Likidite sağlayarak işlem ücretlerinden gelir elde etmek, merkeziyetsiz finansın en eski kullanım alanlarından biri. Ancak fiyat hareketleri büyüdükçe ortaya çıkan geçici kayıp, elde edilen ücretlerin önemli bölümünü silebiliyor. Yield Basis, bu soruna Curve altyapısı, crvUSD borçlanması ve sürekli ayarlanan 2 kat kaldıraçlı likidite modeliyle yaklaşan bir DeFi protokolü olarak öne çıkıyor.
Yield Basis’in Tanımı ve Ortaya Çıkışı
Yield Basis, kullanıcıların Bitcoin ve Ethereum bağlantılı varlıklarla otomatik piyasa yapıcı havuzlarına likidite sağlamasına odaklanan merkeziyetsiz bir protokol. Projenin temel amacı, klasik likidite havuzlarında görülen geçici kaybı azaltırken kullanıcıların işlem ücretlerinden gelir elde etmeye devam etmesini sağlamak.
Protokol, resmi belgelerde genellikle “YieldBasis” şeklinde yazılıyor. YB ise sistemin Ethereum üzerinde çıkarılan ERC-20 yönetişim tokenını ifade ediyor. YB token 15 Eylül 2025’te dağıtıma hazır hâle getirildi ve azami arzı 1 milyar adetle sınırlandırıldı.
Yield Basis’i yalnızca bir getiri platformu olarak değerlendirmek yeterli değil. Protokol, Bitcoin ve Ethereum gibi değişken fiyatlı varlıkları Curve havuzlarına yerleştiriyor, eş değer miktarda crvUSD borçlanıyor ve pozisyonu yaklaşık 2 kat kaldıraç düzeyinde tutuyor.
Kullanıcılar desteklenen bir varlığı protokole yatırdığında karşılığında yb-LP adı verilen tokenlar alıyor. Bu tokenlar, kullanıcının kaldıraçlı Curve likidite pozisyonundaki payını temsil ediyor. yb-LP varlıkları normal şekilde cüzdanda tutulabiliyor veya YB ödülleri kazanmak için ilgili gauge sözleşmesine yatırılabiliyor.
Bu noktada YB ile yb-LP tokenlarını ayırmak gerekiyor. YB, protokolün yönetişim ve teşvik tokenı. yb-LP ise kullanıcının belirli bir likidite piyasasındaki payını gösteren pozisyon tokenı olarak çalışıyor.
Ethereum, Curve ve crvUSD altyapısı
Yield Basis doğrudan Bitcoin ağı üzerinde çalışan bir protokol değil. Sistem Ethereum üzerinde bulunuyor ve Bitcoin pozisyonları için cbBTC, WBTC ve tBTC gibi tokenlaştırılmış Bitcoin varlıklarını kullanıyor. Ethereum tarafında ise WETH piyasası destekleniyor.
Bu yapı nedeniyle kullanıcılar yerel BTC yatırmak yerine Ethereum üzerinde bulunan bir Bitcoin temsiliyle işlem yapıyor. Her sarılı (wrapped) Bitcoin varlığı farklı bir saklama, ihraççı veya köprü modeline bağlı olduğundan kendine özgü karşı taraf riskleri taşıyor.
Yield Basis’in merkezinde Curve Finance altyapısı yer alıyor. Protokol, değişken fiyatlı varlıklarla stablecoinler arasındaki işlemleri yöneten Curve Cryptoswap ve güncellenen FXSwap havuzlarından yararlanıyor. crvUSD ise pozisyonların stabil varlık tarafını finanse eden borçlanma aracı olarak kullanılıyor.
Süreç basit bir örnekle açıklanabilir. Kullanıcı 1 BTC değerinde desteklenen bir token yatırdığında Yield Basis buna eş değer miktarda crvUSD borçlanıyor. Ardından yatırılan Bitcoin temsili ile borçlanan crvUSD, Curve havuzuna birlikte aktarılıyor.
