Gerçek dünya varlıklarını zincire taşımak, yalnızca bir varlığı token haline getirmekten daha fazlasını gerektiriyor. Pharos Network, kurumsal finansın ihtiyaç duyduğu hız, uyumluluk ve likidite altyapısını yüksek performanslı bir Layer 1 ağı üzerinde bir araya getirmeyi hedefliyor.
Pharos’un Tanımı ve Ortaya Çıkışı
Pharos, gerçek dünya varlıkları, sınır ötesi ödemeler ve kurumsal finans uygulamaları için geliştirilen bir Layer 1 blockchain ağı. Proje, geleneksel finans ile merkeziyetsiz finans arasındaki teknik ve operasyonel boşluğu kapatmaya odaklanıyor.
PROS ise Pharos ağının yerel coin’i olarak kullanılıyor. Ağ üzerindeki işlem ücretleri PROS ile ödeniyor; coin aynı zamanda staking, doğrulayıcı katılımı, yönetişim ve ekosistem teşviklerinde rol oynuyor.
Pharos’un güncel coin kodunun PROS olduğunu belirtmek gerekiyor. Testnet döneminde kullanılan PHRS, yalnızca test işlemleri için dağıtılan ve ekonomik değer taşımayan bir varlıktı.
PHAROS koduyla farklı ağlarda oluşturulmuş başka tokenlar da bulunuyor. Bunlar Pharos Network’ün yerel coin’i PROS ile karıştırılmamalı.
Proje kendisini “RealFi için kapsayıcı finansal Layer 1” şeklinde tanımlıyor. RealFi kavramı, blockchain altyapısının gerçek ekonomik faaliyetler, kurumsal varlıklar ve doğrulanabilir gelir akışlarıyla buluşmasını ifade ediyor.
Pharos hangi ağ yapısını kullanıyor?
Pharos bağımsız bir Layer 1 ağı üzerinde çalışıyor. Ethereum Virtual Machine desteği sayesinde Ethereum için geliştirilen akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar, görece sınırlı değişikliklerle Pharos’a taşınabiliyor.
Ağ yalnızca EVM desteğiyle sınırlı kalmıyor. Pharos’un çift sanal makine yapısı, EVM’nin yanında WebAssembly tabanlı uygulamaları da desteklemeyi amaçlıyor.
Bu yapı Solidity kullanan Ethereum geliştiricilerinin mevcut araçlarını korumasına imkân veriyor. Rust, C++, Go ve benzeri dillerle geliştirilen uygulamalar için de daha geniş bir çalışma ortamı sunuluyor.
Pharos işlemleri paralel biçimde yürütmek üzere tasarlandı. Birbirinden bağımsız işlemler belirleniyor ve aynı anda işleniyor; böylece her işlemin sırayla tamamlanmasını bekleyen blockchain mimarilerindeki darboğazların azaltılması hedefleniyor.
Projenin paylaştığı teknik verilere göre ağ saniyede 30 bin işleme kadar kapasiteye ulaşabiliyor. Blok süresinin bir saniyenin altında, işlem kapasitesinin ise saniyede 2 Gigagas seviyesinde olması hedefleniyor.
Bunlar Pharos tarafından açıklanan performans değerleri. Gerçek kullanım sırasında ulaşılan sonuçlar; doğrulayıcı sayısı, ağ yoğunluğu, uygulama yapısı ve donanım koşullarına göre değişebilir.
RWA ve RealFi odaklı çıkış amacı
Pharos’un temel hedeflerinden biri, gerçek dünya varlıklarının blockchain üzerinde çıkarılmasını ve farklı finans uygulamalarında kullanılmasını kolaylaştırmak. Bu varlıklar tahvil, özel kredi, emtia, enerji projesi, gayrimenkul veya düzenlenmiş yatırım ürünü biçiminde olabilir.
RWA tokenizasyonu çoğu zaman varlığın zincire kaydedilmesiyle sınırlı kalıyor. Varlığın fiyatlandırılması, yasal sahipliği, gelir dağıtımı, yatırımcı uygunluğu ve ikincil piyasa likiditesi için ek altyapılar gerekiyor.
