Blockchainlerde bazı işlemlerin doğrulanabilmesi için verilerin herkese açılması gerekiyor. Zerobase, bu zorunluluğu azaltmak için sıfır bilgi kanıtlarını güvenilir yürütme ortamlarıyla birleştiriyor; hassas hesaplamaları zincir dışında gerçekleştirirken sonuçların zincir üzerinde kontrol edilebilmesini amaçlıyor. Projenin yerel kullanım tokenı ZBT ise kanıt üretimi, node teşvikleri ve ekosistem içindeki bazı yönetişim süreçlerinde kullanılıyor.
Zerobase’ın Tanımı ve Ortaya Çıkışı
Resmi belgelerde büyük harflerle ZEROBASE olarak yazılan Zerobase, gerçek zamanlı sıfır bilgi kanıtı üretmeye odaklanan bir kriptografik hesaplama ağı. Proje, özellikle gizli kalması gereken veriler üzerinde yapılan zincir dışı hesaplamaların sonucunu doğrulanabilir hale getirmeye çalışıyor.
Zerobase’ın merkezinde “prover network” olarak adlandırılan bir kanıt üretim ağı bulunuyor. Bu ağ, kullanıcılar veya uygulamalar adına hesaplama yapıyor, ardından işlemin belirlenen kurallara uygun şekilde tamamlandığını gösteren kriptografik kanıtlar oluşturuyor.
ZBT, bu altyapının kullanım tokenı olarak tasarlandı. Token; kanıt üretim hizmetleri için ödeme yapılması, node katılımcılarının ödüllendirilmesi, belirli ürünlere erişim sağlanması ve ağ parametrelerine ilişkin yönetişim süreçlerine katılım gibi işlevlere sahip.
ZBT sahipliği, Zerobase’ı geliştiren şirkette pay veya gelir hakkı vermiyor. Resmi ekonomik modelde tokenın hisse, borçlanma aracı, temettü hakkı ya da proje gelirleri üzerinde doğrudan talep oluşturmadığı özellikle belirtiliyor.
Zerobase hangi ağlarda çalışıyor?
Zerobase kendi bağımsız katman-1 veya katman-2 blockchainini işletmiyor. Kanıt üretimi ve bazı hesaplamalar zincir dışında yürütülürken token işlemleri, staking sözleşmeleri ve kanıt doğrulama süreçleri Ethereum ile diğer EVM uyumlu ağlara bağlanıyor.
ZBT, temel olarak Ethereum üzerindeki ERC-20 standardını kullanıyor. Zerobase’ın MiCA uyumlu teknik belgesinde tokenın BNB Smart Chain ve Polygon gibi EVM ağlarıyla da uyumlu olduğu belirtiliyor.
Token sözleşmesi aynı zamanda LayerZero’nun Omnichain Fungible Token standardına dayanıyor. Bu yapı, ZBT’nin desteklenen ağlar arasında taşınabilmesini sağlarken farklı zincirlerdeki toplam arzın koordineli şekilde yönetilmesini hedefliyor.
Çeşitli listeleme duyurularında hem Ethereum ERC-20 hem de BNB Smart Chain BEP-20 yatırma işlemlerine destek verildiği görüldü. Buna karşılık bazı borsalar yalnızca Ethereum ağını kabul etti; bu nedenle ZBT transferi yaparken borsanın desteklediği ağın ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.
ZK kanıtları ve TEE altyapısının amacı
Sıfır bilgi kanıtı, bir bilginin kendisini açıklamadan o bilgiye ilişkin belirli bir iddianın doğru olduğunu kanıtlamaya yarıyor. Örneğin bir işlem stratejisinin bütün ayrıntıları paylaşılmadan, risk seviyesinin belirli bir aralıkta kaldığı doğrulanabiliyor.
Bu yaklaşım gizliliği artırsa da kanıt üretimi ciddi hesaplama gücü gerektirebiliyor. Zerobase, bu süreci hızlandırmak için Trusted Execution Environment (TEE), yani güvenilir yürütme ortamlarını kullanıyor.