Böylece kullanıcının yatırdığı tek bir varlık üzerinden yaklaşık iki kat büyüklüğünde likidite pozisyonu kuruluyor. Curve LP tokenları ise pozisyonun kaldıraç oranını yöneten LEVAMM içinde tutuluyor.
Kaldıraç oranı sabit bir borç pozisyonuyla korunmuyor. BTC veya ETH fiyatı değiştiğinde borcun pozisyon değerine oranı da hareket ediyor. LEVAMM, piyasa fiyatıyla kaldıraç oranı arasında fark oluştuğunda arbitraj yatırımcılarına işlem fırsatı sunuyor.
Arbitraj işlemleri pozisyonu tekrar hedeflenen 2 kat kaldıraç düzeyine yaklaştırıyor. Bu mekanizma otomatik çalışan keeper işlemlerine bağlı kalmadan, ekonomik teşvikler üzerinden yeniden dengeleme yapmayı amaçlıyor. Ancak aşırı volatilite, ağ yoğunluğu veya düşük arbitraj kârlılığı süreci yavaşlatabiliyor.
Geçici kayıp sorununa getirdiği yaklaşım
Geçici kayıp, bir likidite sağlayıcısının havuzdaki pozisyonunun yalnızca aynı varlıkları cüzdanda tutan bir yatırımcıdan daha düşük performans göstermesiyle oluşuyor. Fiyat, likiditenin eklendiği seviyeden uzaklaştıkça bu fark büyüyebiliyor.
Klasik bir BTC-stablecoin havuzunda fiyat yükseldiğinde havuz, arbitraj işlemleri sonucunda BTC satıp stablecoin biriktiriyor. BTC fiyatı düştüğünde ise havuzdaki BTC miktarı artıyor. Bu nedenle likidite sağlayıcısı yükseliş sırasında daha az BTC, düşüş sırasında daha fazla BTC taşıyabiliyor.
Yield Basis, havuz pozisyonunu sürekli 2 kat bileşik kaldıraçta tutarak bu eğriyi değiştirmeye çalışıyor. Protokolün modelinde yb-LP pozisyonunun değeri, desteklenen değişken varlığın fiyatını yaklaşık bire bir takip ediyor. İşlem ücretleri ise bu fiyat hareketinin üzerine ekleniyor.
Resmi belgeler bu mekanizmayı “geçici kaybı ortadan kaldıran” bir model olarak tanımlıyor. Yine de bu ifade, pozisyonun risksiz olduğu anlamına gelmiyor. Kullanıcı altta yatan BTC veya ETH fiyatına tamamen maruz kalmayı sürdürüyor.
Ayrıca yeniden dengeleme maliyetleri, fiyat oracle’ları, crvUSD’nin dolar sabiti, Curve havuzlarının likiditesi ve sarılı tokenların güvenliği pozisyonun sonucunu etkileyebiliyor. Dolayısıyla Yield Basis, belirli bir matematiksel geçici kayıp türünü hedefliyor; kripto piyasasındaki genel zarar riskini ortadan kaldırmıyor.
Yield Basis’in Tarihçesi: Önemli Dönüm Noktaları
Yield Basis, Curve Finance’in kurucusu Michael Egorov tarafından geliştirildi. Egorov, Curve’de kullanılan otomatik piyasa yapıcı modelleri, crvUSD altyapısı ve vote-escrow yönetişim sisteminden edindiği deneyimi yeni protokolün tasarımına taşıdı.
Projenin ilk dönemindeki çalışmalar geçici kaybı matematiksel olarak dengeleyebilecek bir kaldıraç modeli üzerine yoğunlaştı. Yield Basis henüz kullanıma açılmadan önce, Şubat 2025’te 50 milyon dolarlık token değerlemesi üzerinden 5 milyon dolar yatırım topladı.
Curve ekosistemindeki ilk kapsamlı tanıtımlardan biri Haziran 2025’te yapıldı. Egorov, projenin temel mekanizmasını Curve’ün Belgrad etkinliğinde anlattı. Sonraki aylarda protokolün akıllı sözleşmeleri farklı güvenlik şirketleri tarafından incelendi.