Pharos bu parçaları tek bir programlanabilir ağ çevresinde toplamaya çalışıyor. Ağın tasarımında dijital kimlik, sıfır bilgi kanıtlarına dayanan KYC süreçleri ve programlanabilir kara para aklamayı önleme kontrolleri gibi uyumluluk araçlarına yer veriliyor.
Bu yaklaşım, kullanıcıların kişisel bilgilerini tamamen açık biçimde zincire yazmadan belirli koşulları karşıladıklarını kanıtlayabilmesine dayanıyor. Ancak uygulanan kontroller her finansal ürünün hukuki açıdan otomatik olarak uyumlu olduğu anlamına gelmiyor.
İhraççıların ve uygulama geliştiricilerinin faaliyet gösterdikleri ülkelerdeki kurallara ayrıca uyması gerekiyor. Pharos bu süreç için teknik araçlar sunuyor; hukuki sorumluluk ise kullanılan ürüne ve yetki alanına göre değişiyor.
Pharos’un Tarihçesi: Önemli Dönüm Noktaları
Pharos’un temelleri 2024 yılında, Ant Group ve AntChain bünyesinde çalışan eski blockchain yöneticileri ile mühendisler tarafından atıldı. Projenin öne çıkan kurucuları arasında Alex Zhang ve Wish Wu bulunuyor.
Alex Zhang daha önce Ant Group’un blockchain bölümünde teknoloji yöneticisi ve ZAN CEO’su olarak görev yaptı. Wish Wu ise Pharos’un kurucu ortağı ve CEO’su olarak projenin kurumsal finans ile blockchain altyapısını bir araya getiren stratejisine liderlik ediyor.
Ekipte Ant Financial, Microsoft Research ve PayPal geçmişine sahip isimler de yer alıyor. Projenin teknik kadrosu blockchain altyapısı, dijital ödemeler, biçimsel doğrulama ve sıfır bilgi sistemleri üzerinde çalışıyor.
Pharos, Kasım 2024’te 8 milyon dolarlık tohum yatırım turunu tamamladı. Tura Lightspeed Faction ve Hack VC öncülük ederken SNZ Capital, Reforge, Dispersion Capital, Hash Global ve Chorus One Ventures gibi yatırımcılar da katıldı.
Proje aynı dönemde Ant Digital Technologies’in Web3 markası ZAN ile iş birliği yaptı. Ortaklığın node hizmetleri, güvenlik, donanım hızlandırma ve blockchain altyapısı üzerine yoğunlaşması planlandı.
Testnet, ana ağ ve PROS’un piyasaya çıkışı
Pharos testnet’i Mayıs 2025’te kullanıma açıldı. Geliştiriciler bu ortamda uygulamalarını dağıtırken kullanıcılar swap, likidite sağlama, varlık gönderme ve ekosistem görevleri gibi işlemleri deneyebildi.
Testnet işlemlerinde PHRS adlı deneme coin’i kullanıldı. PHRS, yalnızca test ortamındaki gas ücretlerini ve işlemleri canlandırmak amacıyla oluşturuldu; PROS ile aynı varlık değil.
Proje, Ekim 2025’te AtlanticOcean testnet aşamasına geçti. Aynı dönemde Chainlink CCIP ve Chainlink Data Streams entegrasyonları duyuruldu.
CCIP, farklı blockchain ağları arasında veri ve varlık aktarımı için kullanılıyor. Data Streams ise RWA piyasalarının ihtiyaç duyduğu düşük gecikmeli fiyat verilerini akıllı sözleşmelere ulaştırmayı hedefliyor.
PROS’un genesis üretimi, Pharos’un özel ana ağını başlattığı 12 Aralık 2025 tarihinde gerçekleşti. Ağın halka açık Pacific Ocean mainnet sürümü ise 28 Nisan 2026’da devreye girdi.
Pharos aynı gün PROS dağıtımını ve token üretim etkinliğini gerçekleştirdi. Mainnet açılışıyla birlikte Circle tarafından çıkarılan yerel USDC ve Cross-Chain Transfer Protocol desteği de Pharos üzerinde aktif hale geldi.
