Rusya’da kripto para piyasasının büyüklüğüne ilişkin dikkat çekici veriler kamuoyuyla paylaşıldı. Ülkenin günlük kripto para işlem hacminin 50 milyar rubleye, yani yaklaşık 650 milyon dolara ulaştığı; yıllık toplam hacmin ise 10 trilyon rubleyi aştığı açıklandı. Bu da kabaca 130,5 milyar dolarlık dev bir ekonomik aktivite anlamına geliyor.
Gözler bahar döneminde
Söz konusu rakamlar, Rusya Maliye Bakan Yardımcısı Ivan Çebeskov tarafından Alfa Talk konferansında dile getirildi. Çebeskov, bu büyüklükteki işlemlerin büyük ölçüde düzenleme dışı alanda gerçekleştiğine dikkat çekerek, mevcut durumun kamu otoritelerinin doğrudan gözetimi dışında kaldığını vurguladı.
Yetkililere göre yılda 10 trilyon rubleyi aşan bu hacim, resmi düzenleme çerçevesinin dışında dönüyor. Bu tablo, hükümet ile Rusya Merkez Bankası’nı kripto piyasasını yasal zemine oturtacak kapsamlı bir düzenleme hazırlığına yöneltti. Amaç, bahar döneminde Devlet Duması’ndan yeni kripto yasasının geçirilmesi.
Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Vladimir Çistyuhin, hem hükümetin hem de Merkez Bankası’nın kripto piyasasına ilişkin yasa tasarısının bahar oturumunda kabul edilmesini beklediğini söyledi. Hazırlanan çerçeve, lisanslı finansal altyapının kripto varlık alanına girişine kapı aralayacak.
Bu kapsamda, halihazırda lisanslı olarak faaliyet gösteren borsalar ve aracı kurumlar kripto hizmetleri sunabilecek. Spot işlemler de dahil olmak üzere kripto alım satımı yasal zemine taşınacak. Özellikle kripto döviz büroları için özel lisans şartı getirilecek; lisanssız aracılara ise yaptırım uygulanması planlanıyor.
Rusya’nın en büyük finansal altyapı kurumlarından biri olan Moscow Exchange (MOEX), şimdiden kripto bağlantılı ürünler sunmaya başlamış durumda. Borsa, Bitcoin ve Ethereum için nakit uzlaşılı vadeli işlem sözleşmeleri listeliyor. Önümüzdeki dönemde Solana, XRP ve TRX vadeli işlemlerinin de eklenmesi planlanıyor. Yeni düzenleme yürürlüğe girerse, MOEX ve aracı kurumlar doğrudan spot kripto piyasasında da faaliyet gösterebilecek.
Taslak düzenlemeye göre hem nitelikli hem de niteliksiz yatırımcılar kripto işlemlerine katılabilecek; ancak niteliksiz yatırımcılar için belirli sınırlamalar öngörülüyor. Bu yaklaşım, yatırımcı korumasını artırırken piyasayı tamamen kapatmayan dengeli bir model sunmayı hedefliyor.
Rusya Merkez Bankası’nın finansal istikrar raporuna göre, 2025 ortası itibarıyla Rus kullanıcıların küresel kripto borsalarında tuttuğu varlıkların toplamı 933 milyar rubleye, yani yaklaşık 11,9 milyar dolara ulaştı. Bu platformların büyük bölümü Rusya içinde düzenlenmiş değil.
MOEX Denetim Kurulu Başkanı Sergey Şvetsov ise Rus yatırımcıların küresel kripto platformlarına yılda yaklaşık 15 milyar dolar komisyon ödediğini belirtiyor. Küresel ölçekte kripto borsaları ile geleneksel borsaların kripto işlemlerinden elde ettiği toplam yıllık komisyon gelirinin 50 milyar dolar civarında olduğu, bunun yaklaşık üçte birinin Rusya kaynaklı olabileceği tahmin ediliyor.
Uluslararası blockchain analiz şirketi Chainalysis verileri de Rusya’nın Avrupa’daki en büyük kripto pazarı olduğunu ortaya koyuyor. Temmuz 2024 ile Haziran 2025 arasında Rusya’ya 376,3 milyar dolarlık kripto girişi gerçekleşti. Aynı dönemde Birleşik Krallık 273,2 milyar dolarlık hacimle ikinci sırada yer aldı. Almanya ve Ukrayna ise 200 milyar doların üzerinde kripto akışı alan diğer Avrupa ülkeleri oldu.
Tüm bu veriler, Rusya’da kripto para piyasasının artık göz ardı edilemeyecek bir büyüklüğe ulaştığını gösteriyor. Hükümetin hedefi, gri alanda dönen bu dev hacmi kayıt altına almak, vergi tabanını genişletmek ve yerel finans kuruluşlarını küresel platformlarla rekabet edebilir hale getirmek. Bahar döneminde çıkması beklenen yasa, Rusya’nın kripto politikasında yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
