde tuttukları NFT’ler, zamanla ekonomik faydaya dönüşme potansiyeline sahip oluyor. Pudgy Penguins için 24 saatlik istatistikler. Kaynak: Magic Eden Web2 ve Web3 arasında köprü kuruyorPudgy Penguins, Web3 dünyasının getirdiği teknolojik yenilikleri, Web2’deki kullanıcı dostu deneyimlerle harmanlayan nadir projelerden biri. Fiziksel oyuncaklardan sosyal medya içeriklerine kadar uzanan bu strateji, PENGU token’ın da iki dünya arasında bir bağ kurmasını sağlıyor. PENGU, hem dijital dünyadaki Web3 kullanıcıları için bir etkileşim ve yatırım aracı, hem de fiziksel ürünlere entegre edilen bir sadakat mekanizması görevi görüyor. Yani token sadece dijital cüzdanlarda değil, gerçek dünyada da bir karşılık buluyor.Dijital ve fiziksel ekosistemde kullanım alanı sağlıyorPENGU token, ekosistem içinde çok sayıda kullanım alanına sahip. Öncelikle, Pudgy World içinde oyunlaştırılmış etkileşimlerde kullanılabiliyor. Bunun dışında fiziksel ve dijital ürünlerde ödeme aracı olarak işlev görmesi hedefleniyor. Örneğin, Pudgy Penguins’in dünya genelinde satışta olan fiziksel oyuncakları da bu ekosistemin bir parçası; gelecekte bu ürünlerde PENGU ile ödeme yapılabilmesi veya sahiplerine özel avantajlar sunulması gündemde. Küçük bir Pudgy Penguins oyuncak koleksiyonu. Kaynak: PudgyMedia/ Pudgy Penguins toy collection ABD merkezli mağaza zinciri Walmart'ta satılan oyuncaklar. Kaynak: Walmart Ayrıca PENGU stake edilerek pasif gelir elde etmek de mümkün. PENGU stake sistemi nasıl işliyor? Proje, Solana ağı üzerinde kendi validator’ını (Pengu Validator) kurarak kullanıcıların SOL stake etmesini sağlıyor ve bu doğrultuda %7 ila %11 arasında değişen yıllık getiri (APY) sunuyor. Böylece token sadece içsel değil, harici bir ekonomik değer üretme kapasitesine de sahip oluyor.Güçlü marka, yüksek görünürlükPENGU’nun değerinin arkasında sadece teknik özellikler değil, aynı zamanda Pudgy Penguins’in markalaşma başarısı da yatıyor. CoinMarketCap’te milyonlarca kişi tarafından takip ediliyor. Sosyal medya platformlarında da geniş bir takipçi kitlesine sahip olan Pudgy Penguins, aynı zamanda Walmart gibi dev perakende zincirlerinde satılan oyuncaklarıyla fiziksel dünyada da büyük görünürlük kazandı. Ayrıca NFT ve Web3 dünyasında düzenlenen etkinliklerde sık sık karşımıza çıkan bu marka, her yeni adımıyla topluluğunu büyütmeyi sürdürüyor.PENGU token’ın toplam arzı sabit şekilde 88,888,888,888 olarak belirlenmiş durumda ve bunun yaklaşık 62,86 milyarı şu anda dolaşımda. Piyasa değeri ise 900 milyon dolar sınırına yaklaşmış durumda. Pudgy Penguins’in Kurucusu Kimdir?Pudgy Penguins projesi ilk olarak 2021 yılında Cole Villemain (ColeThereum) ve birkaç kişilik bir ekip tarafından başlatıldı. Proje hızlı bir çıkış yakalasa da, zamanla özellikle şeffaflık eksikliği ve toplulukla yeterince iletişim kurulamaması gibi nedenlerle ciddi eleştiriler aldı. 2022’nin başlarında yaşanan bu kriz ortamı, topluluğun içinden gelen tepkilerle birleşince, Cole Villemain projeden uzaklaştırılmak zorunda kaldı. Bu noktada Pudgy Penguins’in geleceği büyük bir soru işaretine dönüşmüştü.İşte tam bu sırada devreye genç girişimci Luca Schnetzler (sosyal medyada bilinen adıyla Luca Netz) girdi. Peki Luca Netz kimdir? 2022 Nisan ayında, projeyi satın alarak hem CEO görevini üstlendi hem de projeye yepyeni bir yön verdi. Bu satın alım, sadece bir kriz yönetimi değil; aynı zamanda Pudgy Penguins'in küllerinden doğduğu bir yeniden doğuş süreciydi. Luca’nın daha önce moda ve e-ticaret alanında edindiği tecrübe, projeyi yalnızca NFT koleksiyonculuğuyla sınırlı kalmayan bir Web3 markasına dönüştürmesinde önemli rol oynadı. Luca Netz, Walmart'ta Pudgy Penguins standında. Luca Netz’in liderliğiyle birlikte Pudgy Penguins bambaşka bir kimliğe büründü. Topluluğun güvenini yeniden kazanmak için ilk adım olarak şeffaf iletişim stratejileri geliştirildi. Ardından marka stratejisi elden geçirildi, fiziksel ürünler (özellikle oyuncaklar), lisans anlaşmaları ve dijital deneyimlerle desteklenen bir yol haritası çizildi. Birçok kişi için projenin artık “ölü” olduğu düşünülürken, Luca ve ekibi Pudgy Penguins’i yalnızca hayata döndürmekle kalmadı, aynı zamanda Web3’ün en sevilen ve en çok konuşulan markalarından biri haline getirdi.Özellikle fiziksel oyuncakların Walmart gibi büyük zincirlerde satılması, sosyal medyada viral içeriklerle kitlesel etkileşim yaratılması ve Pudgy World gibi dijital deneyimlerin başlatılması, bu yeniden doğuşun temel yapı taşlarını oluşturdu. Luca Netz'in projeyi sahiplenmesinden sonra, Pudgy Penguins topluluğu sadece NFT sahipleri değil, aynı zamanda markanın şekillenmesine katkı sunan bir ekosistemin aktif üyeleri haline geldi. Geliştirilen sadakat programları, oyunlaştırılmış topluluk görevleri ve yönetişim temelli fikir alışverişleri, topluluğun katılımını üst seviyeye çıkardı. Her ne kadar resmi bir DAO (merkeziyetsiz otonom organizasyon) yapısı oluşturulmamış olsa da, karar alma süreçlerinde topluluğun aktif şekilde dahil edilmesi ve belirli konuların oylamaya açılması, projenin adım adım DAO-benzeri bir modele yaklaştığını gösteriyor.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)Aşağıda, Pudgy Penguens’e yönelik sıkça sorulan sorular yer alıyor:Pudgy Penguins nedir, nasıl ortaya çıktı? Pudgy Penguins, Ethereum blokzincirinde 2021’de piyasaya sürülen 8.888 adet penguen NFT koleksiyonudur. Başlangıçta her NFT 0.03 ETH’den satıldı ve koleksiyon kısa sürede hızla popüler oldu. Ağustos 2021’de New York Times’da yer alarak geniş kitlelerin dikkatini çekti. Zaman içinde dijital sanatın ötesine geçip lisanslı oyuncak ve ürünleri olan bir marka haline geldi (oyuncak satışları 10 milyon doları aştı).PENGU token ne işe yarar? PENGU, Pudgy Penguins’ın resmi yerel token’ıdır. Projenin topluluğunu büyütmek, üyelere ödüller dağıtmak ve proje yönetimine katılım sağlamak için tasarlanmıştır. Resmi açıklamalara göre, PENGU token sahiplerine staking yapma, oylamalara katılma ve ekosistemde işlem yapma gibi fırsatlar sunacaktır.NFT sahipleri hangi ayrıcalıklara sahip? Pudgy Penguins NFT sahipleri çeşitli ayrıcalıklara sahiptir. Örneğin her bir NFT sahibine bir lisanslayan koleksiyon sahipleri, bu görseller ticari ürünlerde kullanıldığında elde edilen gelirin bir kısmına (toy başına %20’ye varan pay) ortak olabiliyor. Bu sayede NFT sahipleri hem dijital hem de fiziksel gelirlerden pay alıyor.Fiziksel ürün gelirleriyle NFT sahipleri nasıl kazanç sağlar? Pudgy Penguins, sahiplerinin NFT’lerini ticari ürünlere dönüştürebilmesi için OverpassIP adlı bir lisans modelini hayata geçirdi. Bu sistemde NFT sahipleri, örneğin pembe penguen tasarımlı oyuncaklar satıldığında gelirlerin bir bölümünü telif ücreti olarak alıyorlar. OverpassIP’e göre bazı ürünlerde bu pay %20’lere kadar çıkabiliyor. Böylece NFT sahipleri sadece koleksiyonu ellerinde tutmakla kalmıyor, satışlardan pasif gelir de elde ediyor.Projenin kurucusu kimdir? Pudgy Penguins’in orijinal kurucusu Cole Villemain’dır. Ancak topluluk kararlarıyla 2022 başında projeden ayrıldı. Günümüzde projeyi önde yöneten isim ise Luca Schnetzler’tir (sosyal medya adıyla Luca Netz). Sevimliliğin Web3’le buluştuğu noktada PENGU seni bekliyor! Pudgy Penguins dünyasını daha yakından tanımak için JR Kripto Rehber serimizi takip et!
·
26 Haz 2025
Enjin Coin (ENJ) Nedir?
Blockchain teknolojisiyle oyun (gaming) dünyasının kesişiminde yer alan projeler, dijital varlıkların mülkiyetini ve kullanımını yeniden tanımlıyor. Bu alanda öne çıkan isimlerden biri de Enjin Coin (ENJ) ve arkasındaki güçlü altyapı olan blockchain gaming platform Enjin. NFT’lerin yaratımı, yönetimi ve oyunlara entegrasyonu gibi alanlarda sunduğu yenilikçi çözümlerle dikkat çeken kripto, sadece bir kripto para birimi değil; aynı zamanda geliştiriciler ve kullanıcılar için uçtan uca bir dijital varlık ekosistemi sunuyor. Bu rehberde, Enjin Coin’in ne olduğuna, nasıl çalıştığına ve neden blockchain tabanlı oyun dünyasında bu kadar önemli bir yer tuttuğuna dair kapsamlı bir inceleme bulacaksınız.Enjin’in Tanımı ve Ortaya ÇıkışıBir oyunda karakterinizin zırhını güncellemek, özel bir skin açmak ya da efsanevi bir silah almak için harcadığınız coinlerin gerçekten size ait olduğunu düşünün. Yani sadece oyunda değil, blockchain üzerinde de bu varlıkların sahibi olduğunuzu… İşte Enjin, tam da bu noktada devreye giriyor. Dijital mülkiyeti oyuncuların ellerine vermeyi hedefleyen Enjin, oyun içi varlıkların blockchain üzerinde temsil edilmesini sağlayan kapsamlı bir ekosistem sunuyor.Peki, tam olarak Enjin platformu nedir? Bu alanda nasıl bir fark yaratıyor? Enjin, oyunlar ve uygulamalar için yeni nesil deneyimler oluşturmayı amaçlayan, blockchain tabanlı kapsamlı bir ekosistemdir. Bu ekosistemin temelinde, özellikle oyun içi kripto varlıkların tokenlaştırılması ve bu varlıkların kullanıcıya ait olmasını sağlama vizyonu yatar. Enjin'in en belirgin özelliği, NFT'lerin blockchain'in protokol seviyesinde entegre edilmesidir. Bu temel tasarım, kripto varlıkların oluşturulmasını, yönetilmesini ve entegre edilmesini önemli ölçüde kolaylaştırarak geliştirme sürecini basitleştirir, güvenliği artırır ve gerçek dijital mülkiyeti mümkün kılar.Enjin'in kökleri aslında blockchain dünyasından öncesine, 2009 yılına dayanıyor. Bu tarihte bir oyun topluluğu platformu olan Enjin Network olarak kuruldu. Oyun topluluğu yönetim araçları, 20 milyondan fazla Minecraft kullanıcısının bağlantıda kalmasına ve güçlü ağlar oluşturmasına yardımcı oldu. Şirket, 2017 yılında blockchain sektörüne yöneldi. Bu yöneliş, bir İlk Coin Teklifi (ICO) ile gerçekleşti ve yaklaşık 18.9 milyon dolar toplandı. Bu ICO, ENJ token'ın piyasaya sürülmesine öncülük etti. Enjin'in ICO'su 2017'de gerçekleşti. Kaynak: ICODrops ENJ token ne işe yarar sorusunun cevabını bu noktada vermek gerekiyor. Söz konusu token, Enjin ekosisteminin merkezinde. Yani ENJ, Enjin Blockchain'i ve buna eşlik eden ürünleri ve hizmetleri destekleyen bir yönetim ve kullanım (utility) tokenı. ENJ'nin 2023’e kadar ERC-20 tabanlı bir token olduğunu da belirtmekte fayda var. Bu, bir Ethereum cüzdanı kullanılarak gönderilip alınabileceği anlamına geliyor.ENJ token, NFT'lerin üretimi, ticareti ve oyunlarda kullanımı için altyapı sunar. Geliştiriciler, Enjin platformu ile token basmak için Enjin Coin kullanmak zorundadır. Gerekli miktarda ENJ tokenı, geliştiricilerin cüzdanlarından çıkarılır ve oluşturdukları varlıkların içine kilitlenir. Bu işlem, tokenları piyasadan etkin bir şekilde çıkarır, NFT kıtlığı (scarcity) yaratır ve tokene net bir kullanım alanı sağlar. Bu kilitlenen ENJ, daha sonra NFT'leri "eriterek" (yakarak) geri kazanılabilir. Bu fonksiyon, kullanıcıların blockchain varlıklarını yok ederek içindeki Enjin Coin değerini geri almalarını sağlar. Bir NFT yaratıcısı, varlıklarına ENJ "aşılayabilir" (infuse edebilir), böylece bir rezerve değer oluşturur. Genel olarak bu da NFT'nin nadirliğine yarar sağlar. Yani ENJ ile blockchain varlıkları basmak, NFT’leri çıkaranlara ve kullanıcılara bir çok fayda sunuyor. Zira NFT'lere bir rezerve değer aşılar, şeffaflığı ve nadirliği garanti eder, kullanıcılara anında likidite sağlıyor ve oyunlar ile uygulamalarda kullanım alanı yaratıyor.