CCTP, USDC’nin desteklenen ağlar arasında yakma ve yeniden üretme modeliyle taşınmasını sağlıyor. Bu sistem, üçüncü taraf köprülerde tutulan temsili varlıklara duyulan ihtiyacı azaltmayı amaçlıyor.
PROS, ana ağ lansmanının ardından OKX, Bitget, KuCoin ve çeşitli uluslararası platformlarda işleme açıldı. Upbit ve Bithumb da Mayıs 2026’da PROS için Güney Kore wonu işlem çiftlerini destekledi.
Coin daha sonra Coinbase, Kraken ve HTX gibi platformların piyasa listelerine eklendi. İşlem çiftleri ve bölgesel erişim şartları borsaya göre farklılık gösteriyor.
Listelemeler ve ekosistemin güncel durumu
Pharos, Nisan 2026’da 44 milyon dolarlık Seri A yatırım turu açıkladı. Böylece projenin tohum turuyla birlikte topladığı toplam yatırım 52 milyon dolara ulaştı.
Bu tura Sumitomo Corporation’ın yatırım kolu, SNZ Capital ve Flow Traders gibi kurumlar katıldı. Bazı finans kuruluşlarının isimleri kamuoyuyla paylaşılmadı.
Pharos ayrıca 10 milyon dolar büyüklüğünde bir RealFi kuluçka programı başlattı. Program; RWA, ödemeler, DeFi ve blockchain altyapısı alanlarında Pharos üzerinde ürün geliştiren ekiplere destek vermeyi amaçlıyor.
Ağın ekosisteminde Centrifuge, Morpho, TermMax, Faroo, AquaFlux, Asseto ve Bitverse gibi projeler bulunuyor. Bu uygulamalar özel kredi, tokenlaştırılmış fonlar, kurumsal borç verme ve getiri ürünleri gibi alanlara yöneliyor.
RealFi Alliance ise RWA ürünlerinin çıkarılması, fiyatlandırılması, doğrulanması ve farklı ağlarda dolaşıma girmesi için ortak standartlar geliştirmeye çalışıyor. Circle, Chainlink, Centrifuge, Amber Group, LI.FI, Avalon ve Binance Wallet gibi kuruluşlar bu yapı çevresindeki iş birliklerinde yer aldı.
Pharos’un faaliyet alanı RWA ile sınırlı değil. Ağ, yapay zekâ ajanlarının ödeme yapabildiği, finansal stratejiler yürütebildiği ve zincir üstü verilerle etkileşime girebildiği uygulamaları da desteklemek istiyor.
Yazım sırasında PROS coin fiyatı yaklaşık 0,395 dolar seviyesinde işlem görüyordu. Coin’in piyasa değeri 53,6 milyon dolar, dolaşımdaki arzı ise yaklaşık 135,6 milyon PROS seviyesindeydi.
PROS Coin Nasıl Çalışıyor?
PROS, Pharos ağındaki işlemlerin temel ödeme varlığı. Kullanıcılar coin transfer ederken, akıllı sözleşmelerle etkileşime girerken veya uygulama çalıştırırken gerekli gas ücretlerini PROS ile ödüyor.
Toplanan işlem ücretlerinin doğrulayıcı teşviklerine ve ağ ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor. Proje, benimsenme arttıkça ücretlerin bir bölümünün yakılabileceğini belirtiyor; ancak bu mekanizmanın kapsamı gelecekteki ağ kararlarına bağlı.
Pharos, Proof-of-Stake tabanlı bir güvenlik modeli kullanıyor. Doğrulayıcılar PROS stake ederek blok üretimi ve işlem doğrulama sürecine katılıyor.
Doğrudan doğrulayıcı çalıştırmayan kullanıcılar, coin’lerini uygun doğrulayıcılara devredebiliyor. Staking getirileri ağdaki katılım oranı, ihraç politikası ve doğrulayıcı komisyonları gibi faktörlere göre değişiyor.
PROS sahiplerinin ağ yükseltmeleri, teknik parametreler ve ekosistem girişimleri hakkında yönetişim süreçlerine katılması planlanıyor. Teklif oluşturma ve oy kullanma kuralları, ağın yönetişim yapısı geliştikçe güncellenebilir.
