Bitcoin ağı, pazartesi günü nadir görülen bir teknik olaya sahne oldu. Farklı madencilik havuzlarının neredeyse aynı anda blok üretmesi sonucu ortaya çıkan geçici çatallanma (fork), iki blokluk bir “reorganization” (reorg) ile sonuçlandı. Olay, ağın çalışma mantığını ve konsensüs mekanizmasının nasıl işlediğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Verilere göre süreç, 941881 ve 941882 numaralı blok yüksekliklerinde rekabet eden zincirlerin oluşmasıyla başladı. Foundry USA Pool kendi zincirini oluştururken, AntPool aynı yükseklikte alternatif bir blok üretti. Ardından ViaBTC, AntPool’un zincirini bir blok daha ileri taşıdı. Aynı anda Foundry da kendi dalını genişletmeye devam etti.
Kısa süreli bu yarış, Bitcoin ağında zaman zaman görülen ancak genellikle tek blokla sınırlı kalan çatallanmalardan daha farklı bir tablo ortaya çıkardı. Bu kez rekabet iki blok boyunca sürdü ve bu nedenle “iki blokluk reorg” olarak kayıtlara geçti.
En fazla iş gücüne sahip zincir kazandı
Bitcoin’in temel konsensüs kuralı, en yüksek toplam “proof of work” (iş ispatı) değerine sahip zincirin geçerli kabul edilmesine dayanıyor. Bu olayda da aynı mekanizma devreye girdi.
Foundry USA Pool’un arka arkaya blok üretmeye devam etmesi, kendi zincirini daha “ağır” hale getirdi. Toplamda yedi blokluk bir seri yakalayan Foundry, rakip zincirleri geride bıraktı. Bunun sonucunda ağdaki düğümler (node’lar), daha fazla iş gücü içeren bu zinciri “kanonik” yani geçerli zincir olarak kabul etti.
Bu gelişmeyle birlikte AntPool ve ViaBTC tarafından üretilen bloklar “stale block” haline geldi. Yani teknik olarak geçerli olmalarına rağmen, nihai zincirin dışında kaldıkları için ödül kazanamadılar.
Madencilik gücü dengesi belirleyici oldu
Olayın sonucunda Foundry’nin öne geçmesinde, sahip olduğu yüksek hash oranının etkili olduğu değerlendiriliyor. Güncel verilere göre Foundry USA Pool, Bitcoin ağının yaklaşık %32,2’lik hash gücünü kontrol ediyor. Buna karşılık AntPool’un payı %15,7, ViaBTC’nin ise %7,2 seviyesinde bulunuyor.
Bu dağılım, kısa süreli çatallanmalarda daha büyük havuzların ardışık blok bulma olasılığını artırıyor. Ancak bu durum tek başına anormal bir gelişmeye işaret etmiyor. Uzmanlara göre her madencinin bir sonraki bloğu bulma ihtimali, doğrudan sahip olduğu hash oranıyla orantılı.
İki blokluk reorg neden nadir?
Bitcoin ağında tek blokluk yeniden organizasyonlar zaman zaman yaşanabiliyor. Bunun temel nedeni, blokların farklı node’lara farklı sürelerde ulaşması ve eş zamanlı blok üretimi.
Ancak iki blokluk reorg daha az görülüyor. Bunun gerçekleşmesi için rekabet eden zincirlerin en az iki blok boyunca birbirine yakın ilerlemesi gerekiyor. Bu da hem zamanlama hem de ağ gecikmeleri açısından daha düşük bir olasılığa sahip.
İşlemler kaybolmadı
Bu tür olaylarda en çok merak edilen konulardan biri, işlemlerin akıbeti oluyor. Ancak bu reorg sırasında herhangi bir işlem kaybı yaşanmadı.
Stale bloklar içinde yer alan işlemler, ya kazanan zincirde zaten yer alıyordu ya da yeniden işlem havuzuna (mempool) dönerek sonraki bloklarda işlenmek üzere beklemeye alındı. Bu da Bitcoin ağının veri bütünlüğünü koruma konusundaki dayanıklılığını bir kez daha ortaya koydu.
Sonuç olarak yaşanan bu iki blokluk reorg, ilk bakışta sıra dışı görünse de aslında Bitcoin’in tasarımının doğal bir parçası. Ağ, kısa süreli çatallanmalara karşı otomatik olarak en güçlü zinciri seçerek tek bir doğru geçmişe geri dönüyor. Bu olay da sistemin beklendiği gibi çalıştığını gösteren güncel bir örnek olarak kayda geçti.