TEE, işlem sırasında kullanılan verileri donanım seviyesinde izole eden bir çalışma alanı oluşturuyor. Projenin teknik belgelerine göre hassas veriler bu ortamın içinde işleniyor; node operatörlerinin ham girdilere doğrudan erişmesi engelleniyor.
Hesaplama tamamlandığında sonuç için bir sıfır bilgi kanıtı hazırlanıyor. Bu kanıt blockchaindeki akıllı sözleşmelere gönderiliyor ve kullanıcılar, hesaplamanın kurallara uygun yapılıp yapılmadığını verilerin tamamını görmeden kontrol edebiliyor.
Zerobase mimarisi üç ana katmana dayanıyor: TEE hesaplamayı gizli biçimde yürütüyor, ZKP katmanı sonucu kanıta dönüştürüyor, Proof Mesh ise farklı kanıt sistemleri ve uygulamalar arasında standart bir bağlantı kurmaya çalışıyor. Proof Mesh; kanıtların biçimlendirilmesi, birleştirilmesi ve farklı uygulamalarda yeniden kullanılabilmesi için ortak bir arayüz sunuyor.
Zerobase’ın Tarihçesi ve Ekosistemi
Zerobase’ın resmi içeriklerine göre proje Mart 2024’te Salus Security bünyesindeki kriptografi çalışmalarından doğdu. Ekip daha önce Ethereum Foundation’ın kriptografi araştırmalarıyla bağlantılı Privacy and Scaling Explorations grubu için çeşitli görevler yürütüyordu.
Kanıt üretim hizmetlerine yönelik talebin artması üzerine çalışmalar bağımsız bir projeye dönüştürüldü. Zerobase bu aşamada hızlı, merkeziyetsiz ve uyumluluk odaklı bir ZK kanıt ağı olarak konumlandı.
Projenin token ihraççısı ve ağın arkasındaki tüzel yapı Vortex Tech Ltd. olarak açıklanıyor. Şirket 18 Temmuz 2024’te Cayman Adaları’nda kuruldu.
Resmi MiCA belgesinde Xueyan Tang şirketin CEO’su, Koppany Smith COO’su ve Li Chen CMO’su olarak yer alıyor. Projenin diğer resmi içeriklerinde Xueyan Tang, Mirror Tang adıyla tanıtılıyor ve Zerobase’ın kamuya açık yüzü olarak öne çıkıyor.
Mirror Tang, kendisini Şanghay Jiao Tong Üniversitesi’nde kriptografi profesörü olarak tanımlıyor. Bununla birlikte proje belgeleri Zerobase’ı tek bir kişinin kurduğu girişim şeklinde sunmuyor; Salus Security’den ayrışan ekip temelli bir çalışma olarak anlatıyor.
Zerobase, Ekim 2024’te 5 milyon dolarlık yatırım turu açıkladı. Resmi belgelerde YZi Labs’in önceki adı olan Binance Labs, Lightspeed Faction, dao5 ve Matrix Partners destekçiler arasında gösteriliyor.
MiCA belgesine göre proje Nisan 2025’te topluluk ve kanaat önderlerine yönelik bir turdan yaklaşık 1 milyon dolar daha topladı. Belgede 2025’in son çeyreği itibarıyla ekibin 26 tam zamanlı çalışandan oluştuğu belirtiliyor; bu sayı daha sonraki dönemlerde değişmiş olabilir.
ZBT lansmanı ve borsa listelemeleri
ZBT’nin piyasaya çıkışından önce Binance Wallet üzerinden Pre-TGE satışı düzenlendi. Resmi belgeye göre abonelik dönemi 24 Eylül 2025’te gerçekleşti; 10 milyon ZBT, token başına 0,02 USDT fiyatla satış sürecine ayrıldı.
Bu miktar toplam arzın yüzde 1’ine karşılık geliyordu. Satıştan alınan tokenlar, 17 Ekim 2025’te gerçekleşmesi planlanan token oluşturma etkinliğine kadar transfer edilemedi.
ZBT’nin Token Generation Event süreci 17 Ekim 2025’te tamamlandı. Aynı gün Binance, ZBT’yi HODLer Airdrops programındaki 54’üncü proje olarak listeledi ve USDT, USDC, BNB, FDUSD ve TRY işlem çiftlerini açtı.