Coin ekosistem teşviklerinde de kullanılıyor. Geliştirici hibeleri, likidite programları, RWA varlıklarının ağa getirilmesi ve kullanıcı kampanyaları için ayrılan ödüller PROS üzerinden dağıtılabiliyor.
Proje, PROS’un gelecekte RWA odaklı ek işlevler kazanabileceğini de belirtiyor. Stablecoin teminatı, finansal ürünlere öncelikli erişim ve RWA’ların ağ güvenliğinde kullanılması bu seçenekler arasında bulunuyor; bunlar henüz kesinleşmiş kullanım alanları değil.
PROS arzı, dağılımı ve kilit açılımları
Pharos’un yayımladığı token ekonomisi çerçevesine göre genesis arzı 1 milyar PROS olarak belirlendi. Bu miktar başlangıç dağılımını ifade ediyor.
Toplam genesis arzının yüzde 35’i topluluk ve ağ teşviklerine ayrıldı. Bu bölümün yüzde 15’i ekosistem, yüzde 14’ü node ve likidite teşvikleri, yüzde 6’sı ise topluluk airdrop’u için planlandı.
Arzın yüzde 25’i vakıf ve proje hazinelerine tahsis edildi. Vakıf hazinesi yüzde 16, Pharos Labs bağlantılı hazine ise yüzde 9 pay aldı.
Özel yatırımcılara yüzde 20, çekirdek ekibe de yüzde 20 oranında tahsis yapıldı. Böylece ekip ve yatırımcıların toplam payı genesis arzının yüzde 40’ına ulaşıyor.
Ekip ve özel yatırımcı tahsisleri için 12 aylık kilit süresi uygulanıyor. Bu sürenin ardından coin’ler 36 ay boyunca doğrusal biçimde açılıyor.
Hazine ve teşvik tahsislerinin bazıları 48 ila 60 aya uzanan programlara sahip. Dolaşımdaki arz bu nedenle zaman içinde kademeli biçimde artıyor.
Ağ lansmanı sırasında toplam arzın yalnızca sınırlı bir bölümü dolaşıma girdi. Ağustos 2026 itibarıyla yaklaşık 135,6 milyon PROS piyasada bulunuyordu; bu miktar genesis arzının yüzde 13,6’sına karşılık geliyor.
Düşük dolaşım oranı, piyasa değeri ile tamamen seyreltilmiş değer arasında belirgin fark oluşturuyor. Gelecekte gerçekleşecek kilit açılımları, piyasadaki talep aynı hızda büyümezse satış baskısını artırabilir.
PROS için mutlak bir maksimum arz sınırı açıklanmış değil. Bunun nedeni ağ güvenliğini desteklemek amacıyla gelecekte yeni coin üretilebilmesi.
Resmi plana göre ağ lansmanını izleyen ilk altı ayda staking enflasyonu yüzde 0 seviyesinde tutuluyor. Yedinci aydan itibaren yıllık yüzde 5 oranında coin üretimi öngörülüyor.
Vakıf daha sonraki dönemlerde staking katılımı, doğrulayıcı teşvikleri ve güvenlik ihtiyaçlarını dikkate alarak bu oranı değiştirebilir. Bu nedenle 1 milyar PROS, değişmez maksimum arz yerine genesis arzını gösteriyor.
AsyncBFT, paralel yürütme ve SPN yapısı
Pharos, AsyncBFT adı verilen asenkron Bizans hata toleranslı konsensüs yaklaşımını Proof-of-Stake ile birleştiriyor. Sistem, ağdaki bazı katılımcılar hatalı veya kötü niyetli davransa bile doğrulayıcıların işlemler üzerinde uzlaşmasını amaçlıyor.
Asenkron yapı, mesajların ağ içinde her zaman aynı sürede ulaşacağı varsayımına daha az bağımlı çalışıyor. Bu özellik farklı bölgelerde bulunan doğrulayıcıların yer aldığı küresel bir ağ için önem taşıyor.