Resmi denetim sayfasına göre temel mimari Statemind, ChainSecurity, Quantstamp, MixBytes, Electisec ve Pashov tarafından denetlendi. Sherlock üzerinden tam protokolü kapsayan bir güvenlik yarışması da düzenlendi. Hybrid Vault sözleşmeleri 2026’da MixBytes ve ChainSecurity incelemelerinden geçti.
Bu incelemeler riski azaltmayı hedeflese de akıllı sözleşme güvenliği için mutlak garanti vermiyor. Yield Basis belgeleri de denetimlerin olası tüm açıkları bulamayabileceğini ve kullanıcıların akıllı sözleşme riskini taşımaya devam ettiğini açıkça belirtiyor.
Ana ağ, token lansmanı ve listelemeler
Curve DAO, 24 Eylül 2025’te Yield Basis için 60 milyon crvUSD’ye kadar başlangıç kredi hattını onayladı. Ardından cbBTC, WBTC ve tBTC piyasaları açıldı. İlk havuzların her biri yaklaşık 1 milyon dolarlık kapasiteyle başladı ve kısa süre içinde doldu.
Talebin devam etmesi üzerine piyasa limitleri önce 10 milyon dolara çıkarıldı. Curve DAO daha sonra kredi hattını 300 milyon crvUSD seviyesine yükseltti. Bu karar, havuz kapasitelerinin piyasa başına 100 milyon dolara kadar artırılabilmesinin önünü açtı.
YB tokenın halka açık satış süreci Kraken Launch üzerinden yürütüldü. Satışta 25 milyon YB, yani azami arzın yüzde 2,5’i token başına 0,20 dolar fiyatla sunuldu. Bu satış projeye yaklaşık 5 milyon dolarlık ek kaynak sağladı.
YB işlemleri 15 Ekim 2025’te Kraken’de başladı. Binance de aynı gün tokenı USDT, USDC, BNB, FDUSD ve TRY işlem çiftleriyle listeledi. Binance, YB’yi HODLer Airdrops programının 53’üncü projesi olarak duyurdu ve kampanya için 10 milyon YB ayırdı.
Token emisyonları da 15 Ekim’de devreye girdi. Aynı dönemde YB/crvUSD likidite havuzu açıldı ve belirli Curve yönetişim oylamalarını destekleyen veCRV sahipleri için airdrop dağıtımı gerçekleştirildi.
Güncel durum
Yield Basis ilk olarak tokenlaştırılmış Bitcoin piyasalarıyla başlamış olsa da zaman içinde WETH desteğini de ekledi. Resmi dokümanlarda güncel olarak cbBTC, WBTC, tBTC ve WETH piyasaları listeleniyor.
Proje, Mayıs ve Haziran 2026 döneminde V3 mimarisini kullanıma aldı. V3 piyasaları, Curve’ün güncellenen FXSwap uygulamasını kullanan ilk üretim örnekleri arasında yer aldı. Güncelleme, havuzlar yeniden dengelenirken arbitraj işlemlerine kaybedilen değeri azaltmayı ve likidite sağlayıcılarının ücret payını iyileştirmeyi amaçladı.
Aynı dönemde Hybrid Vault sistemi de yenilendi. Hybrid Vault, kullanıcıların belirli miktarda crvUSD’yi scrvUSD içinde tutarak standart havuz limitlerinin üzerinde BTC veya ETH pozisyonu oluşturmasına imkân tanıyor.
Bu yapıda crvUSD tarafı scrvUSD getirisini, kripto varlık tarafı ise Yield Basis havuzundaki işlem ücretlerini veya tercih edilirse YB emisyonlarını takip ediyor. Pozisyonlar ayrı tutulduğu için her bölüm kendi risklerini taşıyor.
