ABD’de kripto piyasasına yönelik dikkat çeken bir operasyon kapsamında, dört farklı “market maker” şirketine bağlı 10 yönetici ve çalışan hakkında ciddi suçlamalar yöneltildi. Adalet Bakanlığı tarafından açıklanan iddianamelere göre, Gotbit, Vortex, Antier ve Contrarian bünyesindeki isimler; işlem hacmi ve fiyatları yapay şekilde şişirmek için “wash trading” ve organize pump-and-dump (şişir-boşalt) planları yürütmekle suçlanıyor.
Yetkililer, söz konusu faaliyetlerin yalnızca piyasa manipülasyonu ile sınırlı kalmadığını, aynı zamanda yatırımcıların yanıltılarak şişirilmiş fiyatlardan kripto varlık satın almaya teşvik edildiğini belirtiyor. Bu süreçte özellikle ABD’de ve farklı ülkelerde çok sayıda yatırımcının zarar ettiği ifade ediliyor.
Açıklamalara göre soruşturma, FBI ile IRS’in (ABD Gelir İdaresi Ceza Birimi) ortak yürüttüğü gizli bir operasyon sonucu ortaya çıktı. Federal ajanlar, piyasa yapıcı firmaların sunduğu yasa dışı hizmetleri ortaya çıkarmak amacıyla kendi kripto token’larını oluşturdu. Bu token’lar üzerinden yapılan işlemler sayesinde, bazı şirketlerin işlem hacmini sahte alım-satım işlemleriyle şişirdiği tespit edildi.
Wash trading, piyasada gerçekte olmayan bir talep ve likidite algısı yaratmak için aynı varlığın tekrar tekrar alınıp satılması anlamına geliyor. Bu yöntemle oluşturulan yapay hacim, yatırımcıların ilgisini çekiyor; varlığın “popüler” olduğu izlenimi yaratılıyor ve fiyatlar yukarı taşınıyor. Ancak bu yükseliş sürdürülebilir olmadığı için, süreç genellikle sert düşüşlerle sonuçlanıyor.
İddianamelerde yer alan bilgilere göre, suçlanan kişiler farklı ülkelerden geliyor; Rusya, Hindistan, Tayvan ve Sırbistan gibi ülkelerden isimler dosyada yer alıyor.
Soruşturma kapsamında üç sanığın Singapur’dan ABD’ye iade edildiği ve Oakland’daki federal mahkemede ilk kez hakim karşısına çıktığı belirtildi. İade edilen isimler arasında iki CEO’nun da bulunması dikkat çekiyor. Ayrıca daha önce yürütülen soruşturma sürecinde bazı sanıkların suçunu kabul ettiği ve mahkeme tarafından cezaya çarptırıldığı da açıklandı.
1 milyon dolarlık varlığa el konuldu
Yetkililer, şimdiye kadar operasyon kapsamında 1 milyon doların üzerinde kripto varlığa el konulduğunu duyurdu. Suçlamaların mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde, sanıkların her bir suç için 20 yıla kadar hapis ve 250 bin dolara kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
Dava dosyasında özellikle Gotbit’in daha önce de benzer suçlamalarla gündeme geldiği ve şirketin önceki operasyonlarda yaptırımlarla karşılaştığı bilgisi yer alıyor. Bu da bazı piyasa yapıcıların uzun süredir benzer yöntemleri sistematik şekilde kullandığına işaret ediyor.
Kripto piyasasında likidite sağlayıcı olarak bilinen market maker’lar, normal şartlarda alım-satım işlemlerini kolaylaştırarak piyasaya derinlik kazandırıyor.
ABD’li savcılar, yatırımcıların özellikle “yüksek hacim” ve “ani fiyat artışı” gibi sinyallere karşı daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Soruşturmanın ilerleyen süreçte yeni isimleri de kapsayabileceği ve benzer faaliyetlere yönelik denetimlerin sıkılaşacağı belirtiliyor.