Pharos’un yürütme katmanı, işlemler arasındaki bağımlılıkları inceleyen bir zamanlayıcı kullanıyor. Birbirini etkilemeyen işlemler aynı anda yürütülürken aynı veriye erişen işlemler kontrollü biçimde sıralanıyor.
Statik analiz, işlemlerin hangi verilere erişeceğini önceden tahmin etmeye çalışıyor. Spekülatif yürütme ise bağımsız olduğu düşünülen işlemleri paralel biçimde başlatıyor ve bir çakışma ortaya çıkarsa gerekli işlemi yeniden yürütüyor.
Ağ, blok işleme sürecini de farklı aşamalara ayırıyor. Konsensüs sıralaması, veri tabanı hazırlığı, işlem yürütme, Merkle ağacının güncellenmesi ve verilerin depolamaya yazılması aynı işlem hattının farklı bölümlerinde ilerleyebiliyor.
Pharos Store adlı depolama yapısı, büyüyen blockchain verisinin node’lar üzerindeki yükünü azaltmaya odaklanıyor. Delta kodlamalı çok sürümlü Merkle ağacı ile log tabanlı sayfa depolama sistemi birlikte kullanılıyor.
Proje bu yaklaşımın depolama yükünü yüzde 80’e kadar azaltabildiğini belirtiyor. Bu oran Pharos’un teknik ölçümlerine dayanıyor ve bağımsız ağ koşullarında farklı sonuçlar görülebilir.
Pharos ağında doğrulayıcı, tam node ve aktarıcı node olmak üzere farklı katılımcı türleri bulunuyor. Doğrulayıcılar konsensüse katılırken tam node’lar blockchain verisini saklıyor; aktarıcılar ise uygulamalarla ağ arasındaki yüksek frekanslı iletişimi kolaylaştırıyor.
Special Processing Networks veya kısaca SPN’ler, Pharos’un modüler ölçeklenme modelini oluşturuyor. Bunlar belirli bir ödeme sistemi, RWA piyasası, gizlilik uygulaması veya yoğun hesaplama görevi için kurulabilen özel ağlar.
Her SPN kendi yürütme motoruna, doğrulayıcı grubuna ve yönetişim yapısına sahip olabiliyor. Buna rağmen Pharos ana ağıyla veri ve likidite bağlantısını koruyor.
Doğrulayıcılar stake ettikleri varlıkları SPN güvenliğinde yeniden kullanabiliyor. Restaking modeli sermaye verimliliğini artırabilir; aynı teminatın birden fazla güvenlik yükümlülüğünde kullanılması ek ceza ve bulaşma riskleri de doğurabilir.
Pharos Neden Önemli?
RWA piyasası yalnızca varlık üretimiyle büyümüyor. Varlıkların doğrulanması, farklı ağlara taşınması, uygun yatırımcılarla eşleştirilmesi ve ikincil piyasalarda kullanılabilmesi gerekiyor.
Mevcut RWA ürünlerinin önemli bölümü az sayıda cüzdanda tutuluyor. Bu varlıkların işlem hızı, yerel kripto varlıklarına kıyasla düşük kalabiliyor ve likidite farklı ağlar arasında parçalanıyor.
Pharos, varlık çıkarma ve dolaşım süreçlerini aynı finansal altyapıda birleştirmeyi hedefliyor. Yerel USDC desteği, Chainlink fiyat verileri ve CCTP bağlantısı bu modelin temel bileşenleri arasında yer alıyor.
Ağın saniyenin altında kesinleşme hedefi, özellikle ödemeler ve gerçek zamanlı finans uygulamaları için öne çıkıyor. Yavaş kesinleşen işlemler, sınır ötesi ödeme veya yüksek frekanslı piyasa uygulamalarında kullanıcı deneyimini zorlaştırabiliyor.
Uyumluluk araçlarının protokol seviyesinde bulunması da Pharos’u genel amaçlı Layer 1 ağlarından ayırmaya çalışıyor. Dijital kimlik, zk-KYC ve programlanabilir AML kuralları, yalnızca belirli koşulları sağlayan adreslerin bazı varlıklarla işlem yapmasına imkân verebilir.