Binance Research verilerine göre ZBT’nin listeleme sırasındaki ilk dolaşımdaki arzı 220 milyon token seviyesindeydi. HODLer Airdrops programına 30 milyon ZBT, yani toplam arzın yüzde 3’ü ayrıldı.
Token aynı dönem içinde Kraken, KuCoin, Bybit, Bitget, OKX ve Gate gibi farklı platformlarda da işlem görmeye başladı. Upbit, ZBT için KRW, BTC ve USDT paritelerini açarken Kraken 17 Ekim 2025 itibarıyla spot işlemleri başlattı.
Çok sayıda listeleme, tokenın erişilebilirliğini artırdı. Yine de bir varlığın büyük borsalarda bulunması projenin teknik başarısını, kullanım oranını veya gelecekteki fiyat performansını garanti etmiyor.
Ürünler, iş birlikleri ve güncel durum
Zerobase yalnızca genel amaçlı bir kanıt üretim ağı geliştirmiyor. Proje, aynı altyapıyı kullanan farklı ürünler üzerinden finans, kimlik doğrulama ve bilgi işlem alanlarına ulaşmaya çalışıyor.
zkStaking, kullanıcıların stablecoin yatırdığı ve getirinin zincir dışındaki stratejilerden üretildiği bir ürün olarak tanıtılıyor. Stratejilerin tüm ayrıntıları açıklanmasa bile getiri ve risk verilerinin sıfır bilgi kanıtlarıyla doğrulanması hedefleniyor.
ProofYield, bant genişliği ve hesaplama kapasitesi gibi zincir dışı kaynakların ölçülmesine odaklanıyor. Katılımcılar kaynak sunduklarını kriptografik kanıtlarla gösterebiliyor ve protokol koşullarına göre ZBT ödülü alabiliyor.
zkLogin ise kullanıcıların kimlik bilgilerini doğrudan paylaşmadan belirli hesaplara veya hizmetlere erişebilmesini amaçlıyor. Proje; oyun hesapları, sosyal platformlar, oylama sistemleri ve eğitim kayıtları gibi alanları olası kullanım örnekleri arasında gösteriyor.
Resmi internet sitesinde zkDarkpool, zkFi ve zkCEX gibi başka ürünler de yer alıyor. zkDarkpool gizli ve uyumluluk odaklı işlem ortamlarına, zkFi stablecoin staking stratejilerine, zkCEX ise merkezi ve merkeziyetsiz finans arasında doğrulanabilir staking modellerine odaklanıyor.
Temmuz 2026 döneminde ZBT coin fiyatı 0.12 dolar civarında.
ZBT Token Nasıl Çalışıyor?
+ZBT’nin temel kullanım alanlarından biri Zerobase üzerindeki kriptografik hizmetlere erişim sağlamak. Geliştiriciler, kanıt üretmek veya Proof Mesh üzerinden sonuç sorgulamak için token kullanabiliyor.
Zerobase ağında HUB Node ve Proving Node olmak üzere iki ana node türü bulunuyor. HUB Node’lar kullanıcıların kanıt taleplerini uygun Proving Node’lara yönlendiriyor, ağ trafiğinin dağıtılmasına yardımcı oluyor ve kullanılmayan bant genişliğini sisteme sunuyor.
HUB Node işletmek için teminat gerekmiyor. Ödüller yönlendirme performansı, çalışma süresi ve ağa sağlanan trafik gibi ölçütlere göre ZBT cinsinden dağıtılıyor.
Proving Node’lar kanıt üretiminin ağır hesaplama tarafını üstleniyor. Bu node’lar TEE içinde işlemleri çalıştırıyor ve sıfır bilgi kanıtlarını hazırlıyor.
Resmi ekonomik modele göre Proving Node işletmecilerinden en az 1 milyon dolar değerinde stablecoin teminatı isteniyor. Ödüller tamamlanan görevlerin sayısı, kalitesi ve işlem hacmine göre ZBT veya stablecoin olarak verilebiliyor.
Bu yüksek teminat şartı, profesyonel altyapı sağlayıcılarını teşvik edebilir. Öte yandan daha küçük katılımcıların Proving Node çalıştırmasını zorlaştırdığı için ağın ne kadar merkeziyetsiz hale gelebileceği konusunda soru oluşturuyor.