Özetle, Enjin sadece bir blockchain değil; tokenlaştırılmış kripto varlıkların oluşturulmasını, dağıtılmasını, saklanmasını, ticaretini ve hatta entegrasyonunu sağlayan, birbiriyle bağlantılı araç ve hizmetlerden oluşan kapsamlı bir ekosistem. Bu ekosistem, hem oyun hem de kurumsal kullanım durumlarına odaklanıyor.Enjin’in Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıEnjin'in blockchain yolculuğu, oyun topluluğu köklerinden ilham alarak şekillenmiştir. İşte Enjin'in tarihinde öne çıkan bazı noktalar:2009: Enjin Network, oyun topluluğu platformu olarak uygulamaya geçtiEnjin, 2009 yılında Maxim Blagov ve Witek Radomski tarafından, oyuncuların kendi topluluklarını oluşturabilecekleri bir platform olarak kuruldu. Enjin Network, kullanıcıların oyun klanları için web siteleri, forumlar ve uygulamalar oluşturmasına olanak tanıyan bir araç seti sundu. Bu platform, kısa sürede 20 milyondan fazla kullanıcıya ulaşarak, oyuncular arasında popüler bir topluluk merkezi haline geldi2017: ENJ token piyasalara giriş yaptı2017 yılında Enjin, blockchain teknolojisine geçiş yaparak Enjin Coin (ENJ) adlı kendi kripto para birimini tanıttı. Bu geçiş, Enjin'in oyun içi kripto varlıkların tokenleştirilmesi ve yönetimi konusundaki vizyonunu gerçekleştirmeye yönelik önemli bir adım oldu. Enjin Coin'in tanıtımı, Temmuz 2017'de duyuruldu ve Ethereum ana ağı üzerinde Haziran 2018'de resmi olarak başlatıldı.2018–2020: Unity SDK, Ethereum tabanlı varlık cüzdanı ve ERC-1155 standardı duyurulduEnjin, Ocak 2018'de Enjin Wallet'ın Android sürümünü yayınladı. Birkaç ay sonra iOS sürümü de kullanıma sunuldu. Enjin Wallet, Enjin ekosistemi ve ötesinden NFT'leri ve diğer kripto varlıkları saklamak, yönetmek ve ticaretini yapmak için güvenli ve kullanıcı dostu bir mobil cüzdan. 1 milyondan fazla indirme ile özelliklerle dolu olduğu belirtilmekte. Cüzdanın oyunlar ve uygulamalarla sorunsuz bir şekilde bağlantı kurabilmesi dikkat çekiyor.2018 yazında Enjin, Ethereum ana ağında Enjin Platformu'nu resmen başlattı. Bu platform, diğer oyun geliştiricilerinin oyun içi Ethereum tokenları olarak fungible ve non-fungible varlıkları çıkarmasına olanak tanıyan bir hizmet olarak platform.Haziran 2018'de Enjin CTO'su Witek Radomski, ERC-1155 Multi Token Standardı'nın ilk versiyonunu Ethereum'un Github deposuna gönderdi. Bu standart, bir yıl sonra, 17 Haziran 2019'da final statüye yükseldi ve resmi bir Ethereum token standardı oldu. ERC-1155 standardının kabul edilmesi, Enjin'in tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri ve Enjin NFT altyapısı için temel bir bileşen haline geldi.Enjin, Unity ile bir SDK başlatmak için ortaklık kurdu. Bu SDK, Unity'nin 4.5 milyon ekosistem geliştiricisi için blockchain'i uygulamalarına ve oyunlarına entegre etmeyi kolaylaştırmayı amaçlıyordu. 2022'de Java, C#, C++ ve Unity için yeni SDK'ların piyasaya sürülmesinin, ardından Unreal Engine SDK'sının geleceği duyuruldu. Bu SDK'lar, geliştiricilere Enjin Platformu ile iletişim kurmada yardımcı olacak sınıflar ve hizmetler sağlar.2021–2023: JumpNet, Efinity ve Polkadot tabanlı NFT çözümleri piyasaya sürüldüHaziran 2021'de Enjin JumpNet halka açıldı. JumpNet, kullanıcıların gas ücreti (işlem ücreti) ödemeden NFT basmalarına, göndermelerine ve ticaretini yapmalarına olanak tanıyan bir blockchain ağı. Bu, özellikle düşük değerli NFT'lerin mint edilmesini ekonomik hale getirerek ENJ coin kullanım alanı için genişleme anlamına geldi. JumpNet, işlemleri ücretsiz sunmak için ağdaki her adres için bir dizi limit uygular. JumpNet, 99.99% daha az enerji tüketimiyle çevre dostu bir çözüm olarak sunulur.Mart 2022'de Enjin, Efinity parachain'inin Polkadot üzerinde canlı olduğunu duyurdu. Efinity, ölçeklenebilir, uygun fiyatlı ve zincirler arası NFT çözümleri sağlamak için tasarlandı. Polkadot, Web 3.0 vizyonunu desteklemek için piyasaya girdi. Ayrıca gerçek birlikte çalışabilirlik, ekonomik ve işlemsel ölçeklenebilirlik, kolay blockchain yeniliği, enerji verimliliği, güvenlik ve kullanıcı odaklı yönetişim gibi prensiplere dayanıyor. Efinity'nin ilk sürümü, çekirdek işlevsellik ve zincir kararlılığına odaklıydı. Geliştiriciler, işlem başına 2.200'e kadar tokenı ayrı cüzdanlara basabiliyor ve toplu transferler benzer sayılara izin verebiliyor. Efinity, herhangi bir kripto para birimini veya NFT'yi olduğu gibi barındırabilen, çapraz zincir bir sistem yaratmayı amaçlıyor. Kullanıcıların varlıklarını, yaratıcının iznini istemeden Efinity'ye taşıyabilecekleri de belirtilmekte.Eylül 2023'te ENJ tokenı, Ethereum ana ağından Enjin Blockchain'deki nihai evine göç etti. Enjin Blockchain, NFT işlemleri için özel olarak oluşturulmuş, Substrate tabanlı bir proof-of-stake blockchaini. ENJ Coin, zincirin yerel tokenı olarak hareket eder. Efinity, Enjin Wallet ve JumpNet'in işleyişi. Kaynak: TokenInsight Enjin Neden Değerli?Şimdiye kadar Enjin, sadece blockchain üzerindeki bir oyun projesi değil, aynı zamanda kripto varlıkların geleceğine yön veren bir teknoloji platformu gibi duruyor… Peki Enjin’in değeri tam olarak nereden geliyor?Oyun içi varlıkların tokenlaştırılması ve mülkiyetin kullanıcıya geçmesini sağlıyorEnjin, oyun geliştiricilerinin oyun içi eşyaları, karakterleri veya aksesuarları gibi dijital varlıkları blockchain üzerinde tokenlaştırmasına olanak tanıyor. Bu varlıklar, NFT'ler veya fungible tokenlar şeklinde olabilir. Bu tokenlaştırma süreci, kullanıcılara kripto varlıkların gerçek mülkiyetini verir. Oyuncular bu varlıklara gerçekten sahip olabilir, oyunlarda kullanabilir, takas edebilir veya satabilirler. Bu, geleneksel oyun modellerinden farklı olarak, oyuncuların yatırım yaptıkları sanal öğeler üzerinde tam kontrole sahip olmalarını sağlar.ENJ token ile kripto varlıklara doğrudan değer kazandırılabiliyorEnjin'in benzersiz yönlerinden biri, platformla basılan her tokenın doğrudan ENJ tarafından desteklenmesi. Geliştiricilerin, bu dijital öğeleri basmak (mint etmek) için ENJ tokenlarını kilitlemeleri yetiyor. Bu "aşılama" (infusion) süreci, tokenın içine bir rezerve değer yerleştiriyor. Token sahibi, bu aşılanmış ENJ'yi herhangi bir zamanda tokenı eriterek geri alabiliyor. Bu, dijital varlıklara piyasa değerinin yanı sıra içsel bir değer sağlıyor. Söz konusu durum, özellikle ENJ coin oyun sektörü için büyük önem taşıyor, çünkü oyun içi eşyalara gerçek dünya likiditesi kazandırıyor. Üstelik kripto para bazlı oyunların önünü açıyor. Aynı zamanda, NFT'lerin nadirliğini artırıyor. Enjin tabanlı NFT pazaryeri NFT.io'daki en popüler token'lar. ERC-1155 standardı sayesinde verimli NFT kullanımı sağlıyorEnjin'in CTO'su Witek Radomski tarafından öncülük edilen ERC-1155 standardı, Enjin ekosisteminin verimliliğini ve esnekliğini artıran kritik bir bileşen. Geleneksel olarak, ERC-20 veya ERC-721 tokenları için her yeni token "sınıfı" için yeni bir akıllı sözleşme dağıtılması gerekiyordu. Ancak ERC-1155'in temel konsepti, tek bir akıllı sözleşmenin sonsuz sayıda tokenı yönetebilmesi. Bu da, oyunlar için çok çeşitli öğeleri (silahlar, zırhlar, iksirler vb.) tek bir sözleşme altında tutmayı mümkün kılar. ERC-1155’in özelliklerine yakından bakalım:ERC-1155, toplu transferlere olanak tanır. Birden fazla token, tek bir işlemde gönderilebilir. Bu, gas maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlar ve tekli transferlerde her blok için bekleme ihtiyacını ortadan kaldırır.Standart, metadata (token bilgileri) için de iyileştirmeler getirdi. Token adları veya sembolleri gibi bilgilerin blockchain üzerinde depolanması yerine, harici JSON dosyalarına taşınmıştır. ERC-1155, "{id}" ikame dizesini kullanarak, herhangi bir ek veri depolamadan sonsuz sayıda token URI’ına (karakter dizisi) işaret edebilir. Bu, büyük token koleksiyonları için metadata görüntüleme yükünü önemli ölçüde azaltır. JSON formatı sayesinde yerelleştirme (çoklu dil desteği) de mümkün.ERC-1155'in dikkat çekici bir diğer özelliği, bir tokenı bir adrese göndererek belirleyici bir akıllı sözleşme fonksiyonunu yürütebilme yeteneği. Yani tokenların otomatik olarak takas edilmesini, oyun fonksiyonlarını tetiklemesini veya sarılmasını, dönüştürülmesini, üretilmesini veya emanete alınmasını sağlayabilir. Bu yetenek, tokenların kaybolma riski olmadan güvenilir akıllı sözleşme ağları kurmaya olanak tanır.ERC-1155, event loglarının (sistemin kronolojik kaydı) tüm güncel token bakiyelerinin doğru bir kaydını oluşturmak için yeterli veri sağlayacağını da garanti ediyor. Bu, veri tabanları ve explorer'ların her ERC-1155 tokenının standartlaştırılmış bir kaydını oluşturmasını, her türlü ticaret veya token basma işlemlerini izlemesini mümkün kılıyor. ERC-1155'in işlem süreci. Kaynak: WallStreetMojo JumpNet ve Efinity ile hızlı, düşük maliyetli işlemler ve zincirler arası geçiş sunuyorJumpNet’in devreye girmesiyle birlikte NFT işlemleri yepyeni bir boyut kazandı. Kullanıcılar artık işlem ücretleriyle uğraşmadan NFT basabiliyor, gönderebiliyor ya da takas edebiliyor. Özellikle Web3 oyun çözümleri geliştiren ekipler için bu, kullanıcı deneyimini ciddi şekilde kolaylaştırıyor. Düşük