Bu model açık DeFi ile düzenlenmiş finans arasında bir denge kurmaya çalışıyor. Uygulamaların hangi ölçüde izne tabi olacağı, varlığı çıkaran kurumun kurallarına ve ilgili ülkenin düzenlemelerine bağlı kalıyor.
Ekip, yatırımcılar ve ekosistem ortaklıkları
Pharos ekibinin Ant Group ve AntChain geçmişi, projeye büyük ölçekli ödeme sistemleri konusunda deneyim kazandırıyor. Ekipteki bazı isimler daha önce Alipay altyapısı ve Asya’daki kurumsal blockchain hizmetleri üzerinde çalıştı.
Bu geçmiş, Pharos’un kurumsal şirketlerle iletişim kurmasını kolaylaştırabilir. Yine de geçmiş deneyim tek başına ağın benimsenmesini veya ekonomik başarısını garanti etmiyor.
Hack VC, Lightspeed Faction, Sumitomo Corporation, SNZ Capital ve Flow Traders gibi yatırımcılar projeye finansman sağladı. Geleneksel şirketlerle kripto yatırımcılarının aynı yapı içinde bulunması, Pharos’un RealFi yaklaşımıyla uyumlu bir tablo oluşturuyor.
Chainlink entegrasyonu, RWA fiyat verilerinin ve zincirler arası mesajların taşınması için önemli. Circle entegrasyonu ise ağ üzerinde yerel USDC likiditesinin kullanılmasını sağlıyor.
Centrifuge, Pharos üzerinde kurumsal varlıkların dağıtımı ve tokenlaştırılması alanında çalışıyor. Morpho ve TermMax gibi protokoller borç verme ve sabit getirili ürünler için altyapı sunuyor.
Ekosistemde enerji, özel kredi ve yapay zekâ bağlantılı uygulamalar da geliştiriliyor. Pharos’un uzun vadeli konumu, bu projelerin gerçek kullanıcı ve sermaye çekip çekememesine bağlı olacak.
Rekabet, merkezileşme ve volatilite riskleri
Pharos gelişmekte olan bir Layer 1 ağı. Ana ağın Nisan 2026’da halka açılması nedeniyle uzun dönemli güvenlik, kesintisiz çalışma ve yoğun kullanım performansı hakkında sınırlı veri bulunuyor.
Projenin yüksek işlem kapasitesi ve düşük gecikme rakamları kontrollü testler ile teknik ölçümlere dayanıyor. Ağın aynı performansı geniş bir uygulama ekosistemi ve yüksek ekonomik faaliyet altında koruması gerekiyor.
RWA altyapısı alanında güçlü bir rekabet bulunuyor. Ethereum ve onun Layer 2 ağlarının yanında Avalanche, Solana, Stellar, Plume ve MANTRA gibi platformlar da kurumsal varlıklar ile ödemelere odaklanıyor.
Kurumların blockchain seçimi yalnızca işlem hızına bağlı değil. Likidite, geliştirici sayısı, güvenlik geçmişi, yasal altyapı ve mevcut finans sistemleriyle bağlantı da karar üzerinde etkili oluyor.
Token ekonomisi ayrı bir risk alanı oluşturuyor. Ağustos 2026 itibarıyla genesis arzının yaklaşık yüzde 13,6’sı dolaşımdaydı; ilerleyen yıllarda ekip, yatırımcı, hazine ve teşvik coin’leri piyasaya girecek.
Yıllık staking enflasyonunun devreye girmesi de toplam arzı artırabilir. Ağ kullanımından doğan talep, yeni arz ve kilit açılımlarının gerisinde kalırsa PROS fiyatı üzerinde baskı oluşabilir.
PROS, ana ağ lansmanında gördüğü zirvenin yaklaşık yüzde 65 altında işlem gördü. Bu hareket yeni coin’lerde görülebilen fiyat keşfi, sınırlı dolaşım ve listeleme sonrası volatilite risklerini gösteriyor.
Proof-of-Stake ağlarında stake dağılımı da takip edilmeli. Az sayıda doğrulayıcının yüksek miktarda PROS kontrol etmesi, ağın karar alma ve blok üretme süreçlerinde merkezileşme yaratabilir.
