Avrupa Merkez Bankası, Güney Kıbrıs'ta düzenlenen gayri resmi AB toplantısında euro stablecoin ihraçcılarına ECB likidite erişimi açılması önerisine karşı çıktı. Reuters'ın üç kaynaktan derlediği bilgilere göre, ECB Başkanı Christine Lagarde ve diğer merkez bankacıları bu fikri doğrudan reddetti.
Öneri, Brüksel merkezli Bruegel düşünce kuruluşundan geldi. Lucrezia Reichlin, Bo Sangers ve Jeromin Zettelmeyer imzalı politika notu, Güney Kıbrıs'taki iki günlük AB Maliye Bakanları ve merkez bankası başkanları toplantısında masaya yatırıldı. Yazarlar, euro stablecoin piyasasının dolar tokenlarının gölgesinden çıkabilmesi için daha esnek kurallar ve ECB güvencesinin gerekli olduğunu öne sürdü.
Lagarde ve beraberindeki isimler bu yaklaşımı benimsemedi. Stablecoin ihraçcılarının büyük ölçekte Avrupa bankalarından mevduat çekmesi halinde bu bankaların fonlama maliyetlerinin yükseleceğini ve kredi hacminin gerileyeceğini vurguladılar. Birçok yetkili, ECB'nin stablecoin firmalarına güvence sağlayan bir yapıya dönüştürülmesi fikrine de karşı çıktı; bu tür bir rol geleneksel olarak yalnızca denetim altındaki bankalara tanınmış bir konumdur. Maliye bakanları arasında ise fikir birliği sağlanamadığı belirtildi.
Lagarde'ın tutumu çok da sürpriz değildi. ECB Başkanı, Banco de España forumunda birkaç gün önce yaptığı konuşmada "euro cinsinden stablecoinleri teşvik etme gerekçesi göründüğünden çok daha zayıf" demişti. Lagarde, tokenize ticari banka mevduatlarını ve ECB'nin Pontes ile Appia toptan ödeme projelerini tercih ettiğini açıkça ortaya koymuş durumda. Özel stabilcoin ihraçcılarını ise merkez bankasının koruma alanı dışında bırakmak istiyor.
"Dijital dolarizasyon" tartışması
Bruegel, konuya rekabet açısından yaklaştı. AB kuralları, Temmuz 2025'te ABD'de yürürlüğe giren GENIUS Yasası'na kıyasla daha ağır kalmaya devam ederse hem ihraç hem de ticaret faaliyetlerinin kıyıya kayacağını öngördü. Olası sonucu "dijital dolarizasyon" olarak nitelendirdi.
Toplantıdaki merkez bankacıları bu uyarıyı ciddiye almadı. Bunun yerine kaynağından bağımsız olarak tüm stablecoinlere itfa kısıtlaması getirilmesi gerektiğini savundular. Argümanları açıktı: böyle bir güvence olmaksızın, yabancı yatırımcıların rezervleri toplu halde nakde çevirmek istediği bir durumda Avrupa kolları ciddi bir likidite baskısıyla karşılaşabilir.
Bu tartışma sürerken Avrupa Komisyonu, 2024'ten bu yana yürürlükte olan Kripto Varlıklar Piyasası Yönetmeliği'ni (MiCA) gözden geçiriyor. MiCA, stablecoin ihraçcılarının rezervlerinin büyük bölümünü banka mevduatları ve likit varlıklarda tutmasını zorunlu kılıyor. ABD çerçevesi daha hafif şartlar içeriyor; bu yaklaşım, düzenlenmiş tokenlar üzerinden dolar hakimiyetini koruma stratejisi olarak savunuluyor.
Bankalar beklemeden ilerliyor
Regülasyon tartışması bir türlü netleşmezken özel ihraçcılar uzakta kalmıyor. Amsterdam merkezli Qivalis konsorsiyumu, 15 ülkeden 37 bankayı bir araya getirmiş durumda ve 2025'in ikinci yarısında MiCA uyumlu bir euro stablecoin piyasaya sürmek istiyor. BNP Paribas, ING, UniCredit, CaixaBank ve Danske Bank arasındaki kurucu ortaklara son olarak ABN Amro, Rabobank, Nordea ve Intesa Sanpaolo da dahil oldu. Reuters, Societe Generale'in daha önce attığı daha küçük ölçekli adımları da bu çerçevede değerlendirdi.
Artemis verilerine dayanan Bruegel araştırması, küresel stablecoin arzının 2025'te yaklaşık üçte bir artışla 300 milyar dolara ulaştığını ortaya koyuyor. Euro bazlı tokenlar bu toplamın yüzde 0,3'üne karşılık geliyor; en büyük oyuncu Circle'ın EURC'u. Buna karşın Avrupa merkezli stablecoin işlemleri 2025'in son çeyreğinde küresel hacmin yüzde 38'ini oluşturdu; piyasa payıyla kıyaslandığında oldukça dikkat çekici bir rakam.
Dijital euro gündemde kalmaya devam ediyor
ECB, 2029 hedefiyle dijital euro çalışmalarını sürdürüyor. Nicosia toplantısında AB maliye bakanları bu projenin devam edeceğini teyit etti. Avrupa bankaları daha önce perakende CBDC'nin sistemi mevduattan yoksun bırakabileceği gerekçesiyle dijital euroya mesafe koymuştu; şimdi özel stablecoinlere yönelik dile getirilen kaygılar da aynı noktaya geliyor.