V3 güncellemesiyle Hybrid Vault için gereken crvUSD oranı yüzde 55’ten yüzde 45’e indirildi. Yani her 100 dolarlık Yield Basis pozisyon kapasitesi için normal şartlarda 45 dolarlık crvUSD desteği gerekiyor. Bu oran yönetişim kararları ve havuz dengelerine göre değişebiliyor.
Haziran 2026 sonunda kilitlenen YB miktarı 100 milyon adedi geçti. DeFiLlama’nın 14 Temmuz 2026 tarihindeki görünümünde protokolün kilitli toplam değeri yaklaşık 124 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu. Bu değer değişken olduğu için güncel rakamın veri platformlarından yeniden kontrol edilmesi gerekiyor.
YB coin fiyatı ise 0.07 dolar civarında.
YB Token Nasıl Çalışır?
YB, Yield Basis protokolünün ERC-20 standardındaki yönetişim tokenı. Ancak tokenın protokol içindeki temel hakları, YB serbest şekilde cüzdanda tutulduğunda aktif hâle gelmiyor.
Kullanıcıların yönetişime katılması, likidite teşviklerinin dağılımını yönlendirmesi ve protokol ücretlerinden pay alması için YB’yi kilitlemesi gerekiyor. Kilitlenen YB karşılığında veYB pozisyonu oluşuyor.
veYB, ERC-721 standardında bir NFT pozisyonu olarak temsil ediliyor. Kullanıcının aldığı oy gücü, kilitlenen YB miktarına ve seçilen süreye göre hesaplanıyor. Azami kilit süresi dört yıl.
Bir YB dört yıllığına kilitlendiğinde yaklaşık 1 veYB oy gücü sağlıyor. İki yıllık kilit yaklaşık 0,5 veYB, bir yıllık kilit ise yaklaşık 0,25 veYB oluşturuyor. Normal kilitlerde oy gücü, açılış tarihi yaklaştıkça doğrusal biçimde azalıyor.
Kullanıcılar ayrıca “permalock” seçeneğini kullanabiliyor. Bu model, kilidi dört yıllık azami süre düzeyinde tutuyor ve oy gücünün zamanla azalmasını önlüyor. Permalock açıkken tokenlar çekilemiyor; seçenek belirli koşullarla kapatılabiliyor.
veYB sahipleri protokol tekliflerini oylayabiliyor. Resmi kurallara göre teklif oluşturmak için en az 1 veYB gerekiyor. Tekliflerin geçmesi için yüzde 30 katılım ve yüzde 55 destek eşiği aranıyor. Oylama süresi yedi gün olarak uygulanıyor.
Yönetişimin diğer önemli bölümü gauge oylamaları. Her Yield Basis piyasası kendi gauge sözleşmesine sahip. veYB sahipleri oylarını bu gauge’lar arasında dağıtarak YB emisyonlarının hangi likidite piyasalarına yönlendirileceğini belirliyor.
Kullanıcı, yb-LP tokenını gauge’a yatırdığında işlem ücretlerine bağlı normal değer artışından vazgeçiyor ve bunun yerine YB emisyonu kazanıyor. Bu nedenle stake edilmiş ve edilmemiş yb-LP pozisyonlarının gelir modeli aynı değil.
Arz ve token ekonomisi
YB’nin azami arzı 1 milyar adet. Bu sınır akıllı sözleşme düzeyinde belirleniyor. Arzın 300 milyonluk bölümü, likidite teşvikleri kapsamında gauge sistemi üzerinden zaman içinde dağıtılmak üzere ayrıldı.
En büyük ikinci pay 250 milyon YB ile ekibe ait. Ekosistem rezervi 125 milyon, yatırımcı payı ise 121 milyon YB olarak belirlendi. Curve lisanslaması için 75 milyon, protokol geliştirme rezervi için 74 milyon YB ayrıldı.
Halka açık satış 25 milyon YB’yi kapsıyor. YB işlem çifti ödülleri 12,5 milyon, erken likidite sağlayıcıları 11,25 milyon, Curve yönetişimi 5 milyon ve başlangıç DEX likiditesi 1,25 milyon YB pay alıyor.