maliyetli ve hızlı işlemler, bu tür projelerin önünü açıyor.Efinity ise işin daha geniş, zincirler arası kısmına odaklanıyor. Polkadot’un parachain teknolojisiyle inşa edilen bu altyapı, farklı blockchain’ler arasında NFT’lerin rahatça hareket etmesini sağlıyor. Yani, zincirler arası NFT çözümleri için oldukça esnek ve güçlü bir zemin sunuyor. Kullanıcılar, varlıklarını başka bir ağdan Efinity’ye kolayca taşıyabiliyor ve bu sistem aynı zamanda toplu transferler gibi özelliklerle de verimliliği artırıyor.ENJ token staking ve yönetişimi, ekosistemin merkezindeGelelim ENJ Coin’in ekosistem içindeki rolüne. Enjin Blockchain, Proof-of-Stake mekanizmasıyla çalışıyor. Bu sayede ENJ sahipleri tokenlarını stake ederek hem ağ güvenliğine katkı sağlıyor hem de yönetişim süreçlerine katılma hakkı elde ediyor. Üstelik staking yapan kullanıcılar ödül kazanma şansına da sahip. Enjin Blockchain’de yapılan işlemlerin ücretleri de yine ENJ ile ödeniyor.Enjin, teknoloji devleriyle ortaklık kurduTüm bu parçalar bir araya geldiğinde, Enjin; kripto varlıklar, NFT'ler ve özellikle oyunlar söz konusu olduğunda öne çıkan güçlü bir yapı haline geliyor. Ekosistemi ise oldukça geniş: ENJ coin geleceği, bu teknolojilerin ne kadar yaygın benimseneceğine ve Enjin’in bu alanda sunduğu yeniliklere bağlı. Microsoft, Samsung, Unity ve Atari gibi büyük markalarla yapılan iş birlikleri ile platform, kullanıcıları heyecanlandırmayı başarıyor. Enjin’in kayda değer ortaklıkları şu şekilde:Microsoft: Microsoft, Azure Heroes adlı sosyal ödül programını yürütmek için Enjin’in teknolojisini kullanıyor. Bu program, katkıda bulunanları dijital rozetlerle ödüllendiriyor.Samsung: Samsung, Galaxy S10 modelinde yer alan Blockchain Keystore'u Enjin Cüzdanı ile entegre ederek kullanıcılarına blockchain tabanlı varlıkları güvenli bir şekilde saklama imkanı sunuyor.Unity: Enjin, Unity'nin 4,5 milyon geliştiricisinin blockchain teknolojisini oyunlarına entegre etmesini kolaylaştırmak amacıyla bir SDK başlattı.BMW: BMW, Vantage uygulaması aracılığıyla kullanıcılarının BMW Coin ödül puanlarını Enjin Coin'e dönüştürmelerini sağlamak için Enjin ile ortaklık kurdu.Atari: Enjin, ikonik oyun markası Atari ile iş birliği yaparak Atari'nin blockchain tabanlı oyunlara entegrasyonunu sağladı.Ubisoft: Ubisoft, Enjin ile iş birliği yaparak blockchain teknolojisini oyunlarına entegre etmeyi hedefledi. Enjin’in Kurucusu Kim?Her güçlü projenin arkasındaki iyi fikir kadar, o fikri hayata geçiren doğru insanları da bilmek gerekiyor. Peki, bu bağlamda ENJ kurucusu kim oluyor? Enjin’in kurucuları Maxim Blagov (CEO) ve Witek Radomski (CTO). İkili, 2009’da bir oyun topluluğu platformu olarak başlayan Enjin’in başındaydı; yani işin özünde oyun dünyası hep vardı. Özellikle CTO Witek Radomski, blockchain alanında adını duyurmuş önemli bir isim. Çünkü bugün NFT’lerin verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan ERC-1155 standardının arkasındaki geliştirici o. İlk versiyonu 2018’de duyurulan bu standart, yukarıda da bahsettiğimiz üzere 2019’da Ethereum ekosisteminde resmi olarak kabul edildi ve Enjin’in NFT altyapısının da temel taşlarından biri haline geldi. Witek Radomski, Blockchain Game Summit'te Diğer yandan Maxim Blagov da Enjin’in kurucu ortağı olmasının yanı sıra; yaratıcı yöneticilik, yazılım proje yönetimi ve pazarlama konularında 18 yılı aşkın deneyime sahip. Şu anda CEO olarak görev yapan Blagov, Avustralya'daki University of Technology Sydney'den Bilgisayar Bilimleri alanında lisans derecesine sahip.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)Sonuç olarak, Enjin Coin (ENJ) sadece bir kripto para birimi değil, oyun dünyasını ve kripto varlık mülkiyetini dönüştürmeyi hedefleyen kapsamlı bir ekosistemin “yakıtı”. ERC-1155 gibi yenilikçi standartlar, ölçeklendirme çözümleri ve ENJ'nin kripto varlıklara değer katma rolü, Enjin'i bu alanda önemli bir oyuncu yapıyor. Umarız bu rehber, Enjin ve ENJ hakkında merak ettiğiniz birçok soruya cevap vermiştir. Ama vermediyse, aşağıda sıkça sorulan soruları bulabilirsiniz:Enjin Coin nedir ve hangi sorunu çözer?: Enjin Coin (ENJ), kripto varlıkların oyunlar ve uygulamalar içinde tokenlaştırılmasını sağlayan bir blockchain altyapısıdır. Oyuncuların oyun içi varlıklar üzerinde gerçek mülkiyet sahibi olmasını sağlar ve bu varlıkların güvenli, şeffaf ve kolayca takas edilebilir olmasını amaçlar.ENJ token ne işe yarar?: ENJ, Enjin ekosisteminde NFT üretmek, stake etmek, işlem ücretlerini ödemek ve yönetişimde oy kullanmak için kullanılır. NFT'lerin içine kilitlenerek onlara içsel bir değer kazandırır.Enjin ile NFT nasıl üretilir?: Geliştiriciler, Enjin platformu üzerinden NFT basmak için belirli miktarda ENJ token kilitler. Bu işlemle oluşturulan varlıklar hem değerli olur hem de Enjin cüzdanı üzerinden kolayca yönetilebilir.JumpNet ve Efinity nedir?: JumpNet, gas ücreti olmadan hızlı ve ücretsiz NFT işlemleri yapılmasını sağlayan bir Enjin ağıdır. Efinity ise Polkadot üzerinde geliştirilen, zincirler arası NFT uyumluluğu sunan bir parachain’dir. Her ikisi de Web3 oyun çözümleri için tasarlanmıştır.Enjin oyun dünyasına ne katıyor?: Enjin, oyun içi eşyaların NFT'lere dönüştürülmesini, bu varlıkların alınıp satılabilmesini ve farklı oyunlarda kullanılabilmesini mümkün kılar. Böylece oyun deneyimini daha kişisel, değerli ve kalıcı hale getirir.Oyun ve NFT dünyasının blockchain ile birleştiği noktada yer alan Enjin Coin’i daha iyi anlamak için JR Kripto Rehber serimizi takip etmeye devam edin.
·
26 Haz 2025
Ripple, Stablecoin Yarışında: RLUSD İçin 20 Milyon Kullanıcılı Ağ ile Ortak Oldu
Web3 tabanlı ödeme platformu AEON, kripto para sektöründe ses getirecek bir hamleyle Ripple ile stratejik bir ortaklığa imza attı. Bu iş birliği kapsamında Ripple’ın yerel token’ı XRP ile yeni stablecoin’i RLUSD, AEON’un ödeme altyapısına entegre edildi. Böylece kullanıcılar, Telegram Mini App ve Bitget, TokenPocket gibi popüler Web3 cüzdanlar üzerinden günlük alışverişlerini kripto ile kolayca yapabilecek.Ripple, RLUSD için AEON ile ortak olduAEON’un resmi duyurusuna göre, bu entegrasyon ilk aşamada Güneydoğu Asya’da yer alan 20 milyonu aşkın fiziki satıcıyı kapsıyor. UNIQLO, McDonald’s, Pizza Hut ve Starbucks gibi dünya devi markalarda XRP ve RLUSD ile ödeme yapılabilecek. Bu yeni sistem; restoranlar, perakende mağazaları, mobil bakiye yüklemeleri gibi birçok günlük harcamayı kapsayacak şekilde tasarlandı. Şirket, bu modelin ilerleyen dönemde Afrika, Latin Amerika ve diğer gelişmekte olan pazarlara da yayılmasını hedefliyor.Bu gelişme, Ripple’ın sabit fiyatlı kripto varlığı, yani stablecoin’i RLUSD’nin benimsenmesinde de önemli bir adım niteliğinde. RLUSD, Ripple tarafından geliştirilen, yüksek regülasyon uyumu ve likidite ile öne çıkan bir stablecoin. Ripple, bu varlığı sadece kurumsal finansman çözümleri için değil; bireysel kullanıcılar, geliştiriciler ve işletmeler için de güvenli ve ölçeklenebilir bir dijital dolar alternatifi olarak sunuyor.AEON’un açıklamasında “Ripple USD (RLUSD), güven, likidite ve regülasyon odaklı bir yaklaşımla tasarlandı. Ripple’ın küresel ölçekte düzenleyici çerçevede edindiği deneyim, RLUSD’yi kurumsal oyuncular için güçlü bir tercih haline getiriyor," ifadelerine yer verildi.AEON’un Ripple ile gerçekleştirdiği bu hamle, özellikle XRP topluluğu içinde de geniş yankı uyandırdı. Topluluğun önemli figürlerinden WrathofKahneman, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda AEON-Ripple ortaklığını “önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Öte yandan, Ripple’ın stablecoin vizyonu geçtiğimiz aylarda bazı eleştirilere de konu olmuştu. BitGo CEO’su Mike Belshe, XRP’nin ilk başta hedeflenen "küresel köprü para birimi" rolünü tam anlamıyla yerine getiremediğini savunarak, RLUSD’nin bu açığı kapatabileceğini öne sürmüştü. Ripple USD, daha önce de Ripple’ın sınır ötesi ödeme ağı Ripple Payments’ta entegre edilmişti. Bunun yanı sıra Kraken borsasında listelenmiş, Alchemy ile yapılan iş birliğiyle Alchemy Pay’in fiat-kripto geçiş altyapısına dahil edilmişti. Bitget gibi önde gelen kripto para borsaları da RLUSD’yi kabul eden platformlar arasında yerini aldı.Haziran 2025 itibarıyla RLUSD’nin piyasa değeri 428,7 milyon dolara ulaşmış durumda ve bu rakamla stablecoin sıralamasında 14. sıraya yerleşti. Karşılaştırmalı olarak, Circle’ın USDC stablecoin’inin piyasa değeri 55 milyar doları aşarken, Shopify gibi büyük e-ticaret platformları dünya genelinde USDC kabulüne başlamış durumda. Bu tablo, stablecoin piyasasında büyük bir rekabetin yaşandığını gösteriyor.
·
26 Haz 2025
ENA Yorum ve Fiyat Analizi 26 Haziran 2025
Ethena (ENA) Teknik AnalizENA, düşüş trendi içinde hareket etmeye devam ederken, fiyat şu anda son derece kritik bir seviyede işlem görüyor. Şu anda 0,26–0,24$ bandı, fiyatın hem yatay tabanda hem de alıcıların geçmişte de güçlü olduğunu gördüğümüz alan ve son savunma hattı olarak öne çıkıyor. Düşen Trend Eğer bu bölge aşağı yönlü kırılırsa, önümüzdeki süreçte 0,21–0,20$ aralığına kadar geri çekilme görebiliriz. Ancak mevcut seviyelerde oluşan güçlü alım tepkisi, bu destekten yukarı yönlü dönüş ihtimalini artırıyor.Yukarıda ilk hedef bölge 0,28–0,30$ arasıdır. Bu bölgenin üzerinde ise 0,3397$ seviyesi bulunuyor. Bu seviye hem geçmiş direnç hattı hem de düşen trende temas alanı olabileceğinden oldukça kritik. Bu seviyenin aşılması durumunda, 0,4044 ve 0,4401$ bölgeleri sırasıyla gündeme gelebilir. Daha güçlü bir yükseliş için 0,5451$ üzeri kapanışlar gereklidir.Sonuç olarak, ENA şu anda güçlü bir destek alanında tutunmaya çalışıyor. Bu bölgeden gelecek tepki yükselişi tetikleyebilir ancak düşen trendin kırılması önemlidir. Aksi halde düşüş trendi etkisini sürdürmeye devam edebilir.Yatırım tavsiyesi sunmayan bu analizler, piyasa koşullarına göre kısa ve orta vadede işlem fırsatları oluşturabileceği düşünülen destek ve direnç seviyelerine odaklanmaktadır. Ancak, işlem yapma ve risk yönetimi sorumluluğu tamamen kullanıcıya aittir. Ayrıca, paylaşılan işlemlerle ilgili olarak stop loss kullanılması kesinlikle tavsiye edilmektedir.
·
26 Haz 2025
Ethereum (ETH) Nedir?