ZBT aynı zamanda protokol parametrelerine ilişkin öneri ve oylamalarda kullanılabiliyor. Bu haklar şirket yönetimine katılım veya gelir paylaşımı sağlamıyor; teknik ağ kararları için prosedürel bir yönetişim işlevi sunuyor.
ZBT arzı ve token dağılımı
ZBT’nin maksimum arzı 1 milyar token olarak belirlendi. Resmi ekonomik model bu arzı sabit ve enflasyonsuz olarak tanımlıyor.
Toplam arzın yüzde 43,75’i node staking ödüllerine ayrıldı. Bu bölüm, ZBT ekonomisinin en büyük kalemini oluşturuyor ve tokenların TGE’den bir ay sonra başlayan doğrusal programla piyasaya sürülmesi planlanıyor.
Ekip ve danışmanlara yüzde 20 pay ayrıldı. Bu tokenlar için bir yıllık kilit süresinin ardından 48 aylık doğrusal açılım uygulanıyor.
Yatırımcı tahsisi toplam arzın yüzde 11,25’ini oluşturuyor. Bu bölümde de bir yıllık kilit bulunuyor; kilit sonrasında tokenlar 24 aya yayılan doğrusal takvimle açılıyor.
Ekosistem fonuna yüzde 15, airdrop ve erken dönem madenciliğine yüzde 8, ilk likiditeye ise yüzde 2 ayrıldı. Ekosistem fonu ile likidite tahsisinin TGE sırasında tamamen açıldığı belirtiliyor.
Airdrop ve erken madencilik bölümünün yüzde 5’i TGE’de dolaşıma girdi. Kalan yüzde 3 için sonraki aya yayılan ayrı bir dağıtım planı açıklandı.
Özellikle node ödülleri, ekip ve yatırımcı tokenları dolaşımdaki arzın zaman içinde artmasına yol açıyor. Talep aynı hızda büyümezse bu açılımlar piyasa üzerinde satış baskısı oluşturabilir.
Zerobase’ın ekonomik model sayfasında DAO kararıyla geri alım ve yakım mekanizması uygulanabileceği yazıyor. Buna karşılık MiCA belgesinde aktif bir arz ayarlama mekanizmasının bulunmadığı ve protokolün vesting programı dışında mint veya burn işlemlerine izin vermediği belirtiliyor.
Bu iki açıklama tam olarak örtüşmüyor. Bu nedenle ZBT için token yakımını çalışan ve kesinleşmiş bir özellik olarak değerlendirmek yerine, ileride yönetişim onayına sunulabilecek olası bir ekonomik araç olarak görmek daha temkinli olur.
Çok zincirli yapı ve güvenlik denetimleri
ZBT sözleşmesi ERC-20 standardını ve LayerZero OFT altyapısını kullanıyor. Desteklenen zincirlerde ayrı sözleşmeler bulunsa da zincirler arası mesajlaşma sistemi toplam token miktarının korunmasına yardımcı oluyor.
Zerobase token sözleşmesi OpenZeppelin tarafından Ağustos 2025’te incelendi. Denetimde kritik, yüksek veya orta seviyeli güvenlik açığı raporlanmadı; üç düşük seviyeli bulgu ve çeşitli teknik notlar tespit edildi.
Denetim sırasında toplam 13 konu kayda geçti. Bunların büyük bölümü çözüldü, bazı maddeler ise kısmen giderildi. Rapor; test kapsamı, dağıtım betikleri, yönetici yetkileri ve zincirler arası yapılandırma gibi alanları ele aldı.
Sözleşmedeki yönetici adresi, LayerZero bağlantılarını ve yalnızca yöneticiye açık bazı işlevleri kontrol edebiliyor. Proje bu adresin çoklu imzalı cüzdan olarak yapılandırılacağını bildirdi.
MiCA belgesine göre zkStaking sözleşmeleri PeckShield ve Salus Security, ZBT sözleşmesi ise OpenZeppelin ile Salus Security tarafından denetlendi. Belgede kritik güvenlik açığı bulunmadığı ifade ediliyor.
