Tayland, Sam Altman destekli dijital kimlik projesi WLD coin'in arkasındaki World’e (eski adıyla Worldcoin) yönelik en sert adımlardan birini attı. Ülkenin Kişisel Veri Koruma Komisyonu (PDPC), World’un Taylandlı kullanıcılardan topladığı biyometrik verilerin yasaya aykırı olduğunu belirledi; şirketten veri toplamayı durdurmasını ve tam 1.2 milyon kişinin iris verisini kalıcı olarak silmesini istedi.
Kararın gerekçesi net. PDPC’ye göre World, Tayland’ın Kişisel Veri Koruma Yasası’nı (PDPA) ihlal edecek şekilde, vatandaşların iris verilerini kripto token karşılığında topladı. Komisyon Sekreter-Genel Yardımcısı Pol Col Suraphong Plengkham, alınan önlemlerin veri sızıntılarını ve hassas bilgilerin kötüye kullanılmasını önlemek için zorunlu olduğunu söyledi.
Yetkililere göre iris verilerinin toplandığı süreç şeffaf değildi; verilerin üçüncü taraflara satıldığı veya aktarıldığı yönünde güçlü şüpheler bulunuyordu. Bu nedenle, World’un Tayland operasyonu hükümetin doğrudan radarına girdi.
102 Orb noktası, büyük bir pazar ve ani durdurma kararı
World Network, Tools for Humanity (TFH) tarafından geliştirilen bir dijital kimlik projesi. İnsanların “insan olduğunu” kanıtlamak için iris taramasına dayalı bir World ID sunuyor. Kimliğini doğrulayanlara WLD token dağıtılıyor. Tayland, şirketin Asya’daki en büyük pazarlarından biriydi; ülkede toplam 102 Orb tarama noktası bulunuyordu.
TFH’nin Tayland birimi TIDC, PDPC’nin emri üzerine kimlik doğrulama hizmetlerini askıya aldı. Ancak şirket, kararın adil olmadığını savunuyor. Bangkok Post’a konuşan bir kaynak, hükümetin veri silme kararı öncesinde kullanıcılarla hiçbir şekilde iletişime geçmediğini, insanların her ay iris taramasıyla gelir elde ettiğini belirtti. Kaynağa göre, 1.2 milyon kişinin verisinin silinmesi yaklaşık 1 milyar bahtlık ekonomik kayba yol açacak.
Bir WLD token’ın değeri haberin yazıldığı sırada yaklaşık 0.62 dolar seviyesinde.
Baskın, gözaltılar ve lisans krizi
PDPC kararı, Ekim ayındaki büyük bir operasyonun devamı niteliğinde. Tayland Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ile Siber Suçlar Bürosu (CCIB), bir biyometrik kayıt alanının hemen yanındaki Worldcoin değişim noktasına baskın düzenlemişti. Operasyonun lisanssız dijital varlık hizmeti sunduğu iddia edildi; bazı çalışanlar gözaltına alındı.
Ülkede dijital varlık işletmeciliği için lisans zorunlu. Bu kuralları ihlal eden şirketler beş yıla kadar hapis ve 500.000 baht para cezasıyla karşı karşıya kalıyor. Faaliyet devam ederse günlük 10.000 baht ek ceza uygulanıyor.
M Vision CEO’su Opas Cherdpunt ise karara karşı harekete geçti. Orb cihazlarını barındıran şirket olarak, 500 kişiyi bir araya getirip veri silme kararının iptali için dava açmayı planladığını açıkladı.
Dünya çapında büyüyen yasak listesi
World, Tayland’da tamamen yasaklanmış değil. Ancak operasyonları ciddi biçimde kısıtlanmış durumda. Buna karşın, platformu tamamen yasaklayan ülke sayısı sekize ulaşmış durumda.
Son olarak Kolombiya, World’ün Bogota’daki en büyük fiziksel merkezini açmasından haftalar sonra projeyi derhal ve kalıcı olarak kapattı. Kolombiya düzenleyicisi SIC, iris şablonları dahil tüm verilerin silinmesini zorunlu kıldı.
Daha önce İspanya, Almanya, Endonezya, Brezilya ve Kenya da proje üzerinde ağır yaptırımlar uygulamıştı. Brezilya’nın veri koruma kurumu ANPD, yasak kararına uyulmaması halinde günlük 50.000 real para cezası açıklamıştı. Kenya’da ise mahkeme bu yıl operasyonların tamamen yasadışı olduğuna hükmetti.
Tayland hükümeti, teknolojiyi desteklediklerini ancak “kişisel veri koruma yasalarının her koşulda uygulanacağını” vurguluyor. Bu da World’un hem Tayland’da hem de küresel ölçekte çok zor bir döneme girdiğini gösteriyor.