Blockchain teknolojisi, temelleri on yıllardır çalışılıyor olsa da, Bitcoin'in 2008'deki lansmanıyla birlikte işlevsel bir ürün olarak hayatımıza girdi. Bu çığır açan yenilik, kriptografi, merkeziyetsizlik, eşler arası ağ iletişimi ve işlem süreçlerini bir araya getirerek dijital dünyada yeni bir çağ başlattı. Ancak, bu devrimin bir sonraki evrimi, Vitalik Buterin tarafından 2013 yılında ortaya atılan bir vizyonla şekillendi: Ethereum. 2015 yılından itibaren kullanılabilir hale gelen Ethereum, sadece bir dijital para birimi olmanın ötesine geçerek, merkeziyetsiz uygulamalar (dApps) ve akıllı sözleşmeler için bir platform sunmayı hedefliyordu. Peki, Ethereum (ETH) tam olarak nedir, nasıl çalışır ve neden bu kadar önemli? İşte Ethereum hakkında bilmeniz gereken her şey…Ethereum Nedir? Nasıl ve Neden Ortaya Çıktı?Ethereum (ETH), temelde merkeziyetsiz bir uygulama platformudur. Bitcoin'in sadece finansal işlemlere odaklanan yapısının aksine, Ethereum, geliştiricilerin üzerinde çeşitli merkeziyetsiz uygulamalar inşa edebileceği, programlanabilir bir blockchain olarak tasarlandı. Bu platformun kalbinde, anlaşma şartlarının doğrudan kod satırlarına yazıldığı ve otomatik olarak yürütüldüğü akıllı sözleşmeler yer alır.Vitalik Buterin, Ethereum'un doğuşunda kilit bir rol oynadı. Rusya doğumlu olup ailesiyle birlikte Kanada'ya taşınan Buterin, genç yaşlardan itibaren matematik ve programlamaya büyük bir ilgi duymuştu. Babasının 2011 yılında kendisini Bitcoin ile tanıştırmasıyla kripto para dünyasına adım atan Buterin, merkeziyetsiz para birimi fikrinden oldukça etkilenmişti. Ancak, Bitcoin topluluğuna dahil oldukça, Bitcoin'in sunduğu esneklik ve uygulama çeşitliliği konusunda sınırlamalar olduğunu fark etti. Peki, Ethereum ne zaman ortaya çıktı? Bitcoin'in karmaşık komut dosyası dili, adaptasyon eksikliği ve ölçeklenebilirlik sorunları Buterin'i yeni bir çözüm arayışına itti.Bu arayışın sonucunda, 2013 yılında Ethereum'un temel vizyonunu ortaya koyan whitepaper'ı yayınladı. Bu whitepaper, sadece para transferi yapmakla kalmayıp, aynı zamanda karmaşık mantığı olan merkeziyetsiz uygulamaların da çalışabileceği bir blockchain ön görüyordu. Buterin, platform için varsayımsal bir ortam olan “eter”e atıfta bulunarak Ethereum adını seçti. Amacı, platformunun uygulamalar için temel ve algılanamaz bir ortam olmasıydı.Ethereum'un geliştirilmesi için gereken finansman, 2014’te gerçekleştirilen online bir kitle fonlaması (ICO) ile sağlandı. Bu etkinlikte katılımcılar, Bitcoin karşılığında Ethereum'un değer token'ı olan ether (ETH) satın aldılar ve bu kampanya büyük bir başarıya ulaştı. Ethereum ICO'su, 2014'te gerçekleşti Nihayetinde, 9 Mayıs 2015'te Olympic adıyla dokuzuncu ve son proof-of-concept açık test ağı geliştiricilerin kullanımına sunuldu. Bu test ağının amacı, geliştiricilerin Ethereum blockchain'i yayınlandığında nasıl görüneceğini keşfetmelerini sağlamaktı. Vitalik Buterin, ağı zorlamak ve protokolün yüksek trafiği nasıl yöneteceğine dair bilgi sağlamak için geliştiricilere toplam 25.000 ETH ödül vadetti. Geliştiricilerden işlem etkinliği, sanal makine kullanımı, madencilik yeteneği ve genel cezalandırma gibi dört kategoride testler yapmaları istendi.Birkaç aylık stres testlerinin ardından, 30 Temmuz 2015'te Ethereum'un resmi halka açık ana ağı (mainnet) olan Frontier başlatıldı. Bu, Ethereum blockchain'inin fiilen hayata geçtiği ve topluluğun büyümeye başladığı tarih oldu. Frontier öncesinde Vinay Gupta ve Stephen Taul, geliştiricileri bu ilk sürümün "en çıplak hali" olduğu konusunda uyardılar ve dikkatli olmaları gerektiğini belirttiler. Frontier, komut satırları üzerinden kullanılan, görsel bir kullanıcı arayüzü (GUI) olmayan bir platformdu ve yetenekleri büyük ölçüde Ethereum hakkında önceden bilgi sahibi olan kişilerle sınırlıydı.Ethereum Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıEthereum, kripto para ekosisteminde devrim yaratan bir platform olarak, kuruluşundan bu yana birçok kritik aşamadan geçti. Bu süreçte gerçekleşen güncellemeler, topluluk kararları ve teknik iyileştirmeler, Ethereum'un bugün geldiği noktayı şekillendirdi. Öne çıkan kritik dönüm noktaları, bir nevi Ethereum tarihçesi şu şekilde:2015 - Ethereum’un resmi lansmanı (Frontier): Yukarıda bahsedildiği gibi, Ethereum blockchain'i 30 Temmuz 2015 tarihinde Frontier sürümüyle resmi olarak başlatıldı. Bu ilk aşama, akıllı sözleşmeleri ve Proof-of-Work (PoW) madenciliğini destekliyordu ve kullanıcılara ağ üzerinde işlem yapma ve uygulama geliştirme imkanı sunuyordu. Başlangıçta blok başına 5 ETH ödül veriliyordu.2016 - DAO saldırısı ve Ethereum-ETC ayrımı: 2016 yılı, Ethereum tarihinde önemli ve planlanmamış bir dönüm noktası oldu. Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon (Decentralized Autonomous Organization/DAO) token satışı yoluyla 150 milyon USD değerinde ETH toplamıştı. Ancak, Haziran ayında DAO hacklendi ve 50 milyon USD değerinde ETH çalındı. Bu olay, Ethereum topluluğunu derinden sarstı ve fonların geri alınması ve güvenlik açığının giderilmesi için ağı ikiye ayıran bir olay olan hard fork yapılması kararlaştırıldı. Bu hard fork, topluluk içinde tartışmalara yol açtı ve bazı üyeler orijinal zincir üzerinde işlem yapmaya devam etti. Çalınan fonların geri alınmadığı orijinal zincir Ethereum Classic (ETC) olarak bilinirken, çoğunluk ve çekirdek geliştiriciler, çalınan ETH'nin orijinal sahiplerine iade edildiği forklanmış zincir (Ethereum - ETH) üzerinde çalışmaya devam etti. 2017 - ICO patlaması ve Ethereum’un büyümesi: 2017 ve 2018 yılları arasında, Initial Coin Offering (ICO) patlaması yaşandı ve Ethereum bu süreçte merkezi bir rol oynadı. Ethereum'un akıllı sözleşme işlevselliği, geliştiricilerin kolayca yeni token'lar oluşturmasına ve protokoller başlatmasına olanak tanıyarak, çoğu ICO'nun Ethereum ağı üzerinde gerçekleşmesini sağladı. ERC-20 token standardı bu dönemde yaygınlaştı ve Ethereum'un kripto ekosistemindeki önemini artırdı. Bu artan kullanım, Ethereum'un yerel token'ı olan Ether'in değerinin hızla yükselmesine neden oldu.2020: Ethereum 2.0 ve Proof of Stake geçiş süreci: Ethereum'un geleceğine yönelik önemli bir adım, Ethereum 2.0 (Serenity olarak da biliniyor) yol haritasının duyurulmasıydı. Bu, Ethereum'un konsensüs mekanizmasını Proof-of-Work'ten (PoW) daha ölçeklenebilir, güvenli ve enerji verimli olan Proof of Stake'e (PoS) geçirmeyi amaçlayan bir dizi yükseltmeyi içeriyordu. Bu geçiş kademeli olarak planlandı ve 2020'de Beacon Chain'in lansmanı ile ilk önemli adımı atıldı. Beacon Chain, PoS konsensüsünü tanıttı ancak başlangıçta mevcut PoW zinciriyle paralel çalıştı.2022 - The Merge ile tamamen Proof of Stake’e geçiş: Birçok insanın “Ethereum nasıl çalışır?” sorusuna en son yanıt, The Merge’ün tamamlanmasıyla geldi. Ethereum'un PoS'a tam geçişi, 15 Eylül 2022'de gerçekleştirilen The Merge (Birleşme) adlı tarihi olayla tamamlandı. Bu birleşme, orijinal Ethereum Mainnet'inin (işlem katmanı) Beacon Chain (konsensüs katmanı) ile birleşmesi anlamına geliyordu ve PoW madenciliği tamamen sona erdi. Blockchain ağlarında yeni blokların doğrulanması için, kullanıcıların sahip oldukları kripto para miktarına göre seçildiği enerji verimli bir konsensüs mekanizması olan Proof of Stake’e geçildi. Ethereum Merge, enerji tüketimini yaklaşık %99.95 oranında azalttı ve gelecekteki ölçeklenebilirlik yükseltmeleri için zemin hazırladı. 'Eth2' terimi kullanımdan kaldırıldı ve ağ artık tek bir Ethereum zinciri olarak varlığını sürdürüyor. Kaynak: Ethereum.org Tüm bu gelişmelerle birlikte, Ethereum blockchain alanına damga vurdu. Özellikle Proof of Work'ten (PoW) Proof of Stake'e (PoS) geçiş yaparak enerji verimliliği, ölçeklenebilirlik, erişilebilirlik, merkeziyetsizlik ve uzun vadeli sürdürülebilirlik gibi sorunları ele almayı hedefledi. PoW’un yüksek enerji tüketimi ve madencilik gereksinimleri çevresel ve ekonomik sorunlara yol açarken, PoS ile enerji kullanımı büyük ölçüde azaldı. Merge sonrası Ethereum ağındaki elektrik tüketimindeki sert düşüş. Kaynak: An Event Study of the Ethereum Transition to Proof-of-Stake. 2023, ResearchGate Ayrıca, PoS daha hızlı ve verimli işlem işleme kapasitesi sunarak Ethereum’un ölçeklenmesini kolaylaştırdı. PoW'un pahalı donanım gereksinimi küçük yatırımcılar için bir engel oluştururken, PoS ile herkes staking yoluyla ağa katılabiliyor. Bu geçiş, daha geniş katılımı teşvik ederek merkeziyetsizliği güçlendirdi ve Ethereum’un geleceği için uzun vadeli rekabet gücünü artırdı.Bu kadar önemli dönüm noktalarından bahsetmişken, Ethereum'un fiyat hareketlerini göz ardı etmek mümkün değil. Kripto para devi, 10 yıllık piyasa serüvenini oldukça dalgalı yaşadı. Ethereum'un fiyatı, 2015'te piyasaya sürüldüğünden bu yana önemli dalgalanmalar yaşadı. İlk olarak 2015'te 1 doların altında işlem görüyordu. 2017'de 100 doları aştı ve yıl sonunda yaklaşık 774 dolara ulaştı. 2021'de Kasım ayında tüm zamanların en yüksek seviyesi olan yaklaşık 4.891 dolara yükseldi. Ancak, 2025'in Nisan ayı itibarıyla fiyat yaklaşık 1.795 dolara geriledi. Yine de piyasa verileri, Ethereum'un 2015'ten 2025'e kadar yaklaşık %179.400'lük bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor. Aşağıdaki 10 yıllık fiyat grafiğinde de görüleceği üzere, en büyük fiyat sıçramaları 2017 ve 2021 yıllarında gerçekleşti. Ethereum Neden Önemli?Peki, kripto para ve blockchain alanında Ethereum neden önemli? Ethereum, yalnızca bir kripto para birimi değil, aynı zamanda merkeziyetsiz finans (DeFi), NFT’ler ve akıllı sözleşmeler gibi yenilikçi teknolojilerin temelini oluşturan bir ekosistem haline geldi. Akıllı sözleşmeler ile büyük yenilikler getirdi. Ethereum'un en büyük önemi, akıllı sözleşmeler kavramını yaygınlaştırması ve geliştiricilere bu teknolojiyi kullanarak çeşitli uygulamalar inşa etme imkanı sunması oldu. Akıllı sözleşmeler, geleneksel sözleşmelerin aksine, herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan, önceden belirlenmiş koşullar karşılandığında otomatik olarak yürütülen anlaşmalardır. Bu, işlemlerin daha şeffaf, güvenli ve verimli bir şekilde gerçekleşmesini sağlar ve çeşitli sektörlerde yeni kullanım alanlarının ortaya çıkmasına olanak tanır. Ethereum'un Turing-tamamlı programlama dili sayesinde, geliştiriciler neredeyse sınırsız karmaşıklıkta akıllı sözleşmeler ve uygulamalar oluşturabilirler.Merkeziyetsiz finans (DeFi) ve NFT ekosisteminin doğmasını sağladı. Ethereum, merkeziyetsiz finans (DeFi) ekosisteminin doğuşunda ve büyümesinde hayati bir rol oynadı. DeFi, geleneksel finansal aracılara (bankalar gibi) ihtiyaç duymadan blockchain üzerinde çalışan finansal hizmetleri ifade eder. Ethereum'un akıllı sözleşme yetenekleri, merkeziyetsiz borsalar (DEX'ler), borç verme ve alma platformları, yield farming ve stablecoinler gibi çeşitli DeFi protokollerinin geliştirilmesini mümkün kıldı.Benzer şekilde, Non-Fungible Token (NFT) ekosistemi de büyük ölçüde Ethereum üzerinde gelişti. NFT'ler, sanat eserleri, müzik, sanal arazi ve koleksiyon öğeleri gibi benzersiz dijital veya fiziksel varlıkların sahipliğini temsil eden bölünemez token'lardır. Ethereum'un ERC-721 ve ERC-1155 token standartları, NFT'lerin oluşturulması ve ticaretinde yaygın olarak kullanılmakta. NFT'ler, yaratıcı ekonomisinde yeni fırsatlar sunmuş ve dijital sahiplik kavramını yeniden tanımladı.Geliştiriciler için açık kaynak bir blockchain oldu. Ethereum, açık kaynaklı bir proje olması sayesinde dünya çapındaki geliştiriciler için erişilebilir ve şeffaftır. Bu durum, geniş bir geliştirici topluluğunun platforma katkıda bulunmasına, yeni araçlar ve uygulamalar geliştirmesine olanak tanır. Ethereum'un Ethereum Sanal Makinesi (EVM), akıllı sözleşmelerin güvenli ve tutarlı bir şekilde yürütülmesini sağlar. Solidity gibi özel olarak geliştirilmiş programlama dilleri, geliştiricilerin Ethereum üzerinde güçlü ve karmaşık uygulamalar oluşturmasını kolaylaştırır.Web3’ün temel taşı haline geldi. NFT, DeFi, akıllı sözleşmeler ve geliştiriciler için açık kaynaklı bir blockchain olmasının yanı sıra; Ethereum, Web3 olarak adlandırılan merkeziyetsiz internet vizyonunun temel taşlarından biri olarak kabul edilmekte. Web3, kullanıcıların verileri ve dijital kimlikleri üzerinde daha fazla kontrole sahip olduğu, merkezi otoritelerin etkisinin azaldığı bir internet modelini hedefler. Ethereum'un merkeziyetsiz yapısı, akıllı sözleşme yetenekleri ve geniş geliştirici ekosistemi, Web3 uygulamalarının geliştirilmesi ve yaygınlaşması için ideal bir zemin sunar. Ayrıca, Layer 2 (Katman 2) ölçeklendirme çözümleri ve Superchain gibi projeler, Ethereum ağının işlem kapasitesini artırarak Web3 uygulamalarının daha geniş kitlelere ulaşmasına olanak tanımakta.Ethereum’un Kurucusu Kimdir?Peki, Ethereum kurucusu Vitalik Buterin kimdir? Vitalik Buterin, Ethereum'un kurucu ortağı ve kripto para dünyasının en etkili isimlerinden biridir. 