ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), tokenize menkul kıymetler başlığı altında şekillenen yeni finansal araçlara ilişkin kapsamlı bir rehber yayımladı. Çarşamba gecesi kamuoyuyla paylaşılan bu çalışma, SEC’in Kurumsal Finansman, Yatırım Yönetimi ile Alım Satım ve Piyasalar birimlerinin ortak değerlendirmelerini içeriyor ve özellikle blockchain üzerinde temsil edilen menkul kıymetlerin hukuki statüsüne açıklık getirmeyi amaçlıyor.
SEC’den tokenize varlıklara yönelik rehber
SEC’in rehberdeki yaklaşımı oldukça net. Bir menkul kıymetin token formatında ihraç edilmesi ya da kripto ağları üzerinde temsil edilmesi, onun mevcut menkul kıymet mevzuatı kapsamı dışına çıkmasına neden olmuyor. Kuruma göre tokenize menkul kıymetler, geleneksel menkul kıymetlerle aynı yasal çerçeveye tabi olmaya devam ediyor. Bu da kayıt yükümlülükleri, kamuyu aydınlatma kuralları ve yatırımcıya yönelik açıklama sorumluluklarının aynen geçerli olduğu anlamına geliyor.
Rehberde tokenize menkul kıymetler, federal menkul kıymetler yasalarında tanımlanan finansal araçların kripto varlık formatında temsil edilmesi şeklinde tanımlanıyor. SEC, mülkiyet kayıtlarının kısmen ya da tamamen kripto ağları üzerinde tutulmasının, varlığın hukuki niteliğini değiştirmediğinin altını çiziyor. Başka bir ifadeyle, teknoloji değişse de menkul kıymetin kendisi aynı kalıyor.
Bu adım, SEC’in kripto varlık piyasalarına yönelik daha net ve öngörülebilir bir düzenleyici çerçeve oluşturma çabasının devamı olarak görülüyor. Kasım ayında SEC Başkanı Atkins, dijital varlıklar arasında ayrım yapılabilmesi için bir “token taksonomisi” oluşturulacağını açıklamıştı. Son yayımlanan rehber, bu yaklaşımın pratikte nasıl uygulanacağını göstermesi açısından önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
SEC, tokenize menkul kıymetleri iki ana kategori altında ele alıyor. İlk grup, “ihraççı destekli tokenize menkul kıymetler” olarak tanımlanıyor. Bu modelde coin ihracı yapan şirket, blockchaini doğrudan kendi mülkiyet kayıt sistemine entegre ediyor. Zincir üzerindeki transferler, gerçek menkul kıymet transferlerini temsil ediyor ve yatırımcı kayıtları geleneksel veritabanları yerine kripto ağları üzerinde tutuluyor. SEC’e göre bu yapı, teknik altyapı dışında klasik menkul kıymet ihracından farklı değil.
İkinci kategori ise üçüncü taraflar tarafından sunulan tokenize menkul kıymetleri kapsıyor. Bu modelde bir üçüncü taraf, dayanak menkul kıymeti saklama altında tutuyor ve yatırımcıya bu varlığa ilişkin tokenize bir hak sunuyor. SEC, bu yapıyı mevcut saklama ve hak sahipliği düzenlemeleriyle benzer görüyor ve token formatının yasal uygulamayı etkilemediğini vurguluyor.
Buna ek olarak, rehberde “bağlantılı menkul kıymetler” olarak adlandırılan sentetik yapılar da ele alınıyor. Bu tür ürünler, yatırımcıya oy hakkı gibi bazı hakları sunmadan yalnızca ekonomik getiriye maruz kalma imkânı tanıyor. SEC, bu yapıların da mevcut menkul kıymet ve türev düzenlemeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Rehberin yayımlandığı dönem, ABD’de kripto piyasasına yönelik kapsamlı bir piyasa yapısı yasası üzerinde çalışmaların sürdüğü bir sürece denk geliyor. Aynı zamanda küresel borsalar ve finansal platformlar, tokenize hisse senetleri ve benzeri ürünleri devreye almaya hazırlanıyor. New York Menkul Kıymetler Borsası’nın, düzenleyici onay alınması halinde tokenize ABD hisseleri ve ETF’ler için bir platform başlatmayı planladığını açıklaması da bu dönüşümün en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Genel çerçevede SEC’in bu rehberi, piyasa için yeni kurallar getirmekten ziyade mevcut düzenlemelerin tokenize menkul kıymetlere nasıl uygulanacağını netleştiriyor.
