Rusya hükümeti, kripto para ticaretini düzenleyen kapsamlı bir yasayı kabul etti. "Dijital Para Birimi ve Dijital Haklar Hakkında" adını taşıyan yasa, Bitcoin gibi varlıkların saklanmasından sınır ötesi işlemlere kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Metin, borsalar, brokerlar, saklama kuruluşları ve diğer aracılar için net kurallar getiriyor. Piyasanın denetimi ise tek bir çatı altında toplanıyor: Rusya Merkez Bankası. Bu, bankanın kripto piyasasındaki rolünü önemli ölçüde genişleten bir adım; şimdiye kadar banka bu alanda daha çok gözlemci konumundaydı.
Yasanın şimdi Putin'in masasında olduğu, imzalanmasının an meselesi olduğu belirtiliyor. Beklenen o ki, kısa süre içinde resmiyet kazanacak ve yürürlük tarihiyle birlikte geçiş süreci başlayacak.
Denetimsiz piyasadan lisanslı sisteme geçiş
Yürürlüğe girmesiyle birlikte lisanslı kuruluşlar için resmi bir yol açılıyor. Bugüne kadar büyük ölçüde denetim dışı işleyen bir piyasa, artık borsa, broker ve saklama hizmeti veren şirketler üzerinden kayıt altına alınacak. Bu, Rusya'nın kripto konusunda izlediği çelişkili çizginin bir parçası: madencilik bir süredir belirli koşullarla serbest bırakılmışken, ödeme aracı olarak kullanım hâlâ yasaklı kalıyordu. Yeni yasa bu boşluğu tamamen kapatmasa da, ticaret ve saklama tarafını netleştiriyor.
Rakamlar da meselenin büyüklüğünü gösteriyor: Maliye Bakanlığı'na göre Rusya'da günlük kripto ticaret hacmi 640 milyon dolara ulaşıyor. Bunun büyük kısmı hâlâ resmi kanalların dışında dönüyor, yeni yasa da tam olarak bunu değiştirmeyi amaçlıyor. Denetim dışı hacmin bu denli yüksek olması, hem vergi kaybı hem de sermaye kontrolü açısından Moskova'yı uzun süredir rahatsız eden bir konuydu; batı yaptırımlarının sıkılaştığı bir dönemde kripto varlıkların sınır ötesi hareketi özellikle hassas bir başlık haline gelmişti.
Bireysel yatırımcıya sınır, ödeme aracı statüsü yok
Bireysel yatırımcı tarafında ise bir tavan var. Nitelikli sayılmayan yatırımcılar yılda en fazla 300 bin ruble, yani yaklaşık 3.820 dolar tutarında kripto para alabilecek. Nitelikli yatırımcılar için bu sınır ayrı düzenlemelerle daha yukarı çekiliyor. Bu ayrım, Rusya'nın sermaye piyasalarındaki mevcut yatırımcı sınıflandırma sistemiyle örtüşüyor ve küçük yatırımcıyı volatil bir piyasadan bir ölçüde korumayı amaçlıyor gibi görünüyor.
Yasanın yapmadığı bir şey var: Bitcoin'i ya da başka bir kripto parayı Rusya'da resmi ödeme aracı haline getirmiyor. Ticaret ve saklama artık yasal zeminde, ama günlük alışverişte kripto kullanımı hâlâ masada değil. Bu, birçok ülkenin izlediği yaklaşımla örtüşüyor: kripto varlığı bir yatırım aracı olarak tanımak, ama para birimi statüsünü resmi para biriminin tekelinde tutmak.
Bu adım, ABD Kongresi'nde hâlâ tartışılan Clarity Yasası ile aynı döneme denk geliyor. Farklı başkentlerde, farklı hızlarda ilerleyen iki süreç var ama yön aynı: kripto piyasasını daha kurumsal, daha denetlenebilir bir zemine oturtmak. Washington tarafında süreç yasama komisyonlarında ilerlerken, Moskova bir adım önde görünüyor; imza sonrası uygulamanın nasıl işleyeceği, özellikle sınır ötesi işlemler ve yaptırımlarla ilişkili taraflar açısından yakından izlenecek bir konu olacak.