31 Ocak 1994'te Rusya'da doğan Buterin, altı yaşındayken ailesiyle birlikte Kanada'ya göç etti. Genç yaşlardan itibaren matematik ve programlamada üstün yetenekler sergileyen Buterin, 17 yaşında babası aracılığıyla Bitcoin ile tanıştı. Bitcoin'in merkeziyetsiz yapısından etkilenen Buterin, bu alanda derinlemesine araştırmalar yapmaya başladı ve 2011 yılında Bitcoin Magazine adlı ilk kripto para yayınlarından birinin kurucu ortaklarından biri oldu. Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin EthCC konferansında (2024) Bitcoin'in potansiyelini görmesine rağmen, sınırlamalarını da fark eden Buterin, daha esnek ve genel amaçlı bir blockchain platformu hayal etti. Bu vizyonun ürünü olarak, 2013 yılında Ethereum'un temelini oluşturan whitepaper'ı yayınladı. Buterin, sadece teknik katkılarıyla değil, aynı zamanda merkeziyetsizlik, açık kaynak geliştirme ve blockchain teknolojisinin sosyal fayda için kullanımı konusundaki savunuculuğuyla da tanınmaktadır. Ayrıca, COVID-19 yardımı ve bilimsel araştırmalar gibi çeşitli hayır işlerine önemli bağışlarda bulundu. Hatta, Kanro isimli bir fon bile kurdu. Buterin tarafından 2023 yılında kurulan bir biyoteknoloji fonu olan Kanro, Ethereum kurucu ortağının bağış yaptığı birçok yoldan biri olarak hizmet veriyor.Hayır KurumuYılKripto ParaTutarMakine Zekası Öğrenme Enstitüsü2017ETH763.970 USDSENS Araştırma Vakfı2018ETH2,4 milyon USDSENS Araştırma Vakfı2020ETH50.000 USDHindistan Kripto Covid Yardım Fonu2021SHIB1,14 milyar USDMethuselah Vakfı2021Dogelon Mars336 milyon USDUkrayna Yardım Fonu2022ETH2,5 milyon USDUnchain Fonu2022ETH2,5 milyon USDHayvan Refahı Fonu2024ETH532.398 USDZuitzerland2025ETH500.000 USDKhao Kheow Open Zoo2024USDC290.000 USDKaynak: CCNVitalik Buterin’in yanı sıra, Ethereum’un geliştirilmesine katkı sağlayan ekip de merak ediliyor. Ethereum'un geliştirilmesinde başlangıçta Anthony Di Iorio, Charles Hoskinson, Mihai Alisie ve Amir Chetrit gibi isimler de yer aldı. Daha sonra Joseph Lubin, Gavin Wood ve Jeffrey Wilcke de kurucu ekibe katıldı. Gavin Wood, özellikle Ethereum Sanal Makinesi'nin (EVM) özelliklerini içeren Ethereum Yellow Paper'ı yazarak önemli bir katkıda bulundu. Ethereum'un geliştirilmesi, İsviçre merkezli Ethereum Switzerland GmbH (EthSuisse) ve daha sonra kurulan kâr amacı gütmeyen Ethereum Vakfı (Stiftung Ethereum) tarafından yürütülmüştür.Vitalik Buterin’in blockchain ve merkeziyetsiz ekosistem hakkındaki görüşleri de dikkat çekiyor. Zira Vitalik Buterin, Ethereum'u en başından beri sadece bir kripto para birimi olarak değil, merkeziyetsiz uygulamalar ve akıllı sözleşmeler için küresel bir altyapı olarak tasarlıyor. Buterin’in vizyonu, bireylerin dijital varlıkları ve kişisel verileri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olduğu, merkeziyetsiz uygulamaların ise daha fazla şeffaflık ve güvenlik sunduğu bir dünya oluşturmak.Buterin, Ethereum'un başarısının, geliştirici topluluğunun yenilikçi projeler üzerinde işbirliği yapma yeteneğine bağlı olduğunu düşünüyor. Ona göre merkeziyetsizlik, ağın güvenliği, şeffaflığı ve dayanıklılığı açısından hayati bir öneme sahip. Bu yüzden Ethereum'un merkeziyetsiz yapısını koruyabilmesi için komiteler ya da merkezi aracılar gibi unsurlardan kaçınılması gerektiğini vurguluyor.Ayrıca, Ethereum'un gelecekte gelişmeye devam etmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte, bunun merkeziyetsizlik ilkesinden ödün vermeden yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Nihai hedefinin, Ethereum'u merkeziyetsiz bir internetin (Web3) temel katmanı haline getirmek ve bireylere dijital dünyada daha fazla özgürlük ve kontrol sağlamak olduğunu söylüyor.Buterin, merkeziyetsizliğin sadece teknolojik bir özellik olmadığını, aynı zamanda sosyal ve politik bir boyutu olduğunu da düşünüyor. Ona göre, Ethereum yalnızca bir yazılım değil, aynı zamanda farklı aktörlerin daha verimli bir şekilde işbirliği yapabileceği ve merkeziyetçilik baskılarına dirençli bir ekosistem oluşturmayı hedefleyen bir yapı.Sonuç olarak Ethereum, Vitalik Buterin’in vizyonuyla doğdu ve blockchain dünyasında devrim yarattı. Akıllı sözleşmeler, DeFi ve NFT'ler gibi alanlarda öncü oldu ve açık kaynak yapısıyla sürekli gelişmeye devam ediyor. Topluluğun katkıları ve yenilikçi yaklaşımıyla Ethereum, gelecekte de blockchain ekosisteminin merkezinde olmaya devam edecek gibi gözüküyor.Ethereum ve blockchain teknolojisi hakkında daha fazla içerik için JR Kripto Rehber serisini takip edin.
·
26 Haz 2025
Harmony (ONE) Nedir?
Bugün, blockchain (blokzincir) dünyasının heyecan verici oyuncularından biri olan Harmony (ONE) ağını ve onun yerel token'ı ONE'ı yakından tanıyacağız. Eğer blockchain teknolojisinin sadece Bitcoin ve Ethereum'dan ibaret olmadığını düşünüyorsanız veya yüksek maliyetler ve düşük hızlardan sıkıldıysanız, Harmony nedir sorusunun cevabı tam size göre olabilir. Harmony, merkeziyetsiz uygulamalar (DApp'ler) oluşturmak ve kullanmak için tasarlanmış, hızlı ve açık bir blockchain platformudur. Temel amacı, mevcut blockchainlerin karşılaştığı ölçeklenebilirlik sorunlarına yenilikçi çözümler getirmek. Harmony, bu hedefe ulaşmak için rastgele durum parçalama (random state sharding) gibi teknolojilere odaklanmakta.Harmony'nin vaadi oldukça iddialı: yüksek işlem hacmi sunarken aynı zamanda düşük gecikme süresi ve düşük ücretler sağlamak. Bu özellikler, platformu geleceğin merkeziyetsiz, güvene ihtiyaç duymayan ekonomilerinin temelini atmak için önemli bir konuma yerleştirmeyi amaçlıyor. Harmony ağı nasıl çalışır sorusunun yanıtı da işte bu temel hedefler etrafında şekilleniyor. Gelin, parçalama odaklı bu ağı beraber inceleyelim…Harmony’nin Tanımı ve Ortaya ÇıkışıHarmony (ONE), hızlı, uygun maliyetli ve bağımsız çalışan bir Layer-1 blokzincir ağı olarak öne çıkıyor. Layer-1 demek, Harmony’nin kendi zinciri üzerinde çalıştığı ve başka bir ağa ihtiyaç duymadan işlemleri yürüttüğü anlamına geliyor. Bu yapı özellikle merkeziyetsiz uygulamaların (DApp’lerin) geliştirilmesini kolaylaştırmak için tasarlanmış. 2018’de Stephen Tse tarafından kurulan proje, 2019’da mainnet’ini başlattı ve ONE adlı yerel token’ını piyasaya sürdü. Harmony’nin temel amacı, blockchainlerin klasik problemi olan “ölçeklenebilirlik mi merkeziyetsizlik mi” ikileminde denge kurmak. Bu yüzden de kendini “ölçekte merkeziyetsizlik” sunan bir platform olarak tanımlıyor.Bu dengeyi sağlamak için Harmony, birkaç yenilikçi teknolojiye başvuruyor. En dikkat çekenlerden biri, ağı parçalara ayıran sharding sistemi. Peki, sharding nedir? Bu sistem sayesinde işlemler farklı parçalarda paralel olarak işlenebiliyor; bu da hem işlem hızını artırıyor hem de ağı daha verimli hale getiriyor. Harmony’nin farkı, bu parçalama sistemini sadece verilerle sınırlı tutmaması; aynı zamanda ağın konsensüs ve durum katmanlarında da uygulayarak güvenliği üst seviyeye taşıması. Ayrıca bu yapı, düşük donanımlı cihazların bile ağa katılmasına imkan tanıyor. Harmony'nin shard yapısı. Kaynak: Hive Konsensüs kısmında ise Effective Proof-of-Stake (EPoS) adlı bir sistem devreye giriyor. Bu sistem, klasik stake modelinin biraz daha gelişmiş hali diyebiliriz. Amacı, ağda daha fazla doğrulayıcının yer almasını sağlarken aynı zamanda merkeziyetsizliği korumak. EPoS; token delegasyonu, ödül biriktirme, çift imza atan doğrulayıcıları cezalandırma ve pasif doğrulayıcıları dışlama gibi güvenlik önlemleriyle destekleniyor. Stake edilen ONE miktarı arttıkça da ağın güvenliği güçleniyor.Son olarak, ağın hızını artırmak için Harmony, Fast BFT adlı özel bir konsensüs protokolü ve BLS imzaları gibi teknolojilerden faydalanıyor. Bu sistemler, 250’den fazla doğrulayıcının iki saniyeden kısa sürede fikir birliğine varmasını sağlıyor. Aynı zamanda toplu imzalama sayesinde iletişim yükü azaltılıyor. Tüm bu birleşim sayesinde Harmony, hem geliştiriciler hem de kullanıcılar için hızlı, güvenli ve erişilebilir bir deneyim sunuyor.Harmony'nin Ethereum ile uyumlu olması da kritik bir özelliği. Harmony ONE, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile %100 uyumlu. Peki, bu neden önemli? Bu uyumluluk, geliştiricilerin mevcut Ethereum DApp'lerini veya yeni DApp'leri kolayca Harmony ağına taşımalarına veya burada geliştirmelerine olanak tanıyor. Harmony'nin sunduğu 2 saniyelik işlem kesinleşme süresi ve Ethereum ile karşılaştırıldığında çok daha düşük işlem ücreti, Ethereum'daki mevcut DApp'ler için cazip bir alternatif sağlıyor. Bu da Harmony’i Ethereum uyumlu layer 1 blockchainleri arasında öne çıkaran özelliklerden.Harmony’nin Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıHarmony'nin yolculuğu, 2018 yılında Stephen Tse ve bir grup deneyimli mühendis ile başladı. Ekip, daha önce Google, Microsoft, Amazon ve Apple gibi önde gelen teknoloji şirketlerinde görev almış kişilerden oluşuyordu. Projenin temel amacı, blockchain dünyasındaki ölçeklenebilirlik ve merkeziyetsizlik sorununa kalıcı bir çözüm getirmekti. Kuruluş süresince ve daha sonrasında Harmony, birçok önemli kilometre taşını geride bıraktı. Ayrıca çok büyük bir siber saldırıya uğradı. İşte kayda değer birkaç tarihi olay:2018 - Kuruluş ve testnet aşaması: Proje, 2018'de bir startup olarak hayata geçti. Bu dönemde teknik altyapı geliştirildi ve test ağları üzerinde denemeler yapıldı.2019 - Mainnet lansmanı ve ONE token’ın piyasaya girişi: Harmony, Mayıs 2019'da Binance Launchpad üzerinde bir ilk değişim teklifi (IEO) düzenleyerek dikkatleri üzerine çekti. Bu IEO sırasında 2.8 milyardan fazla ONE token yatırımcılara satıldı. Haziran 2019'da ise Harmony ana ağı (mainnet) resmen başlatıldı. Mainnet'in canlıya geçmesiyle birlikte, daha önce ERC-20 ve BEP-2 standartlarında çıkarılan ONE token'lar, 1:1 oranında yerel ONE token'lara dönüştürüldü.2021- Ethereum köprüsü ve NFT projelerinin entegrasyonu: 2021 yılında Harmony, Ethereum ile tam uyumlu bir çapraz zincir köprüsü olan Horizon'u tanıttı. Bu köprü, kullanıcıların ERC-20, ERC-721 ve ERC-1155 token'larını Ethereum'dan Harmony ağına ve tersine taşımalarına olanak sağladı. Bu sayede, Ethereum üzerindeki varlıklar Harmony'nin düşük işlem ücretleri ve hızlı işlem onay sürelerinden faydalanabildi. Genel olarak 2021 yılı, Harmony ağı üzerinde birçok NFT projesinin hayata geçtiği bir dönem oldu. Öne çıkan projeler şunlar: daVinci Marketplace, Harmoonies, OneCoin NFT, Harmony Whales, Harmony One Punks. Eylül 2021'de Harmony, ekosistemini büyütmek ve geliştiricileri teşvik etmek amacıyla 300 milyon dolarlık bir fon duyurdu. Harmony-Ethereum köprüsü 2022 - Horizon Bridge saldırısı ve güvenlik önlemleri: Harmony’nin tarihine baktığımızda, her şey günlük güneşlik değil. 