Akıllı sözleşme denetimleri riski azaltmaya yardımcı oluyor, tüm açıkların bulunduğunu garanti etmiyor. Zerobase ayrıca TEE donanımına, zincir dışı sunuculara, EVM ağlarına ve LayerZero mesajlaşma altyapısına bağlı olduğu için güvenlik değerlendirmesi yalnızca ZBT sözleşmesiyle sınırlı tutulmamalı.
Zerobase Neden Önemli?
Blockchainler şeffaf kayıt sunarken ticari stratejiler, müşteri bilgileri ve kurumsal hesaplamalar her zaman herkese açık biçimde yürütülemiyor. Tamamen zincir dışında çalışan sistemlerde ise kullanıcılar sonuçların doğru hesaplandığından emin olmak için hizmet sağlayıcıya güvenmek zorunda kalıyor.
Zerobase bu iki alan arasında bağlantı kurmaya çalışıyor. Hassas işlem TEE içinde gizli şekilde yürütülüyor, sonuç ise sıfır bilgi kanıtıyla zincir üzerinde kontrol edilebiliyor.
Bu model, özellikle algoritmik işlem stratejileri için önem taşıyabilir. Bir fon kendi işlem modelini ve pozisyonlarını açıklamadan kaldıraç oranı, risk aralığı veya belirli kurallara uyum gibi verileri kanıtlayabilir.
Benzer yöntemler yapay zekâ çıktılarının doğrulanması, özel veriler üzerinde hesaplama yapılması, kimlik bilgileri açıklanmadan yetkilendirme sağlanması ve bant genişliği katkılarının ölçülmesi için de kullanılabilir.
Zerobase’ın başarısı, bu kullanım alanlarının gerçekten kanıt talebi üretmesine bağlı. Teknik kapasite tek başına yeterli olmayacak; geliştiricilerin entegrasyon yapması ve kullanıcıların geleneksel çözümler yerine bu ağı tercih etmesi gerekiyor.
Ekosistemdeki yeri
Zerobase, ZK rollup geliştiren bir blockchain projesinden farklı bir alana odaklanıyor. Amaç yeni bir genel amaçlı zincir kurmak yerine, diğer uygulamalara kanıt üretimi ve doğrulanabilir zincir dışı hesaplama hizmeti sunmak.
Bu nedenle proje “proof as a service” yaklaşımına yakın duruyor. Uygulamalar kendi kapsamlı kanıt altyapılarını kurmadan Zerobase’ın node ağını, devre şablonlarını ve API’lerini kullanabiliyor.
Proof Mesh katmanı farklı kanıt türlerini standartlaştırarak entegrasyon sürecini kolaylaştırmaya çalışıyor. Kanıt birleştirme, tekrarlamalı kanıtlar ve farklı protokoller arasında kanıt aktarımı bu katmanın hedefleri arasında bulunuyor.
Zerobase ayrıca ZK altyapısını staking ve getiri ürünleriyle birleştiriyor. Bu yaklaşım, tokenın yalnızca teknik kanıt ücretlerinde değil, kullanıcıya dönük finansal ürünlerde de kullanım kazanmasını hedefliyor.
Bununla birlikte ZK kanıt pazarında güçlü bir rekabet var. Özel prover ağları, rollup ekipleri, donanım hızlandırma projeleri ve merkezi bulut sağlayıcıları aynı hesaplama talebi için farklı çözümler sunuyor.
Zerobase’ın TEE, sıfır bilgi kanıtı ve çok zincirli token ekonomisini tek yapıda toplaması projeyi ayrıştırabilir. Uzun vadeli üstünlük için kanıt üretim maliyeti, hız, çalışma süresi, geliştirici deneyimi ve gerçek müşteri kullanımı gibi ölçülebilir sonuçlar gerekiyor.
Teknik, ekonomik ve piyasa riskleri
ZBT yüksek volatiliteye açık bir kripto varlık. Tokenın fiyatı piyasa duyarlılığı, borsa likiditesi, genel kripto eğilimi, token açılımları ve Zerobase ürünlerine yönelik talep nedeniyle kısa sürede sert hareket edebilir.