Ekip ve yatırımcı tokenları altı aylık bekleme süresinin ardından iki yıl boyunca doğrusal olarak açılıyor. Ekosistem rezervinin 50 milyonluk bölümü token üretim etkinliğinde açıldı; kalan 75 milyon token iki yıllık plana bağlandı.
Curve’e ayrılan 75 milyon YB ise likidite teşvikleriyle bağlantılı biçimde açılıyor. 300 milyonluk emisyon rezervinin belirli bir yüzdesi piyasaya çıktığında, Curve DAO’ya ayrılan miktarın aynı yüzdesi talep edilebilir hâle geliyor.
Bu dağılım YB arzının tamamının aynı anda piyasada bulunmadığını gösteriyor. Dolaşımdaki miktar; emisyonlar, hak ediş takvimi, erken kullanıcı dağıtımları ve kilitlerin durumuna göre değişiyor.
İşlem ücretleri, emisyonlar ve güvenlik yapısı
Yield Basis’te gelir iki temel işlem ücreti kaynağından geliyor. İlki, altta bulunan Curve Cryptoswap veya FXSwap havuzlarının topladığı ücretler. İkincisi ise LEVAMM üzerinde gerçekleşen ve çoğunlukla yeniden dengeleme yapan arbitraj işlemlerinden doğan ücretler.
Stake edilmemiş yb-LP sahipleri, işlem ücretlerinin pozisyonun pay başına değerini yükseltmesi üzerinden gelir elde ediyor. Stake edilen yb-LP sahipleri ise bu değer artışını almıyor; ilgili gauge’a yönlendirilen YB emisyonlarından pay kazanıyor.
veYB sahipleri protokolün yönetim ücreti bölümünden pay alıyor. Dağıtımlar her perşembe yapılıyor ve dört haftaya yayılarak yumuşatılıyor. Ödemeler doğrudan YB ile değil, aktif piyasaları temsil eden yb-LP tokenlarıyla gerçekleşiyor.
Yönetim ücretinin oranı, piyasadaki yb-LP tokenlarının ne kadarının stake edildiğine bağlı. Resmi modelde asgari yönetim payı yüzde 10. Stake oranı yükseldikçe veYB tarafına ayrılan oran da artıyor.
Protokol Ethereum üzerinde çalıştığı için işlemler Ethereum ağ ücretlerine tabi. YB tokenın ana ağ sözleşmesi de Ethereum üzerinde bulunuyor. Bir borsa farklı ağlar üzerinden para yatırma seçeneği sunsa bile kullanıcıların resmi sözleşme adresini ve desteklenen ağı ayrıca doğrulaması gerekiyor.
Güvenlik tarafında temel sözleşmeler değiştirilemez biçimde tasarlandı. Bazı ücretler, gauge ağırlıkları ve piyasa parametreleri DAO üzerinden güncellenebiliyor. Protokol genelinde klasik bir acil durdurma düğmesi bulunmuyor; ancak sorunlu bir piyasa kapatılabiliyor ve bu durumda acil para çekme yolu kullanılabiliyor.
Yield Basis Neden Önemli?
Otomatik piyasa yapıcılar merkeziyetsiz borsaların çalışması için likiditeye ihtiyaç duyuyor. Likidite sağlayıcıları bu ihtiyacı karşılıyor fakat değişken fiyatlı varlıkların bulunduğu havuzlarda geçici kayıp riski taşıyor.
Bu durum özellikle uzun vadede Bitcoin veya Ethereum biriktirmek isteyen kullanıcılar için önemli. Kullanıcı işlem ücreti kazansa bile güçlü bir fiyat hareketinde havuzdaki pozisyonu, varlığı doğrudan tutma stratejisinin gerisinde kalabiliyor.
Yield Basis, kullanıcının BTC veya ETH yönündeki fiyat maruziyetini korurken havuz işlem ücretlerine ulaşmasını hedefliyor. Kullanıcı yalnızca değişken varlığı yatırıyor; gerekli stablecoin tarafını protokol crvUSD ile finanse ediyor.