24 Haziran 2022 tarihinde, Harmony'nin "Horizon Bridge" köprüsü hacklendi. Bir yıl sonra arkasında Kuzey Koreli hack grubu Lazarus’un olduğu anlaşılan saldırıda, hırsızlar toplam değeri 99.6 milyon dolar olan çeşitli kripto varlıklarını çaldılar. Saldırının temel nedeni, Horizon Bridge'in 2-of-5 çoklu imza (multisig) yapısının zayıf güvenliğiydi. Bu olayın ardından Harmony, Ethereum tarafındaki Horizon Bridge'i daha güvenli hale getirmek için 4-of-5 multisig yapısına geçiş yaptı. Bu yeni yapı, işlemlerin gerçekleştirilmesi için beş imzacıdan en az dördünün onayını gerektiriyor ve böylece özel anahtarların ele geçirilmesi durumunda bile sistemin daha dirençli olmasını sağlıyor. Harmony Bridge saldırısında ele geçirilen coin'ler. Kaynak: PeckShield (2022) Harmony Neden Değerli?Harmony'nin blockchain dünyasında öne çıkmasını sağlayan birçok değerli özelliği var. Bu özellikler, platformun hem kullanıcılar hem de geliştiriciler için cazip hale gelmesini sağlar.Harmony ve “Shard” yapısıHarmony'nin temel değeri, dört parçalı (shard) yapı ile paralel işlem gücü sunmasından gelir. Harmony, blockchaini parçalara (shards) ayırarak işlemlerin bu parçalar arasında paralel olarak işlenmesine olanak tanır. Harmony mainnet'i şu anda 4 parçalıdır. Bu paralel işleme yeteneği, ağın çok daha yüksek bir işlem hacmine ulaşmasını sağlar, bu da saniyede binlerce işlemi gerçekleştirebilmek anlamına gelir. Bu durum, özellikle yoğun kullanım dönemlerinde ağ tıkanıklığını (congestion) önlemeye yardımcı olur. Harmony, bu parçalama teknolojisini sadece işlemlerin doğrulanması ve ağ iletişimi için değil, aynı zamanda blockchainin durumu (state) için de kullanarak tam ölçeklenebilirlik sunmayı hedefler. Bu derin parçalama tekniği, ağın verimliliğini ve ölçeklenme kapasitesini artırır.Ağın düşük işlem ücretleriHarmony'nin bir diğer önemli avantajı, düşük işlem ücretleri ve yüksek hızı. Harmony mainnet'te bloklar her 2 saniyede bir üretilir. Çapraz-parça işlemler (cross-shard transactions) ise 2 blok süresinde kesinleşir. Bu 2 saniyelik blok süresi, neredeyse anında işlem kesinleşmesi sağlar. Ethereum gibi ağlarla karşılaştırıldığında, Harmony'nin işlem ücretleri belirgin şekilde daha düşük. Düşük maliyetli ve hızlı işlemler, DeFi (Merkeziyetsiz Finans), NFT’ler ve oyun gibi alanlardaki DApp'lerin daha kullanıcı dostu olmasını sağlar. Bu, Harmony'yi düşük maliyetli DeFi ağı ve diğer DApp kategorileri için ideal bir platform haline getirir.ONE token, ağın merkezinde Harmony ağının özelliklerinin yanı sıra, platformun yerel kripto parası olan ONE token, Harmony’nin merkezinde yer alıyor ve çeşitli önemli işlevleri var. ONE coin nedir ve ONE token ne işe yarar diye merak ediyorsanız, işte cevapları:İşlem ücretlerini ödeme: Ağdaki tüm işlemler için ONE token kullanılır. İşlemlerin başarılı bir şekilde işlenip blockchaine dahil edilmesi için kullanıcıların belirli bir miktar ONE cinsinden işlem ücreti belirtmesi gerekir. Tüm işlem ücreti olarak alınan coinler yakılır (coin burn), bu da ağ kullanımı arttıkça enflasyonun sıfıra doğru yönelmesine yardımcı olur.Ağı staking ile güvene alma: Harmony bir Proof-of-Stake (PoS) blockchaini. Yani ağın güvenliği, stake edilen token'lar aracılığıyla sağlanır. ONE token, staking için kabul edilen yerel tokendır. Potansiyel node (düğüm) çalıştıranlar, doğrulayıcı (validator) olarak seçilebilmek için belirli bir miktar ONE token stake etmek zorundadır. ONE token sahipleri ayrıca, mevcut doğrulayıcılara ONE tokenlarını delege ederek staking sürecine katılabilirler. Daha fazla ONE token stake edildikçe, ağ daha güvenli hale gelir. Başarılı bir şekilde blokları imzalayan seçilmiş doğrulayıcılar, hizmetleri karşılığında ONE token cinsinden blok ödülleri alırlar. Harmony staking mekanizması için Effective Proof-of-Stake (EPoS) adı verilen yeni bir PoS mekanizması kullanılıyor. Bu mekanizma, merkezileşmeyi azaltmayı ve ödülleri binlerce doğrulayıcıya adil bir şekilde dağıtmayı hedefler. EPoS, delegasyonu ve ödül bileşimini (reward compounding) destekler. Ayrıca, çift imzalayan doğrulayıcıları (slashing) ve seçilmiş ancak kullanılamayan nodeları cezalandırır. Harmony ağı nasıl çalışır sorusunun cevabı da burada yatıyor.Yönetişime katılım: ONE token sahipleri, ağın yönetişimine katılma hakkına sahip. Bu, token sahiplerinin platformun geleceğiyle ilgili kararlarda söz sahibi olmasını sağlar.ONE token ekonomisiHarmony'nin token ekonomisi (Harmony tokenomics), ağın sürdürülebilirliği ve işleyişi açısından oldukça önemli bir rol oynuyor. ONE adlı yerel token, sistemin para birimi gibi düşünebileceğimiz temel yapı taşı. 18 ondalık basamağa sahip olan ONE’ın en küçük birimi Atto olarak adlandırılıyor (Ethereum’daki Wei gibi) ve 0.000000000000000001 ONE’a denk geliyor. Bir üst seviye olan Nano ise 0.000000001 ONE değerinde — bu da Ethereum’daki Gwei’ye benzer şekilde konumlanıyor. Harmony, ekonomik modelini zaman içinde güncelledi. Yeni sistemde blok süresi ya da ağdaki staking oranı fark etmeksizin, ağ genelinde dağıtılan toplam ödül (yeni token ihracı + işlem ücretleri) sabit tutuluyor. Amaç daha sade bir yapı oluşturmak, daha yüksek stake oranına ulaşmak ve uzun vadede “sıfır ihraç” modeline geçmek. Bu yaklaşımın, ağın sağlıklı gelişimi için olumlu etkiler yaratması bekleniyor. ONE Token dağıtım planı. Kaynak: ICODrops İlk başta, toplam ONE arzı 12.6 milyar olarak belirlendi. Şubat 2021 itibarıyla dolaşımdaki arz yaklaşık 9.49 milyar civarındaydı. Token’ların dağılımına baktığımızda: %22.4’ü başlangıç satışına, %12.5’i ek Launchpad satışına, %16.9’u kurucu ekip ve geliştiricilere ayrıldı. Ayrıca, %26.4’lük bir pay protokol geliştirmeye, %21.8’lik kısım da ekosistem büyümesi için ayrılmış durumda.Yıllık ONE token ihracı 441 milyon ile sınırlandırılmış — bu da yaklaşık %3’lük bir yıllık enflasyona denk geliyor. Bu sabit ve tahmin edilebilir yapı, doğrulayıcılar için istikrarlı bir kazanç modeli sunmayı hedefliyor. Her ne kadar model enflasyonist olsa da, ağda gerçekleşen tüm işlem ücretleri yakılıyor. Yani, eğer ağda yeterince işlem yapılırsa, yakılan token miktarı ihracı dengeleyebiliyor ve net enflasyon zamanla sıfıra yaklaşabiliyor. Bu da uzun vadede token değerini destekleyen bir dinamik oluşturuyor.Harmony, Ethereum ve diğer ağlarla entegrasyon Harmony'nin bir diğer büyük gücü, Ethereum uyumluluğu ve EVM destekli ağlar listesinde yer alması. Harmony ONE, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile %100 uyumlu bir blockchain. Bu, geliştiricilerin Solidity gibi Ethereum tabanlı dillerde yazdıkları akıllı sözleşmeleri Harmony üzerinde kolayca dağıtabilecekleri anlamına gelir. Mevcut Ethereum DApp'lerinin Harmony ağına dApp geçişi yapmak veya yeni DApp'ler geliştirmek oldukça basit. Web3.js gibi popüler Ethereum kütüphaneleri, Harmony üzerinde işlem göndermek için kullanılabilir.Harmony ayrıca diğer blockchainlerle birlikte çalışabilirlik için tasarlandı. Horizon gibi köprüler aracılığıyla Harmony ve Ethereum veya Binance Smart Chain gibi ağlar arasında varlık transferi yapılabiliyor. Bu çapraz zincir yetenekleri, blockchain ekosistemlerinin entegrasyonuna katkıda bulunuyor.Harmony’nin Kurucusu Kim?Birçok kripto para projesinin arkasındaki beyin, özellikle projeye yatırım yapmayı düşünen kişiler tarafından merak ediliyor. Peki, Harmony kurucusu kim? Harmony'nin temellerini atan kişi Stephen Tse. Kendisi, projenin kurucusu ve CEO'su olarak görev yapıyor. Stephen Tse kimdir sorusuna yanıt olarak, Stephen Tse'nin daha önce Apple, Google ve Microsoft gibi dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinde mühendis olarak çalıştığı belirtiliyor. Bu geçmişi, Tse’e blockchain gibi karmaşık dağıtık sistemler ve teknoloji geliştirme konularında zengin bir deneyim kazandırdı. Girişimcilik tarafında da aktif olan Tse, Spotsetter adlı mobil arama girişimini kurdu ve bu girişim 2014 yılında Apple tarafından satın alındı. Ayrıca, sesli yapay zeka alanında Voice AI adlı bir projeye imza atto. Tse'nin protokollere olan ilgisi lise yıllarına kadar uzanıyor; ICQ ve X11 protokollerini tersine mühendislikle (reverse-engineering) inceledi ve OCaml dilinde 15 yılı aşkın süredir kod yazmakta. Stephen Tse, Şanghay Blockchain Haftası'nda Harmony'nin kurucu ekibi, Stephen Tse'nin yanı sıra Nick White'ı da içeriyor. Nick White projenin ortak kurucularından biri ve Harmony topluluğunun aktif bir üyesi. Nick White'ın Stanford Üniversitesi'nden elektrik mühendisliği alanında lisans ve yüksek lisans derecelerine sahip olduğu ve Stanford'da yapay zeka ve uygulamalı matematik üzerine araştırmalar yaptığı bilinmekte. Akademik kariyerinin dışında, Hong Kong merkezli Zeroth.AI adlı yapay zeka hızlandırıcısında AI uzmanı olarak görev aldı ve beş kıtadan 20'den fazla takıma mentorluk yaptığı belirtiliyor. Ayrıca, yoga eğitmeni ve tutkulu bir sörfçü.Genel olarak Harmony ekibi, Silikon Vadisi'nin önde gelen teknoloji şirketlerinde deneyim kazanmış mühendislerden oluşuyor. Google, Apple, Amazon ve Microsoft gibi şirketlerde görev almış bu ekip, Harmony'nin parçalama (sharding) ve konsensüs mekanizmaları gibi temel teknolojilerini geliştirdi.Örneğin, diğer ortak kuruculardan Rongjian Lan Google Play Store'da arama altyapısı mühendisi olarak çalıştı. Minh Doan ise Google Assistant ve Play projelerinde görev aldı. Baş mühendis Leo Chen ise Amazon Web Services'ta yüksek verimli depolama sanallaştırmaları üzerine çalıştı ve Kindle Fire'ın ilk neslini geliştirdi.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)Sonuç olarak Harmony (ONE), blockchain teknolojisinin mevcut ölçeklenebilirlik ve birlikte çalışabilirlik zorluklarını aşmayı hedefleyen iddialı bir proje. Harmony nedir diye sorduğumuzda, karşımıza yüksek hızlı, düşük maliyetli, ethereum uyumlu layer 1 ve parçalanmış bir blokzincir ağı çıkar. Stephen Tse gibi Silikon Vadisi deneyimine sahip mühendisler tarafından kurulan Harmony, blokzincir parçalama teknolojisi ve Effective Proof-of-Stake (EPoS) gibi yenilikçi teknolojiler kullanarak paralel işlem zinciri yeteneğiyle yüksek işlem hacmi ve hız sunar. Yine de aklınızda aşağıdaki gibi bazı sıkça sorulan sorular kalmış olabilir:Harmony ağı nedir ve nasıl çalışır?: Harmony, yüksek hızlı ve düşük maliyetli işlemler sunmayı amaçlayan bir Layer-1 blockchain ağıdır. Temel olarak, parçalama (sharding) teknolojisini kullanarak ağı yatay şekilde böler ve işlemleri paralel biçimde işler. Bu sayede hem işlem hızı artar hem de ağ ölçeklenebilir hale gelir. Harmony ayrıca “Effective Proof of Stake” (EPoS) adı verilen özel bir konsensüs mekanizmasıyla çalışır.ONE coin ne işe yarar?: ONE, Harmony ağının yerel token’ıdır. Harmony coin özellikleri arasında ağ üzerindeki işlem ücretlerinin ödenmesinde kullanılması dikkat çeker. Ayrıca coin, doğrulayıcıları ödüllendirmek ve yönetişim kararlarında oy kullanmak yer alır. Ayrıca kullanıcılar, ONE token’larını stake ederek ağ güvenliğine katkıda bulunabilir ve pasif gelir elde edebilir.Sharding teknolojisi ne anlama gelir?: Sharding, bir blockchain ağını küçük parçalara (shard) bölme yöntemidir. Bu yöntem, her shard’ın kendi işlemlerini ve verilerini paralel şekilde işlemesine olanak tanır. Sonuç olarak, ağın işlem kapasitesi büyük ölçüde artar. Harmony, bu teknolojiyi uygulayan ilk Layer-1 projelerden biridir.Harmony staking nasıl yapılır?: Harmony üzerinde staking yapmak için ONE token’larını desteklenen bir cüzdana aktarman ve ardından doğrulayıcı (validator) seçerek stake işlemini başlatman gerekir. Staking için Harmony’nin resmi web sitesindeki staking dashboard arayüzü kolay ve kullanıcı dostudur. Stake edilen token’lar karşılığında düzenli ödüller kazanılır.Kurucusu kimdir ve geçmişi nedir?: Harmony’nin kurucusu Stephen Tse’dir. Tse, daha önce Apple, Google ve Microsoft gibi teknoloji devlerinde mühendis olarak çalışmış, ayrıca Spotsetter adlı girişimini Apple’a satmıştır. Kendisi protokol güvenliği ve dağıtık sistemler konusunda uzman bir yazılımcıdır. Harmony’nin kurucu ortaklarından biri de Stanford mezunu Nick White’tır. White, yapay zeka ve mühendislik alanlarında akademik ve sektörel deneyime sahiptir.Harmony ağı ve ONE token’ın Web3 altyapısındaki rolünü daha yakından tanımak için JR Kripto Rehber serimizi takip etmeye devam edin.