Toplam arzın önemli bölümü node ödülleri, ekip ve yatırımcılar için ayrıldı. Uzun vadeli açılım programları ani arz artışını sınırlasa da dolaşımdaki miktarı düzenli şekilde yükseltiyor.
Teknik tarafta TEE sistemleri donanım üreticilerine ve uzaktan doğrulama mekanizmalarına bağımlı. Donanım açığı, yanlış yapılandırma veya güvenilir yürütme ortamıyla ilgili yeni bir saldırı yöntemi sistemin gizlilik varsayımlarını etkileyebilir.
Proving Node için gereken yüksek stablecoin teminatı da ayrı bir risk oluşturuyor. Bu şart az sayıda büyük operatörün ağda ağırlık kazanmasına neden olabilir ve merkeziyetsizlik hedefini sınırlandırabilir.
zkStaking gibi ürünler zincir dışı getiri stratejileri kullanıyor. Bu model; strateji hatası, likidite sorunu, karşı taraf riski, stablecoin değer kaybı ve akıllı sözleşme açığı gibi klasik DeFi risklerini tamamen ortadan kaldırmıyor.
Projenin ekonomik belgeleri arasında token yakımı konusunda görülen farklılık da takip edilmeli. Token ekonomisinde uygulanacak önemli değişikliklerin resmi yönetişim kararları, güncel akıllı sözleşmeler ve yeni belgeler üzerinden doğrulanması gerekiyor.
Düzenleyici ortam başka bir belirsizlik kaynağı. Gizlilik teknolojileri, kripto varlık hizmetleri ve getiri sunan ürünler farklı ülkelerde değişen kurallara tabi olabilir; bazı özellikler bölgeye göre sınırlandırılabilir.
Zerobase’ın büyük borsalarda listelenmiş olması likiditeye erişimi artırıyor. Yine de listelemeler teknik kullanım, sürdürülebilir gelir veya token değerinin korunması konusunda güvence sunmuyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Aşağıda, Zerobase’e yönelik sıkça sorulan bazı sorular ve cevaplarını bulabilirsiniz:
- Zerobase nedir, ne zaman çıktı?: Zerobase, sıfır bilgi kanıtları ve güvenilir yürütme ortamları kullanarak zincir dışı hesaplamaları doğrulanabilir hale getirmeyi amaçlayan bir kriptografik altyapı ağı. Proje Mart 2024’te Salus Security’nin kriptografi çalışmalarından doğdu, ZBT tokenın TGE ve borsa listelemeleri ise 17 Ekim 2025’te gerçekleşti.
- ZBT token ne işe yarar?: ZBT; kanıt üretim hizmetlerinin ödenmesi, node katılımcılarının ödüllendirilmesi, ProofYield ve zkStaking gibi ürünlere erişim ile bazı protokol yönetişim süreçleri için kullanılıyor. Token, Zerobase’ı geliştiren şirkette ortaklık veya kâr payı hakkı vermiyor.
- Zerobase hangi ağ üzerinde çalışıyor?: Zerobase kendi blockchainine sahip değil. ZBT, Ethereum üzerinde ERC-20 token olarak çıkarıldı; proje BNB Smart Chain, Polygon ve diğer EVM uyumlu ağlarla çalışabilecek çok zincirli bir yapı kullanıyor.
- Zerobase’ın kurucusu kim?: Resmi kaynaklar Mirror Tang olarak bilinen Xueyan Tang’ı Zerobase’ın CEO’su ve proje lideri olarak gösteriyor. Ancak Zerobase, resmi tarihçesinde tek kuruculu bir girişimden çok Salus Security içindeki kriptografi ekibinden doğan bağımsız bir proje şeklinde anlatılıyor.
- ZBT arzı ne kadar?: ZBT’nin sabit maksimum arzı 1 milyar token. Dolaşımdaki arz zamanla vesting, node ödülleri ve daha önce açıklanan dağıtım programlarına göre değişiyor; veri sağlayıcılarında görülen rakamlar güncelleme yöntemine bağlı olarak farklılaşabiliyor.
Zerobase ve kripto ekosistemindeki yeni projeler hakkında en güncel bilgiler için JR Kripto Rehber serisini takip edin.