Bu model başarılı çalıştığında likidite sağlayıcısının pozisyonu altta bulunan varlığın fiyatını takip ediyor ve işlem ücretleri ek gelir oluşturuyor. Böylece likidite sağlamak ile varlığı doğrudan elde tutmak arasındaki performans farkı daralıyor.
Yine de elde edilecek getiri sabit değil. İşlem hacmi düştüğünde ücret geliri azalabilir. Yeniden dengeleme kayıpları ücretlerden yüksek kaldığında pay başına değer daha yavaş büyüyebilir veya belirli dönemlerde durgunlaşabilir.
Curve ve DeFi ekosistemindeki yeri
Yield Basis, bağımsız bir protokol olsa da Curve ile güçlü bir teknik ve ekonomik bağ taşıyor. Curve havuzları likidite altyapısını sağlıyor, crvUSD kaldıraç için kullanılıyor ve Curve DAO protokole kredi hattı açıyor.
Bunun karşılığında Curve DAO’ya toplam 75 milyon YB ayrıldı. Bu tokenların crvUSD havuzlarına teşvik çekmek ve stablecoin likiditesini güçlendirmek için kullanılması planlandı. Nihai kullanım biçimi Curve yönetişim kararlarına bağlı.
Yield Basis havuzlarında gerçekleşen işlemler Curve’ün diğer havuzlarına da hacim taşıyabiliyor. Örneğin stablecoin ile BTC arasındaki bir işlem önce crvUSD’ye, ardından BTC piyasasına yönlendirilebiliyor. Bu yapı Curve likiditesi, PegKeeper işlemleri ve crvUSD talebi üzerinde ek hareket oluşturuyor.
Hybrid Vault modeli bu bağı daha ileri taşıyor. Kullanıcıların ek pozisyon kapasitesi kazanmak için crvUSD’yi scrvUSD’ye yatırması, crvUSD için doğrudan talep oluşturuyor. Protokol böylece büyürken stablecoin tarafındaki likidite baskısını dengelemeye çalışıyor.
YB’nin vote-escrow modeli de Curve’ün veCRV sisteminden esinleniyor. Uzun süre token kilitleyen kullanıcılar daha fazla oy gücü elde ediyor, emisyonların yönünü belirliyor ve ücret paylaşımına katılıyor.
Bu yapı uzun vadeli katılımı teşvik edebilir. Öte yandan oy gücünün az sayıda büyük veYB sahibinde toplanması, yönetişim kararlarının merkezileşmesine yol açabilir. Yield Basis’in risk belgeleri de ilk dönemlerde oy yoğunlaşmasını ayrı bir yönetişim riski olarak değerlendiriyor.
Riskler ve volatilite
Yield Basis geçici kayıp sorununa odaklansa da kaldıraç kullanan karmaşık bir DeFi protokolü. Kullanıcılar BTC veya ETH fiyatındaki düşüşlerden korunmuyor. Altta bulunan varlık yüzde 30 gerilerse yb-LP pozisyonunun değeri de genel olarak bu fiyat hareketinden etkileniyor.
Sistem, crvUSD’nin yaklaşık 1 dolar değerini koruyacağı varsayımına dayanıyor. crvUSD’de ciddi ve kalıcı bir fiyat sapması kaldıraç oranını, borcun değerini ve para çekme sonuçlarını bozabilir.
Arbitraj tabanlı yeniden dengeleme de anlık sonuç garantisi vermiyor. Ethereum işlem ücretlerinin yükseldiği, ağın yoğunlaştığı veya piyasanın hızla hareket ettiği dönemlerde arbitrajcılar yeterince hızlı davranmayabilir. Bu durumda pozisyon hedeflenen 2 kat kaldıraç seviyesinden geçici olarak uzaklaşabilir.
