Amerika Birleşik Devletleri'nde kripto türev ürünlerine erişim bugüne kadar ciddi biçimde kısıtlıydı. Yıllardır küresel piyasaların büyük bölümü yurt dışına taşınmış, ABD'li yatırımcılar bu işlemler için offshore platformlara yönelmek zorunda kalmıştı. Bu tablo değişiyor.
Emtia Vadeli İşlem Ticaret Komisyonu (CFTC), süresiz/kalıcı vadeli işlem sözleşmelerinin (yaygın adıyla "perps”) yurt içinde sunulmasının önünü açtı. Komisyon'un bu kararı doğrultusunda Kalshi ve Coinbase, söz konusu ürünleri ABD'deki kullanıcılara sunabilecek.
Süresiz vadeli işlem sözleşmeleri nedir, neden önemlidir?
Süresiz vadeli işlem sözleşmeleri, yatırımcılara bir varlığı doğrudan satın almadan fiyat hareketine göre pozisyon alma imkânı tanıyan türev araçlardır. Standart vadeli işlemlerden farkı son derece basit: vade tarihi yoktur. Pozisyon, yatırımcı kapatmaya karar verene kadar açık kalır.
Bu özellik, perps'i kripto türev piyasasının en likit ve en çok kullanılan ürünlerinden biri hâline getirdi. Ancak bu işlemlerin büyük çoğunluğu yıllardır yurt dışı borsalarda gerçekleşiyordu. ABD'li kullanıcılar bu piyasaya erişemiyordu.
Coinbase CEO'su Brian Armstrong konuya ilişkin açıklamasında rakamı net biçimde ortaya koydu: ABD kullanıcıları bugüne kadar küresel kripto piyasasının yaklaşık yüzde seksenine erişemiyordu. Süresiz vadeli işlemler ve opsiyonlar bu yüzde seksenin önemli bir bölümünü oluşturuyordu. Armstrong, "Bu durum artık geride kalıyor" dedi.
CFTC ne yaptı?
Komisyon'un Takas ve Risk Bölümü, Piyasa Denetim Bölümü ve Piyasa Katılımcıları Bölümü Cuma günü ortak bir personel tavsiyesi yayımladı. Bu tavsiye, resmi bir düzenleme değil; yani kalıcı yasal statü taşımıyor. Ancak CFTC bünyesinde kayıtlı borsaların süresiz vadeli işlem sözleşmesi listeleyebileceğini açıkça ortaya koyuyor.
Tavsiye belgesinde komisyon personeli, blok zinciri teknolojisi ve merkeziyetsiz altyapının etkisiyle 7/24 işlem talebinin arttığını vurguladı. Bu ortamda personelin amacı, sürekli ticarete ilişkin riskleri ve mevcut düzenlemelerin bu riskleri nasıl ele aldığını anlatmak. Bir anlamda piyasaya "yol haritası" sunmak.
CFTC Başkanı Brian Quintenz, X üzerinden yaptığı açıklamada kararı şu sözlerle nitelendirdi: "Bugün CFTC, bitcoin süresiz sözleşmesinin CFTC'ye kayıtlı bir borsa tarafından listelenmesine olanak tanıyan tarihi bir adım attı. Bu karar, en likit kripto varlık piyasalarından birinin ABD düzenleyici çerçevesi içinde faaliyet göstermesinin yolunu açıyor."
Kalshi ve Coinbase'e yeşil ışık
CFTC, KalshiEX LLC'ye Bitcoin fiyatına bağlı bir süresiz sözleşme olan BTCPERP'i listeleme yetkisi verdi. Coinbase Financial Markets Inc. için ise dijital emtia türev ürünleri sunma planına ilişkin "itiraz yok" tutumu benimsedi.
Coinbase'in bu gelişmeye verdiği tepki, açıkça coşkuluydu. Armstrong, "ABD merkezli işlemciler ve Coinbase için büyük bir gün" ifadesini kullandı.
Piyasa için ne anlam taşıyor?
Perps piyasası uzun süredir kripto türevlerinin ağırlık merkeziydi. Günlük işlem hacimleri açısından spot piyasayı geride bırakması bile sık rastlanan bir durumdu. Bu hacmin büyük bölümü Binance, Bybit ve OKX gibi offshore borsalarda dönüyordu. ABD'li kullanıcılar ise ya VPN yoluyla bu platformlara bağlanıyor ya da bu piyasayı tamamen atlıyordu.
CFTC'nin bu adımı, düzenleyici çerçeve içinde çalışan yerli borsaların bu likiditeyi kendi platformlarına çekme fırsatı doğuruyor. Öte yandan kararın tavsiye niteliğinde olduğu, resmi bir mevzuat değişikliği içermediği hatırlatılmalı. Yeni yönetim ya da Kongre düzeyinde bir adım tablonun yeniden değişmesine yol açabilir. Ama şimdilik CFTC'nin mesajı açık: ABD, kripto türev piyasasında daha fazla yer almak istiyor.