·
26 Haz 2025
Ondo Finance (ONDO) Nedir?
Kripto para dünyasıyla geleneksel finans arasındaki köprüler her geçen gün daha da güçleniyor. Tam da bu kesişim noktasında dikkat çeken projelerden biri de Ondo Finance. Geleneksel finansın sağlam yapısını ve kurumsal düzeydeki ürünlerini, blockchain teknolojisinin sunduğu şeffaflık ve erişilebilirlikle birleştirmeyi amaçlayan Ondo Finance, bu alanda öncü bir misyon üstleniyor.Eğer siz de “Kripto yatırımlarım daha güvenli ve somut dayanaklara sahip olsun” diyenlerdenseniz, Ondo nedir sorusunun cevabı tam size hitap ediyor olabilir.Ondo Finance’in Tanımı ve Ortaya ÇıkışıEn temel haliyle Ondo Finance, gerçek dünya varlıkları tokenizasyonu alanında faaliyet gösteren bir platform. Yani, ABD Hazine bonoları gibi geleneksel finansal varlıkları dijital token'lara dönüştürerek blockchain üzerinde işlem görmelerini sağlar. Normalde yalnızca büyük finansal kurumların erişebildiği, belirli saat dilimlerinde işlem gören ve karmaşık süreçler içeren bu tür ürünler artık herkesin cüzdanından, 7/24 erişilebilir hale geliyor. Ondo Finance nedir sorusunun merkezinde işte bu dönüştürücü fikir yatıyor: Kurumsal finansal ürünleri herkesin erişimine açmak.Ondo’nun ana amacı, kripto ekosistemindeki yatırımcılara geleneksel finansın kapalı dünyasında yer alan sabit getirili ürünlere erişim imkânı sunmak. Kripto varlıkların doğasında bulunan yüksek volatiliteye karşılık, ABD Hazine bonoları gibi istikrarlı araçların getirilerini blockchain'e taşıyarak kullanıcılara daha güvenli, şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım seçeneği sunar.Platform, 2021 yılında Nathan Allman tarafından kuruldu. Allman, geleneksel finans ile blockchain dünyasını bir araya getirme vizyonuna sahip bir girişimci olarak öne çıkıyor. Ondo’nun ekibi, Goldman Sachs, Facebook, Microsoft gibi kurumlardan gelen deneyimli isimlerle dolu; hem geleneksel bankacılığın disiplinini hem de DeFi’ın yenilikçi yönlerini bir araya getiriyorlar. Bu çok yönlü ekip yapısı, platformun istikrar ve yenilik arasında sağlıklı bir denge kurmasını sağlıyor.Ekosistemin merkezinde yer alan ONDO token, yalnızca bir kripto para değil; aynı zamanda bir yönetişim aracı. Ondo token ne işe yarar diye soranlara verilecek cevap açık: ONDO, platformun geleceğini şekillendirmede kullanıcıya söz hakkı verirken aynı zamanda ekosistem içindeki hizmetler ve teşvik mekanizmalarında da aktif rol oynar.Ondo Finance’in misyonu, blockchain teknolojisinin gücünü kullanarak finansal hizmetleri daha erişilebilir, şeffaf ve verimli hale getirmek. Bu hedef, geleneksel finansın yavaş, pahalı ve sınırlı işlem saatleri gibi kısıtlarını aşmayı amaçlarken, aynı zamanda DeFi'ın gerçek ekonomiyle bağlantı kurma ve stablecoin’lere olan yoğun bağımlılık gibi zorluklarına da çözüm sunar.Ondo Finance, iki ana yapıya ayrılmış halde: varlık yönetimi ve teknoloji kolları. Varlık yönetimi kolu, tokenize edilmiş ürünleri tasarlayıp denetlerken; teknoloji kolu, bu ürünleri destekleyen merkeziyetsiz protokollerin geliştirilmesinden sorumlu. Bu çift yapılı sistem, Ondo’nun hem geleneksel finansal araçları taklit etmesine hem de blockchain’in sağladığı avantajlardan faydalanmasına olanak tanır.Bu noktada, gerçek dünya varlıkları tokenizasyonu kavramının önemine dikkat çekmek gerekir. Gayrimenkul, emtia veya menkul kıymet gibi varlıkların blockchain üzerinde token'laştırılması, bu varlıkların daha likit, şeffaf ve erişilebilir hale gelmesini sağlar. Aracıları ortadan kaldırarak işlem maliyetlerini düşürür, daha doğrudan bir değer transferi imkânı sunar. Ondo'nun odak noktası ise özellikle ABD’nin 31.5 trilyon doları aşan Hazine tahvili piyasası. Bu devasa pazar, platforma büyük bir büyüme alanı yaratıyor.Günümüzde yüksek faiz oranları, kısa vadeli Hazine bonolarını yatırım açısından oldukça cazip hale getiriyor. Ondo, blockchain tabanlı yapısıyla bu varlıklara erişimi demokratikleştirerek kullanıcıya istikrarlı bir pasif gelir imkânı sunuyor.Kısacası, Ondo Finance; geleneksel finansın sağlam varlıklarını blockchain'e taşıyarak hem bireysel hem de kurumsal yatırımcılara sabit getiri DeFi seçenekleri sunan, bu alandaki en yenilikçi platformlardan biri konumunda.Ondo Finance’in Tarihçesi: Önemli Dönüm NoktalarıOndo Finance, geleneksel finans ile merkeziyetsiz finansı bir araya getirme vizyonuyla 2021 yılında yola çıktı. İlk dönemlerinde, protokol geliştirme süreci ve ürün lansmanları odak noktasındaydı. Eylül 2021’de, NFT ve oyun alanında öncü projelerden Yield Guild Games (YGG) ile önemli bir ortaklık duyuruldu. Bu işbirliği kapsamında, Ondo’nun sunduğu kasalar (vaults), merkeziyetsiz borsalardaki likidite havuzlarına tek taraflı, risk kontrollü yatırım imkânı tanıyordu.Örneğin, ETH/YGG Sushiswap havuzuna tek taraflı YGG yatırımı yaparak getiri elde etmek mümkün hale gelmişti. Aynı zamanda diğer kullanıcılar da bu likidite havuzlarından sabit ETH getirisi elde edebiliyor, geçici kayıp riski ise minimize ediliyordu. Bu kasalar, %25 sabit APY ile ETH getirisi ve %615'e kadar değişken APY ile YGG getirisi (geçici kayıp hariç) sunma hedefi taşıyordu. Katılımcılar için 1 Ekim’de başlayan üç günlük açık abonelik penceresi, Ondo’nun kontrollü getiri sunan kasalarla piyasaya ilk ciddi girişini simgeliyordu. Söz konusu kasalar Ondo’nun Fixed Income Vaults ürünü olarak tanıtılmıştı. Bu, yatırımcılara sabit (fixed yield) ve değişken (variable yield) getirili pozisyonlar sunarak merkeziyetsiz borsa (Uniswap, Sushiswap) likidite havuzlarına daha kontrollü şekilde katılmalarını sağlıyordu. Bu kasalar, yatırımları risk düzeyine göre ikiye ayıran “tranche” modelini kullanıyor ve sabit getiri isteyenlerle daha yüksek getiri arayanları bir araya getiriyordu. Ancak 2022’de DeFi getirilerinin düşmesiyle birlikte Ondo, bu ürünü sonlandırarak odağını tokenize finansal varlıklara ve kurumsal çözümlere yöneltti.2022 yılı, Ondo Finance için dönüm noktalarından biri oldu. CoinList üzerinden yapılan token satışı, büyük ilgi gördü ve 18.000’den fazla katılımcıdan 10 milyon dolar fon toplandı. Bu, Ondo’nun topluluk desteğini erken aşamada arkasına aldığını gösteriyordu.Aynı dönemde, Ondo’nun kurumsal yatırım DeFi vizyonu doğrultusunda geleneksel finans dünyasının devleriyle entegrasyon adımları hız kazandı. BlackRock tarafından yönetilen ETF’yi temel alan OUSG fonu, bu işbirliğinin en somut örneklerinden biri oldu. Ayrıca Franklin Templeton ve Wellington Management gibi dünya çapında 1 trilyon doların üzerinde varlık yöneten kurumlarla iş ortaklıkları kuruldu.2024 yılı başında ONDO token resmi olarak piyasaya sürüldü. Bu dönemde ONDO token’ın RocketX Exchange gibi platformlarda işlem görmeye başlaması, büyük borsalardaki listeleme sürecinin bir parçasıydı. Daha önce 2022’de CoinList üzerinden satışı gerçekleşen token, böylece geniş çapta erişilebilir hale geldi.Zamanla Ondo, RWA DeFi projeleri arasında lider konuma yükseldi. Getiri sağlayan stablecoin getiri sistemleri (örneğin USDY) ve tokenized treasury ürünleri (örneğin OUSG), platformu RWA pazarının merkezine taşıdı.Coinbase, BNY Mellon, Citi, JP Morgan, Morgan Stanley, State Street ve StoneX gibi geleneksel finans kurumlarıyla iş birlikleri de Ondo’nun “kurumsal düzeyde finans” söylemini destekler nitelikteydi. Yakın zamanda Ondo'nun attığı bazı stratejik adımlar ise şöyleydi:Ocak 2025’te Ripple ve XRP Ledger ile yapılan entegrasyon sayesinde OUSG, bu ağ üzerinden kurumsal kullanıcılara sunulabilir hale geldi.Şubat 2025’te, Ondo, Mastercard’ın Multi-Token Network (MTN) ağına katılan ilk Ondo RWA sağlayıcısı oldu. Bu işbirliği, Mastercard'ın bankacılık ortaklarının boşta duran nakitlerini OUSG aracılığıyla değerlendirmesini mümkün kıldı.Injective, Solana ve Cosmos (Noble) gibi blockchain projeleriyle yapılan entegrasyonlar sayesinde Ondo’nun multi-chain uyumluluğu güçlendirildi.Pendle Finance ile kurulan ortaklık, USDY gibi Ondo ürünlerinin getiri protokollerinde kullanılmasına olanak sağladı ve RWA token’larının DeFi içindeki bileşiklik potansiyelini artırdı.Tüm bu gelişmeler, Ondo'nun yalnızca Ondo coin ne zaman çıktı sorusuna yanıt sunmakla kalmayıp, RWA alanında neden bu kadar önemli bir aktör haline geldiğini de ortaya koyuyor. Geleneksel finans ürünlerinin on-chain'e taşınması, yasal uyumlulukla desteklenmesi ve geniş entegrasyon ağı sayesinde Ondo, gerçek dünya ile blockchain arasında sağlam bir köprü kuruyor.RWA alanında faaliyet gösteren projeler arasında Ondo Finance, regülasyon dostu yapısı, kurumsal odaklı ürünleri ve güçlü ortaklık ağıyla öne çıkıyor. Maple Finance, Goldfinch, TrueFi, Clearpool ve Centrifuge gibi projeler de kurumsal borçlanma ve varlık tokenizasyonu alanında çalışmalar yürütüyor. Ancak Ondo’nun BlackRock, Mastercard ve Ripple gibi geleneksel devlerle kurduğu ilişkiler ve ürünlerinin ABD menkul kıymet yasalarıyla uyumlu olması, onu birçok rakibinden farklı ve daha ileri bir noktaya taşıyor.Ondo Finance Neden Değerli?Ondo Finance, geleneksel ve merkeziyetsiz finans dünyalarını birleştiren yapısıyla öne çıkıyor. Kurduğu bu köprü, hem bireysel yatırımcılara hem de kurumsal aktörlere benzersiz bir değer önerisi sunuyor. İşte Ondo protokolünü bu kadar değerli kılan temel unsurlar:Tokenize edilmiş sabit gelir ürünlerine erişim sunarOndo’nun en güçlü özelliklerinden biri, normalde sadece kurumsal yatırımcıların erişebildiği ABD Hazine tahvilleri gibi yüksek kaliteli finansal ürünleri, blockchain üzerinden herkesin kullanımına açması. USDY gibi ürünler, Hazine bonoları ve banka mevduatlarıyla teminatlandırılmış, getiri sağlayan bir stablecoin alternatifi sunuyor. Özellikle mevcut yüksek faiz ortamında, bu ürünler %5 veya daha fazla getiri sağlayabilmekte. ONDO kullanım senaryoları. Kaynak: Ondo Finance Bu noktada bir parantez açmakta fayda var. Ondo’nun USDY ve OUSG gibi tokenize edilmiş sabit getirili ürünlerine erişim için kullanıcıların belirli kriterleri karşılaması gerekir. Örneğin OUSG, yalnızca ABD hukukuna göre “nitelikli yatırımcı” olarak tanımlanan kullanıcılar tarafından satın alınabilir. USDY ise bazı ülkelerdeki bireysel yatırımcılara sunulabilmektedir. Her iki ürün de Ondo’nun web platformu üzerinden KYC (Kimlik Doğrulama) süreçleri tamamlandıktan sonra edinilebilir. Aşağıda, USDY ve OUSG arasındaki farkları görebilirsiniz:ÖzellikUSDYOUSGHedef KitleBireysel ve kurumsal yatırımcılar (ABD dışı)Yalnızca nitelikli yatırımcılarGetiri MekanizmasıRebasing veya yield-accrualYield-accrualYıllık Getiri (APY)Yaklaşık %4,35Yaklaşık %4,1Minimum Yatırım500 USDC100.000 USDCAğlarEthereum, Solana, InjectiveEthereum, Solana, PolygonKullanım AlanlarıStablecoin alternatifi, getiri elde etmeDeFi teminatı, getiri elde etme Kripto piyasasında getiri oranlarının düşmesiyle birlikte, sabit getiri DeFi seçenekleri giderek daha cazip hale geliyor. Ondo, bu getirileri 7/24 erişim, blockchain şeffaflığı ve dijital varlık hızında sunarak kullanıcılarına geleneksel getirilerin ötesinde bir deneyim vadediyor.RWA pazarının öncülerindenRWA DeFi projeleri, son dönemde kripto dünyasında en güçlü anlatılardan biri haline geldi. Varlıkların tokenize edilerek zincire taşınması, yatırımcılara yeni nesil bir erişim kolaylığı sağlarken aynı zamanda büyük finansal kurumları da cezbetmekte. Piyasada da bu pazarın trilyonlarca dolarlık bir potansiyele sahip olduğu vurgulanıyor. Hatta merkez bankaları ve egemen fonların bile bu alana ilgi duyduğu belirtiliyor.Ondo, RWA alanındaki liderliğiyle bu anlatının merkezinde konumlanıyor. BlackRock ve Mastercard gibi devlerle kurduğu ortaklıklar, projeyi aynı zamanda güvenilir bir finansal altyapı oyuncusu haline getiriyor.ONDO token, yönetişim ve teşvik mekanizmalarında aktifONDO token, platformun yalnızca yatırım aracından ibaret olmadığını gösteren önemli bir bileşen. Ondo yönetişim tokenı olarak görev yapan bu token, sahiplerine Ondo DAO aracılığıyla protokolün geleceği hakkında karar alma yetkisi tanır. Bu, topluluk katılımını artırırken, ekosistemin merkeziyetsizliğini de güçlendirir.Ek olarak, ONDO token'ın ekosistem içinde çeşitli kullanım alanları mevcut. Örneğin staking mekanizmaları yoluyla pasif gelir elde edilebilir ya da platform içi hizmetlerde ödeme aracı olarak kullanılabilir. Token’ın sabit arzı (10 milyar) ve stratejik dağıtımı, uzun vadeli sürdürülebilirlik göz önünde bulundurularak tasarlandı. Bu yapı, Ondo tokenomics (token ekonomisi) için ipucu veriyor.Bu sırada, ONDO fiyatından da bahsetmeden olmaz. Mayıs 2025 itibarıyla Ondo (ONDO) tokenı 0,8 dolar seviyesinden işlem görüyor. Piyasa değeri yaklaşık 2,76 milyar dolar olan ONDO, bu sıralamada 34. sırada yer alıyor. 3,15 milyar adet dolaşımdaki arzıyla da dikkat çekiyor. Aralık 2024'te 2,14 dolarlık zirveye ulaşan coin, o tarihten bu yana %59'un üzerinde bir düzeltme yaşadı. Ancak, gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu (RWA) ve kurumsal DeFi çözümleri gibi alanlardaki büyüme potansiyeli, Ondo geleceği açısından olumlu sinyaller veriyor olabilir. Lansmanından bu yana ONDO fiyatı DeFi dünyasına kurumsal sermayenin girişini kolaylaştırıyorGeleneksel finans kurumları, DeFi'ın sunduğu fırsatları yakından takip etse de, güvenlik, regülasyon ve altyapı eksikliği gibi nedenlerle bu alana temkinli yaklaşıyor. Ondo, işte bu boşluğu dolduruyor. Sağladığı şeffaflık, regülasyon dostu altyapı ve kurumsal düzeyde teknik yeterlilik ile kurumsal yatırım DeFi alanında bir köprü görevi görüyor.Denetlenmiş ve regülasyon dostu yapıOndo’nun başarısının arkasındaki önemli unsurlardan biri de şeffaflık ve denetim odaklı yaklaşımı. Platform, geleneksel finansın en iyi uygulamalarını alarak bunları DeFi’a entegre etmeyi amaçlıyor. KYC (kimlik doğrulama)/AML (kara para aklama yasalarına uyumluluk) süreçleri, USDY gibi ürünler için günlük bağımsız denetimler ve yasal danışmanlıklarla şekillendirilmiş bir yapı sunar. Stablecoin getiri sistemleri gibi yenilikçi ürünlerin güvenle kullanılabilmesi için, Ondo platformu izinli erişim çerçevesiyle çalışır. Bu, özellikle tokenized treasury (tokenize hazine tahvili) ürünlerinin menkul kıymet olarak sınıflandırılma gerekliliğini karşılar. Böylece platform, uzun vadeli istikrar ve yasal dayanıklılık açısından avantaj elde eder.Altyapı gelişimiOndo’nun vizyonu sadece token çıkarmakla sınırlı değil. Aynı zamanda, bu varlıkların güvenli ve etkili biçimde transfer edilip kullanılabileceği altyapılar inşa etmeyi hedefliyor. Örneğin:Ondo Chain: Amaca yönelik bir Layer-1 blockchainOndo Bridge: Çapraz zincir transfer çözümüFlux Finance: Tokenize varlıkların DeFi içinde kullanılmasını sağlayan protokolBu altyapılar, tokenize edilmiş varlıkların kurumsal finansla uyumlu şekilde işleyebilmesini sağlıyor. Nathan Allman ve ekibi, tüm bu bileşenlerle birlikte Ondo’yu yalnızca bir ürün platformu değil, aynı zamanda DeFi dünyasında kurumsal düzeyde bir altyapı sağlayıcısı haline getirdi.Ondo Finance’in Kurucusu Kim?Nathan Allman, Ondo Finance'in kurucusu ve CEO'sudur. Kariyerine Goldman Sachs'ın Dijital Varlıklar ekibinde başlayan Allman, burada kripto para piyasaları üzerine çalıştı. Ayrıca, özel kredi yatırımları alanında Prospect Capital Management'ta deneyim kazandı. Eğitimini Brown Üniversitesi'nde tamamlayan Allman, geleneksel finans bilgisini blockchain teknolojisiyle birleştirerek Ondo Finance'i kurdu. Ondo kurucusu ve yetkilileri. Kaynak: Ondo Finance Şirket, gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenizasyonu ve kurumsal düzeyde DeFi çözümleri sunarak, finansal piyasaları blockchain üzerine taşımayı hedefliyor. Allman'ın liderliğinde, Ondo Finance, BlackRock ve Mastercard gibi büyük finans kuruluşlarıyla iş birlikleri kurarak sektördeki konumunu güçlendirdi. Ancak Ondo, yalnızca tek bir kişinin ürünü değil, Ondo’nun arkasındaki ekip de en az kurucusu kadar dikkat çekici. Ekibe, Facebook, Microsoft, Symbiont ve BadgerDAO gibi büyük teknoloji ve blockchain firmalarından; özel sermaye fonlarından ve hedge fonlarından gelen isimler katıldı.Sıkça Sorulan Sorular (SSS)Yazının bu noktasına kadar Ondo Finance’in yapısını, tarihçesini, teknolojisini ve neden değerli olduğunu detaylarıyla ele aldık. Şimdi sırada, okuyucuların en çok merak ettiği teknik ve temel konuları net şekilde yanıtladığımız sıkça sorulan sorular bölümü var:ONDO nedir ve nasıl çalışır?: ONDO, geleneksel finansal varlıkları blockchain üzerinde tokenize eden ve herkesin erişimine sunan bir DeFi protokolüdür.ONDO token ne işe yarar?: ONDO token, yönetişim sürecine katılım ve staking gibi teşvik mekanizmalarında kullanılır.Gerçek dünya varlıkları (RWA) nedir?: RWA, fiziksel ya da geleneksel finansal varlıkların dijital token’lara dönüştürülerek blockchain üzerinde temsil edilmesidir.Ondo’nun diğer DeFi projelerinden farkı nedir?: Ondo, kurumsal finans ürünlerini regülasyon uyumlu biçimde blockchain’e taşıyarak hem bireysel hem kurumsal yatırımcıya sabit getiri sunar.ONDO staking ve yönetişim süreci nasıl işler?: Kullanıcılar ONDO token’larını stake ederek pasif gelir elde edebilir, protokolün gelişiminde oy kullanarak söz sahibi olabilirler.Ondo güvenli ve denetimli mi?: Evet, Ondo bağımsız denetimlere açık, KYC/AML uyumlu ve regülasyon dostu bir yapıda; bu da Ondo geleceği için kurumsal benimsemeyi destekleyen bir temel oluşturur. Yani Ondo Finance, ürünlerini ABD menkul kıymetler yasalarına uygun olarak yapılandırmakta ve yatırımcılara yalnızca regülasyon çerçevesinde erişim sağlamakta. Ancak küresel ölçekte değişen regülasyon ortamı, DeFi ve tokenizasyon projeleri için belirsizlikler doğurabilir. Özellikle SEC ve diğer düzenleyici otoritelerin tutumu, gelecekte erişim modellerinde veya ürün yapılarında değişikliklere neden olabilir. Bu nedenle kullanıcıların yasal uyarıları dikkatle incelemesi ve yatırım öncesi bağımsız danışmanlık alması önem taşıyor.Ondo Finance ve RWA tabanlı Web3 yatırımları hakkında en güncel içerikler için JR Kripto Rehber serimizi takip etmeyi unutmayın!
·
26 Haz 2025
WLD Yorum ve Fiyat Analizi 25 Haziran 2025
WLD Teknik AnalizWLD, günlük grafiğine baktığımızda, fiyatın 2024 Mart ayından bu yana düşen trend içinde hareket ettiğini görüyoruz. Fiyat 0,90 dolar seviyesinde ve kanalın orta bandı ve aynı zamanda yatay destek kanalı olan 0,85-0,82 bölgesinden tepki almış görünüyor. WLD Kritik Destek Bölgeleri Güncel durumda 0,85-0,82 dolar bandı kısa vadeli destek bölgesidir. Grafikte gördüğümüz üzere fiyat buradan bir kaç kez tepki almış. Ancak bu bölge kırılırsa, satış baskısı artar ve 0,73-0,67 dolar aralığı devreye girebilir ki bu bölge aynı zamanda kanalın alt sınırına da denk gelmektedir.Yukarı yönlü hareketlerde ise ilk güçlü direnç bölgesi 1.11-1.21 dolar bandıdır. Eğer fiyat bu bandı kırıp, üzerinde kalıcılık sağlayabilirse, 1.52 seviyesi hedeflenebilir. Daha üstte ise bir sonraki majör direnç 1.92-2.10 dolar seviyesidir.Özetle, WLD, düşen kanal içinde destek hattına yaklaşmış durumdadır. Buradan gelebilecek tepkiler kısa vadeli bir toparlanmayı başlatabilir. Ancak trendin pozitife dönebilmesi için 1,10 üzeri kapanışlara ihtiyaç var. Aksi halde düşüş trendi devam edebilir.Yatırım tavsiyesi sunmayan bu analizler, piyasa koşullarına göre kısa ve orta vadede işlem fırsatları oluşturabileceği düşünülen destek ve direnç seviyelerine odaklanmaktadır. Ancak, işlem yapma ve risk yönetimi sorumluluğu tamamen kullanıcıya aittir. Ayrıca, paylaşılan işlemlerle ilgili olarak stop loss kullanılması kesinlikle tavsiye edilmektedir.
·
25 Haz 2025