Oracle sistemleri farklı fiyat kaynaklarını ve hareketli ortalamaları kullansa da gecikme veya manipülasyon riski tamamen ortadan kalkmıyor. Gerçek piyasa fiyatı ile protokolün kullandığı fiyat arasında fark oluşması işlemlerin beklenmeyen seviyelerden gerçekleşmesine neden olabilir.
Kullanıcılar para çekerken Temporary Redemption Discount adı verilen geçici bir indirimle karşılaşabilir. Bu fark, Curve havuzu ile LEVAMM fiyatlaması arasındaki ayrışmadan kaynaklanıyor ve arbitraj işlemleriyle kapanması bekleniyor. Ancak volatil dönemlerde para çekme tutarı bloklar arasında değişebilir.
Sarılı varlık riski de önemli. WBTC ve cbBTC saklama kuruluşlarına, tBTC ise köprü ve merkeziyetsiz imza altyapısına bağlı. Bu tokenlardan birinin Bitcoin fiyatına sabitini kaybetmesi, ilgili Yield Basis piyasasındaki kullanıcıları doğrudan etkileyebilir.
Son olarak YB token kendi piyasa riskini taşıyor. Stake edilen yb-LP pozisyonlarının geliri YB emisyonlarına bağlı olduğu için token fiyatındaki düşüş, elde edilen ödüllerin dolar karşılığını azaltabilir. Yeni tokenların zaman içinde dolaşıma girmesi de satış baskısı yaratabilir.
Yield Basis’in Kurucusu, Geliştiricileri ve Ekosistemi
Yield Basis, Curve Finance’in kurucusu Michael Egorov tarafından geliştirildi. Egorov, daha önce Curve’ün otomatik piyasa yapıcı altyapısını, crvUSD stablecoinini ve vote-escrow yönetişim modelini tasarlayan isim olarak tanınıyor.
Yield Basis’in çalışma modeli de Curve ekosisteminde geliştirilen bu teknolojilerden yararlanıyor. Protokol; Curve Cryptoswap ve FXSwap havuzlarını, crvUSD borçlanmasını ve veToken tabanlı yönetişim sistemini tek bir yapı altında birleştiriyor.
Egorov’un projedeki rolü yalnızca kurucu kimliğiyle sınırlı değil. Yield Basis’in kaldıraçlı likidite modelini açıklayan teknik çalışmalarda ve protokolün ilk tanıtımlarında da doğrudan yer aldı.
Geliştirici ekip ve güvenlik çalışmaları
Yield Basis’in resmi belgelerinde tüm geliştiricilerin yer aldığı ayrıntılı bir ekip listesi bulunmuyor. Bu nedenle proje ekibinin büyüklüğü veya tüm geliştiricilerin kimlikleri hakkında kesin bilgi vermek mümkün değil.
Buna karşılık protokolün akıllı sözleşmeleri çeşitli bağımsız güvenlik şirketleri tarafından incelendi. Statemind, ChainSecurity, Quantstamp, MixBytes, Electisec ve Pashov, Yield Basis’in farklı sözleşme ve bileşenleri üzerinde denetimler gerçekleştirdi.
Sherlock üzerinden protokolü kapsayan bir güvenlik yarışması da düzenlendi. Hybrid Vault sözleşmeleri ise 2026 yılında MixBytes ve ChainSecurity tarafından ayrıca incelendi.
Bu denetimler olası kod hatalarının bulunmasına yardımcı oluyor. Ancak güvenlik incelemeleri, akıllı sözleşmelerin tamamen risksiz olduğu anlamına gelmiyor. Protokol de resmi risk belgelerinde kullanıcıların kod, oracle, likidite ve kaldıraç kaynaklı riskleri taşımaya devam ettiğini belirtiyor.
Topluluk, yönetişim ve iş birlikleri
Yield Basis topluluğu, YB ve veYB tokenları üzerinden protokolün yönetimine katılıyor. YB sahipleri tokenlarını kilitleyerek veYB elde ediyor ve protokol tekliflerinde oy kullanabiliyor.
veYB sahipleri ayrıca YB emisyonlarının hangi likidite havuzlarına aktarılacağını belirliyor. Bu yapı, kullanıcıların yalnızca token tutmakla kalmayıp protokolün teşvik politikasını da şekillendirmesine imkân tanıyor.