RWA uygulamalarında akıllı sözleşme riskine ek olarak gerçek dünyadaki karşı taraf riski bulunuyor. Tokenlaştırılmış bir özel kredi veya enerji varlığının değeri; borçlunun ödeme gücüne, varlığın hukuki yapısına ve saklama düzenine bağlı olabilir.
Blockchain üzerindeki hızlı işlem kesinliği, dayanak varlığın hukuki açıdan sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor. Kullanıcıların PROS’un piyasa riskini ve Pharos üzerindeki her RWA ürününün kendine özgü koşullarını ayrı ayrı değerlendirmesi gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Aşağıda, Pharos (PROS) hakkında sıkça sorulan bazı sorular ve cevaplarına yer verdik:
- Pharos nedir, ne zaman çıktı?: Pharos, gerçek dünya varlıkları, ödemeler ve kurumsal finans uygulamaları için geliştirilen EVM uyumlu bir Layer 1 ağı. Proje 2024 yılında kuruldu, testnet Mayıs 2025’te açıldı. Özel ana ağ Aralık 2025’te, halka açık Pacific Ocean mainnet ise 28 Nisan 2026’da devreye girdi. PROS da halka açık ana ağ lansmanıyla piyasaya çıktı.
- PROS coin ne işe yarar?: PROS, Pharos ağındaki işlem ücretlerinin ödenmesinde kullanılıyor. Coin staking, doğrulayıcı katılımı, delegasyon, yönetişim ve ekosistem teşviklerinde de rol oynuyor. Gelecekte bazı RWA ürünlerinde teminat veya erişim varlığı olarak kullanılması planlanıyor. Bu ek kullanım alanları yönetişim kararlarına ve ürün geliştirme sürecine bağlı.
- Pharos hangi ağ üzerinde çalışıyor?: Pharos başka bir blockchain üzerine kurulu token projesi değil; bağımsız bir Layer 1 ağı. EVM uyumluluğu sayesinde Ethereum araçlarını ve Solidity tabanlı akıllı sözleşmeleri destekliyor. Ağ aynı zamanda WebAssembly desteği, paralel işlem yürütme ve uygulamaya özel SPN ağları sunuyor. PROS işlemleri Pharos’un kendi ana ağı üzerinde gerçekleşiyor.
- Pharos’un kurucuları kimler?: Pharos, eski Ant Group ve AntChain yöneticileri ile mühendisleri tarafından kuruldu. Alex Zhang ve Wish Wu projenin öne çıkan kurucu ortakları arasında yer alıyor. Alex Zhang daha önce Ant Group’un blockchain bölümünde CTO ve ZAN’da CEO olarak çalıştı. Wish Wu ise Pharos’un kurucu ortağı ve CEO’su olarak görev yapıyor.
- PROS arzı ne kadar?: PROS’un genesis arzı 1 milyar coin. Ancak bu miktar değişmez maksimum arz değil; ağ güvenliği için staking yoluyla yeni coin üretilebiliyor. Resmi politikaya göre ilk altı aylık dönemde staking enflasyonu yüzde 0 seviyesinde tutuluyor. Yedinci aydan itibaren yıllık yüzde 5 ihraç planlanıyor ve oran ağ koşullarına göre değiştirilebiliyor.
- Pharos yatırım için uygun mu?: Pharos’un RWA odağı, deneyimli ekibi ve kurumsal iş birlikleri projeye yönelik ilgiyi destekleyebilir. Buna karşılık ağ henüz kısa bir ana ağ geçmişine sahip ve PROS arzının büyük bölümü dolaşıma girmedi. Yatırım kararı verirken kilit açılım takvimi, staking enflasyonu, doğrulayıcı dağılımı, ağ kullanımı ve RWA uygulamalarındaki gerçek likidite izlenmeli. PROS yüksek volatilite taşıyan bir kripto varlık olduğu için her yatırımcının kendi risk düzeyine göre değerlendirme yapması gerekir.
RWA ve RealFi altyapısını yüksek performanslı bir Layer 1 üzerinde geliştiren Pharos ile kripto ekosistemindeki yeni projeler hakkında güncel bilgiler için JR Kripto Rehber serisini takip edin.
