ABD Hazine Bakanlığı, İran merkezli kripto para borsası BitBank’a yaptırım uyguladı. Bakanlık, platformun Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için alınan ödemeleri aktardığını ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’na Bitcoin transferlerine aracılık ettiğini ileri sürdü.
Bugün açıklanan karar, BitBank’ın yazılım geliştiricisini ve üç kişiyi de kapsıyor. ABD makamları, borsayı daha önce yaptırım listesine aldığı İranlı iş insanı Babak Zencani’nin kontrolündeki dijital varlık ağıyla ilişkilendiriyor.
Hürmüz ödemelerinde Bitcoin bağlantısı
Bakanlığa bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Zencani’nin haziran–temmuz döneminde BitBank üzerinden yüz milyonlarca dolar değerinde Bitcoin transferine aracılık ettiğini iddia ediyor. Kurum, bu varlıkların Devrim Muhafızları’na ulaştığını belirtiyor.
Açıklamada ayrıca Hormuz Safe Marine Services Authority adlı kuruluşun hazirandan bu yana BitBank’ı kullandığı belirtiliyor. ABD makamlarına göre kuruluş, gemilerden topladığı ödemeleri borsa üzerinden İran yönetimine aktardı.
Hürmüz bağlantısının geçmişi, OFAC’ın 29 Temmuz tarihli kararına uzanıyor. Kurum, o tarihte HormuzSafe ve Persian Gulf Marine Insurance Company adlı iki kuruluşu yaptırım listesine eklemişti.
ABD Hazine Bakanlığı, söz konusu yapının ticari gemilerden boğaz geçişi için zorunlu deniz sigortası satın almalarını istediğini savunuyor. Bakanlığa göre sigorta, gemilere el koyma gibi riskleri kapsadığını öne sürerken ödemelerin bir bölümü dijital varlıklarla gerçekleşiyordu.
Washington, bu düzeni İran’ın deniz taşımacılığı üzerinden gelir toplamasını sağlayan bir mekanizma olarak tanımlıyor. Temmuzdaki yaptırımlar sigorta hizmetlerini sunan kuruluşlara odaklanırken son karar, ödemelerin aktarımında kullanıldığı iddia edilen kripto altyapısını hedef alıyor.
Yazılım şirketi ve üç kişi de kapsamda
OFAC, BitBank’ın geliştiricisi Pishtaz Simorgh Electronic Trade Company’yi de listeye aldı. Hossein Ali Zaker Hossein, Mohammad Mahdi Zaker Hossein ve Seyed Adel Heidari de yaptırım kapsamına girdi.
Bakanlık, bu isimleri Zencani’nin şirket ağıyla ilişkilendiriyor. Kararlar, İran ekonomisinin çeşitli sektörlerine yönelik yaptırım yetkisi sağlayan 13902 sayılı başkanlık kararnamesine dayanıyor.
Zencani’nin ABD yaptırımlarıyla karşılaşması yeni değil. Reuters’a göre Washington, ocak ayında Zencani ile Zedcex ve Zedxion adlı dijital varlık şirketlerine yaptırım uygulamıştı.
Temmuzda ise Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki şirketleri de içeren dokuz kuruluş hedef olmuştu. Reuters, İran’da 2016’da zimmet suçlamasıyla ölüm cezası alan Zencani’nin cezasının 2024’te hafifletildiğini ve 2025’te kamu bağlantılı ekonomik projelerin destekçisi olarak yeniden öne çıktığını aktarıyor.
Yaptırımlar hangi işlemleri etkiliyor?
Karar, listedeki kişi ve kuruluşların ABD’deki veya ABD kişilerinin kontrolündeki malvarlıklarını bloke ediyor. İstisna ya da OFAC izni bulunmadığında, ABD kişilerinin bu varlıklarla ilgili işlemler yapması genel olarak yasaklanıyor.
Ayrıca yaptırım kapsamındaki kişilerin toplamda en az yüzde 50 sahip olduğu şirketler de bloke kapsamına giriyor. Bakanlık, belirli işlemlere aracılık eden yabancı finans kuruluşlarının da yaptırım riski taşıyabileceğini vurguluyor.
BitBank kararı, 24 Ağustos’ta başlayan “Operation Economic Outcast” kampanyasının bir parçası. ABD yönetimi, kampanyayla İran’ın petrol ticareti, finansal aracılar ve uluslararası şirketler üzerinden sağladığı gelir kaynaklarını sınırlandırmayı amaçladığını açıklıyor.
Bakanlık, kampanyanın başlangıcında İran bağlantılı faaliyetleri kolaylaştıran yabancı aktörlere yönelik baskıyı artıracağını duyurmuştu. BitBank’ın yanı sıra yazılım geliştiricisinin de listeye alınması, kripto hizmetlerini destekleyen şirketlerin bu yaklaşımın kapsamına girdiğini gösteriyor.