Yield Basis’in en güçlü ekosistem bağlantısı Curve Finance ile bulunuyor. Protokol Curve havuzlarını kullanıyor, kaldıraçlı pozisyonlar için crvUSD borçlanıyor ve Curve DAO tarafından sağlanan kredi hattından yararlanıyor.
Curve DAO, Yield Basis’in ilk büyüme döneminde protokole yüz milyonlarca crvUSD’ye kadar kredi kapasitesi sağladı. YB arzının 75 milyon adetlik bölümü de Curve ekosistemi ve lisanslama modeli için ayrıldı.
Proje ayrıca Kraken Launch üzerinden token satışı gerçekleştirdi. YB daha sonra Kraken, Binance ve farklı merkezi borsalarda listelendi. Bu listelemeler tokenın daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmasını sağladı.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Aşağıda, Yield Basis hakkında sıkça sorulan bazı sorular ve cevaplarına ulaşabilirsiniz:
- Yield Basis nedir, ne zaman çıktı?: Yield Basis, BTC ve ETH bağlantılı varlıklarla geçici kayıp etkisini azaltan kaldıraçlı likidite pozisyonları kurmayı amaçlayan Ethereum tabanlı bir DeFi protokolü. İlk piyasaları Eylül 2025’te açıldı. YB token işlemleri ve emisyonları ise 15 Ekim 2025’te başladı.
- YB token ne işe yarar?: YB, protokolün yönetişim ve teşvik tokenı. Kullanıcılar YB’yi kilitleyerek veYB elde ediyor. veYB; protokol tekliflerinde oy kullanma, YB emisyonlarının havuzlar arasındaki dağılımını belirleme ve yönetim ücretlerinden pay alma hakkı sağlıyor. Serbest şekilde tutulan YB’nin doğrudan protokol içi kullanım hakkı bulunmuyor.
- Yield Basis hangi ağ üzerinde çalışıyor?: Yield Basis Ethereum üzerinde çalışıyor. Protokol Bitcoin piyasalarında yerel BTC yerine WBTC, cbBTC ve tBTC gibi Ethereum tabanlı Bitcoin temsillerini kullanıyor. WETH piyasası da destekleniyor.
- Yield Basis’in kurucusu kim?: Yield Basis, Curve Finance’in kurucusu Michael Egorov tarafından geliştirildi. Projenin ekonomik modeli Curve Cryptoswap havuzları, crvUSD ve Curve’ün vote-escrow yönetişim yaklaşımıyla yakın bağlantı taşıyor.
- YB arzı ne kadar?: YB’nin azami arzı 1 milyar adet. Bunun yüzde 30’u likidite teşvikleri, yüzde 25’i ekip, yüzde 12,5’i ekosistem rezervi ve yüzde 12,1’i yatırımcılar için ayrıldı. Dolaşımdaki arz emisyonlar ve hak ediş takvimleri nedeniyle zaman içinde değişiyor.
- Yield Basis yatırım için uygun mu?: Bu sorunun tek bir yanıtı bulunmuyor. YB fiyatı; protokol kullanımı, token emisyonları, kilit oranı, yönetişim talebi, genel kripto piyasası ve yatırımcı beklentilerinden etkilenebilir. Protokole likidite sağlamak ise YB satın almaktan farklı riskler taşıyor. Akıllı sözleşme açıkları, kaldıraç, crvUSD fiyat sapması, sarılı BTC varlıkları, düşük likidite ve oracle sorunları sermaye kaybına yol açabilir. Kullanıcıların kendi risk toleranslarına göre araştırma yapması ve yalnızca kaybetmeyi göze alabilecekleri fonlarla hareket etmesi gerekiyor.
Yield Basis ve kripto ekosistemindeki yeni projeler hakkında en güncel bilgiler için JR Kripto Rehber serisini takip edin.
